Кіріспе

1999 жылғы жапондық фильм, Такеши Китаноның туындысы.

Кикудзиро (Kikujirō no Natsu (菊次郎の夏)) – 1999 жылғы жапондық жол туралы драмалық фильм, сценарийін, режиссурасын және монтаждауын Такеши Китано жасаған, ол фильмде Юсуке Секигучимен бірге түскен. Фильмнің музыкасын Джо Хисаиси жазған. Бұл фильм 1999 жылғы Канн кинофестиваліне іліккен. «Кикудзиро» жазғы демалысында анасын іздеп жүрген жас баланың оқиғасын баяндайды. Фильм көбінесе баланың жазғы демалыс күнделігіне енгізілген кішігірім бөлімдерге бөлінген. Китаноның кейіпкерді (бірақ фильмді емес) жасауға шабыттанғаны – өзінің әкесі, Кикуджиро Китано, отбасын асырау және үй жалдау ақысын төлеу үшін күрескен құмар ойыншы. «Getting Any?» және «Теңіздегі сахна» фильмдеріндегідей, «Кикудзиро» да якудза туралы тек жанама айтады, бұл «Sonatine» және «Hana-bi» сияқты қылмыстық драмаларынан өзгешелік. Бүкіл отбасыға арналған бұл фильмнің «Оз сиқыршысынан» шабыттанғаны айтылады, негізгі идеясы – жол саяхаты. Китаноның таныс элементтері мен орындары: суреттер, шағын эпизодтар, теңіз жағалауы және періштелер. Сюжет көбінесе қайғылы оқиғалардан тұрса да, фильмде көбінесе жеңіл көңіл-күй орнатылады, бұл көбінесе Китаноның кейіпкері мен оның кейбір ерекше кездесулері арқылы қол жеткізіледі.

Сюжет

Токионың ескі Шитамачи ауданында әжесімен жалғыз тұратын Масаоға бір пакет келіп түседі. Ол пакеттің ішінде анасының ұзақ жылдар бұрын жоғалған суретін табады. Оның мекенжайын батысқа қарай бірнеше жүз шақырым жердегі Тоёхасиде табады. Анасын көру үшін үйден шыққанда, ол әжесінің көршілері Кикуджиро мен оның әйелімен кездеседі. Кикуджироның әйелі Кикуджироны Масаомен бірге саяхатқа шығып, анасын көруге мәжбүр етеді, Масаоның әжесіне олардың теңізге бара жатқанын айтады. Сапардың басында Кикуджиро Тоёхасиге жетуге мүдделі емес. Ол велосипед жарыстарына барып, жеңімпаздардың ақшасын құмар ойнап ұтып алады. Кейін, якитори мейрамханасының алдында Масао зорлық-зомбылық жасауға тырысқан адаммен кездеседі. Шамадан тыс қауіпті жағдайдан құтылғаннан кейін, Кикуджиро сапарын жалғастырып, Масаоны анасына апаруға уәде береді. Бірақ Кикуджиро ұрлаған такси бұзылып қалады, сондықтан олар автостоппен Тоёхасиге баруға мәжбүр болады және жол бойы әртүрлі адамдармен кездеседі. Олар бір жұппен, содан кейін саяхаттап жүрген ақынмен кездеседі, ол оларды Тоёхасиге жеткізеді. Масаоның анасының мекенжайына жеткенде, Кикуджиро оның басқа бір ер адаммен және олардың қызымен бірге тұрып жатқанын көреді. Масаоның анасы оның күткенінен мүлдем басқа өмір сүреді. Ол оны ұмытқандай көрінеді. Кикуджиро Масаоға оның жаңа ғана көшіп кеткенін айтып, оны көрмегендей жасайды. Ол Масаоны періштеге ұқсайтын кішкентай көк қоңыраумен жұбатуға тырысады. Масао қатты көңілі қалады, ал Кикуджиро олардың Токиоға қайту жолын жеңілдетуге тырысады. Ол қоңырау соққанда періште келеді дейді. Олар жергілікті синтоизм ғибадатханасында өтетін жазғы мацуриге барады. Кикуджиро ату ойынында алдау жасағаны үшін якудзалармен проблемаға тап болғанда, Масао тенгу биін билеуді армандайды. Жолда олар ақынмен және екі мотоциклшімен тағы да кездеседі. Олар бірнеше күн бірге демалуға шешім қабылдайды. Масао олармен дәстүрлі ойындар ойнаудан ләззат алады. Кикуджиро өзінің анасын еске түсіреді (оны Масаоның анасы сияқты, бала кезінде тастап кеткенін білдіреді). Кикуджиро мотоциклшілердің біреуін лагерден Даито Чодағы кішкентай қалалық ауылдағы анасының зейнеткерлер үйіне апаруға көндіреді, бірақ ол оны көрмеуге шешім қабылдап, лагерге қайта оралады. Олар Масаоға көңіл көтеріп, тағы бірнеше күн ойын-сауықпен айналысады. Токиоға қайту алдында Масао олардың Құс жолынан көрініп жатқанын түсінеді. Таңертең мотоциклшілер олармен қоштасып, лагерден кетеді. Масао мен Кикуджиро ақынның көлігімен Токиоға келеді. Оларды көпірде түсірген соң, ақын Осака мен Кюсюға қарай жолға шығады. Масао мен Кикуджиро ажырасып кетпес бұрын, Кикуджиро: "Кейін қайтадан көрейік" дейді, ал Масао оған алғыс айтады. Кикуджиро Масаоға әжесін күтуді тапсырады. Масао Кикуджироның есімін сұрайды, Кикуджиро: "Кикуджиро! Енді кет!" дейді. Масао кішкентай көпірден өтіп бара жатқанда періште қоңырауын созады, бұл фильмнің басындағы Масаоның суретімен үйлеседі.

Тақырыптар

Фильм жапон қоғамындағы бөтендік пен қабылдауды зерттейді. Басты кейіпкерлер және оларға жолда көмектесетін адамдардың барлығы да қабылданған әлеуметтік нормалардан тыс, дәстүрлі отбасы немесе топ құрылымына жатпайды. Қоғамда қалыпты өмір салтын ұстанатындар жиі басты кейіпкерлермен келіспеушілікке түседі. Фильмнің басында басты кейіпкерлер өздерінің бөтендігіне ашу (Кикуджиро) және қайғы (Масао) арқылы ден қояды. Саяхаттары барысында олар бір-біріне қаншалықты ұқсас екенін сезіне бастайды, ал Тоёхасидегі оқиғалар кейіпкерлердің ортақ оқшаулануда көңіл табуына себеп болатын шешімді моментке айналады.

Қабылдау

Фильмге әртүрлі пікірлер қабылданды. "Кикудзиро" Rotten Tomatoes сайтында 51 рецензия негізінде 61% мақұлдау рейтингіне ие, ал орташа бағасы 5.91/10. Metacritic фильмді 25 сыншының бағасына сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 44 балмен бағалады, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді.

Деректі фильм

Кинорежиссер Макото Шинозаки «Кикудзиро» фильмінің түсірілу процесі туралы «Джем сессиясы» (Jamu sesshon Kikujirō no natsu kōshiki kaizokuban) деген деректі фильм жасады. Оны Office Kitano компаниясы өндіріп, таратып, Роттердам кинофестивалі және басқа да фестивальдерде көрсетті.