«Тампопо» (1985) – жапон комедиясы, рамен туралы «спагетти вестерні». Талқандай шағын дәмхананы жақсартуға тырысатын әйел, көшпенді жүргізушілер және балалар туралы фильм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1985 жылғы Джузо Итаминің фильмі
1985 film by Jūzō Itami
«Тампопо» (タンポポ) – 1985 жылғы жапондық комедиялық фильм, сценарийін Джузо Итами жазған және режиссерлік еткен, басты рөлдерде Цутому Ямазаки, Нобуко Миямото, Кодзи Якушо және Кен Ватанабе ойнаған. Фильмнің жарнамасында ол алғашқы «рамэн вестерні» деп аталады, бұл «спагетти вестерні» терминімен ойнау.
Tampopo (タンポポ) is a 1985 Japanese comedy film written and directed by Juzo Itami, and starring Tsutomu Yamazaki, Nobuko Miyamoto, Kōji Yakusho, and Ken Watanabe. The publicity for the film calls it the first "ramen Western", a play on the term spaghetti Western.
Сюжет
Екі жүк көлігі жүргізушісі, тәжірибелі Горо және Гун есімді жас әріптесі, жол жиегіндегі рамен noodle дүкеніне тоқтады. Сыртта Горо үш сыныптасы ұрып жатқан баланы құтқарады. Бала - Табо, Лай Лайдың иесі Тампопоның ұлы. Пискен деген клиент Тампопоны дүкенді сатуды талап етіп, қинайды. Горо Пискенге тамақтың дәмін татып, тыныш болуды ұсынады, содан кейін физикалық қақтығысты тудырады. Горо жақсы күреседі, бірақ Пискен мен оның адамдарынан көп, ол нокаутқа ұшырап, келесі күні таңертең Тампопоның үйінде оянады. Келесі күні таңертең ол үйінің ас үйінде Горо мен Гунға таңғы ас әзірлеп, Табоны мектепке жібереді. Тамақ ішіп жатқанда, Тампопо олардың рамен туралы пікірін сұрайды, Горо мен Гун оған "нағыз жандар, бірақ мінез-құлқы жоқ" дейді. Горо оған кеңес бергеннен кейін, ол одан өзінің мұғалімі болуын сұрайды. Олар оның орнын "нодль шұпы жасау өнерінің" үлгісіне айналдыруды шешеді. Ол Горомен бірге оның бәсекелестеріне барады және олардың күшті және әлсіз жақтарын көрсетеді. Ол әлі де шұжықты дайындауға тырысады, сондықтан Горо "ескі қожайынды" және оның керемет тәжірибесін алу үшін үйсіз лагерьге барады. Олар бай қартты тамағынан тұншығып бара жатқаннан құтқарып қалғанда, ол оған өзінің шофері Шохеидің қызметін ұсынады, ол лақтарды шеберлікпен жасайды. Олар айлакерлікпен бәсекелестерінен рамен құпияларын алып тастайды. Гун мен оның достары Тампопоны заманауи үй иесі етіп өзгертеді. Өту кезінде топ мейрамхананың атын "Лай Лай" -дан "Тампопо" деп өзгертуге келіседі. Пискен өзінің адамдарына шайқастан аулақ болуды айту үшін мас болғаны үшін өкінішті сезінеді, сондықтан ол Гороға тағы бір мүмкіндік береді. Реванш тең аяқталғаннан кейін, Пискен өзінің мердігер екенін және Тампопоның балалық досы екенін және дүкеннің ішкі бөлмесін жаңартуды ұсынады. Тампопоның соңғы әрекеті әлі де жетіспейді, сондықтан Пискен оған өзінің құпия рецептін үйретеді. Бес адам оның соңғы шығармасын соңғы тамшысына дейін жегенде, Тампопо өзінің жеңгенін біледі. Табо да жеңіске жетіп, үш азаптаушысын да жеңіп, содан кейін олармен достық қарым-қатынас жасайды. Жаңадан безендірілген дүкенге келгендер толып жатқанда, ерлер бірінен соң бірі шығып кетеді. Фильмде басқа кейіпкерлердің кішігірім көріністері де бар. Бір топ бизнес басшылары француз мейрамханасына барады, бірақ қалай тапсырыс беру керектігін білмеді және таңқаларлықтай дүниені қол астындағы адамнан тыс қалды. Еуропалық дәстүр бойынша макаронды үндемей қалай жеуге болатындығы туралы әйелдер этикет сабағы ақ адамның ластанған макаронды жұтып жатқанын байқағаннан кейін кенеттен бағытын өзгертеді. Супермаркет кеңсе қызметкері тамақты сығумен машықталған қарт әйелді ұстайды. Алдамшы адам құрбанды инвестициялық алаяқтыққа тарту үшін күрделі тағамды қолданады; құрбан өзі ұры, бірақ тағамға соншалықты әуре болып, ұсталғанға дейін алдамшының әмиянін алып кетпейді. Бір үй шаруасындағы әйел өлім аузынан тұрып, отбасына соңғы рет тамақ пісіреді. Ер адам сүйіктісімен тамақты пайдаланудың эротикалық жолдарын зерттейді. Ақырында, жігіт сүйіктісінің қорқынышына беймәлім адам бірнеше рет атып өлтіреді, бірақ ол өмірінің соңында қанағаттанған және оны фильм сияқты ойнайды деп үміттенеді. Парктегі орындықта отырған әйел сәбиін емізіп жатыр.
A pair of truck drivers, the experienced Gorō and a younger colleague named Gun, stop at a decrepit roadside ramen noodle shop. Outside, Gorō rescues a boy who is being beaten by three schoolmates. The boy, Tabo, is the son of Tampopo, the widowed owner of the struggling ramen shop, Lai Lai. A customer called Pisken harasses Tampopo, demanding that she sell the shop. Gorō suggests Pisken be quiet so he can enjoy his meal, then provokes a physical confrontation. Gorō puts up a good fight but, outnumbered by Pisken and his men, he is knocked out and awakens the next morning in Tampopo's home. The next morning, she kindly cooks breakfast for Gorō and Gun in her home kitchen and sends Tabo off to school. While eating breakfast, Tampopo asks for their opinion of her ramen, Gorō and Gun tell her they are "sincere, but lack character." After Gorō gives her some advice, she asks him to become her teacher. They decide to turn her establishment into a paragon of the "art of noodle soup making". She and Gorō visit her competitors and he points out their strengths and weaknesses. She still is struggling to fix the broth, so Gorō visits a homeless encampment to enlist the "old master" and his superlative expertise. When they rescue a wealthy elderly man from choking on his food, the man lends her the services of his chauffeur Shohei, who has a masterly way with noodles. Through clever trickery, they pry ramen secrets from their competitors. Gun and his friends give Tampopo a makeover as a modern proprietress. During the transition, the group agrees to change the restaurant's name from "Lai Lai" to "Tampopo". Pisken feels bad for being too drunk to tell his men to stay out of the fight, so he offers Gorō another chance one on one. After the rematch ends in a draw, Pisken reveals he is a contractor and Tampopo's childhood friend, and offers to renovate the shop's interior. Tampopo's latest effort still comes up short, so Pisken teaches her his own secret recipe. When the five men consume her latest creation down to the last drop, Tampopo knows she has won. Tabo also triumphs, beating all three of his tormentors and subsequently befriending them. As customers fill her newly redecorated shop, the men file out one by one. Throughout the film, other minor scenes of other characters are featured. A group of business executives visit a French restaurant but have no idea how to order and are upstaged by a surprisingly worldly subordinate. A women's etiquette class on how to eat spaghetti silently in the European manner abruptly changes course upon observing a white man slurping his noodles. A supermarket clerk catches an aged woman obsessed with squeezing food. A con man uses an elaborate meal to lure a victim into an investment scam; the victim is himself a thief but is so taken by the meal that he fails to leave with the con man's wallet before being arrested. A housewife rises from her deathbed to cook one last meal for her family, who mournfully eat to memorialize her. A man and his lover explore erotic ways to use food. The man is ultimately shot several times by an unknown assailant, to his lover's horror, though he is satisfied at the end of his life and hopes to see it play out like a film. A woman on a park bench breastfeeds an infant.
Өндіріс
Фильмнің барлық бөлімінде американдық киноның стереотиптік тақырыптары, кейіпкерлері, музыкасы және камераға түсірілген кадрларға сілтеме жасалады.
Throughout, the film references stereotypical American movie themes, characters, music, and camera shots.
Шығару
Tampopo фильмі 1985 жылдың 23 қарашасында «Toho» компаниясы арқылы Жапонияда көрсетілді. 1987 жылы «New Yorker Films» компаниясы фильмді АҚШ-та шығарды. «Criterion Collection» 2016 жылдың қазан айында «Tampopo» фильмінің 4K нұсқасын қалпына келтіріп, кинотеатрларда және Blu-ray дискілері арқылы жариялады.
Tampopo was released in Japan on November 23, 1985, distributed by Toho. New Yorker Films released the film in the United States in 1987. The Criterion Collection prepared a 4K restoration of Tampopo that was released in theaters and via Blu ray in October 2016.
Сыни жауап
Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың төртеуін берді, осылай деп түсіндірді: "Жак Татидің француз комедиялары сияқты, бұл адам табиғаты туралы ойшарлау толғаныс, онда бір күлкілі жағдай екіншісіне ағылып жатыр, өмір күлкінің тізбегі сияқты". The Washington Post газетінің Хэл Хинсон былай деп жазды: "Итами "лапша вестерні" деп атаған бұл фильм – әдепсіздік пен салтанаттың шалқыған қоспасы. «Тампопо», мүмкін, тамақ пен секс арасындағы байланыс туралы ең күлкілі фильм". Time Out New York журналында Эндрю Джонстон: "Бұл оның ең кең ауқымды комедиясы, ал басты тақырыптары – тамақ пен секс, осы әлемдегі мәңгілік құндылықтар. Сюжеттегі вестерн фильмдеріне жасалған ишара шетелдік көрермендерге оны жақын етуіне көмектесті". Винсент Канби New York Times газетіндегі рецензиясында сәл келіспеген, бірақ әлі де оң пікір білдірді: "«Тампопо» үнемі күлкілі болмаса да, бұл жылғы [Жаңа режиссерлер / Жаңа фильмдер] көрсетіліміндегі ең қызықты фильмдердің бірі. «Тампопоның» ең тартымды жағы – оның ешқашан тырысуын тоқтатпауы". «Тампопо» сыншылардың бірауыздан мақтауына ие болды, Rotten Tomatoes сайтында 52 рецензия негізінде 100% мақұлдау рейтингісі және 8.53/10 орташа баға. Сайттың сын пікірінде: "Режиссер Джузо Итаминің ерекше юморі мен өткір сатирасының арқасында «Тампопо» – тамақ пен оның жапон мәдениетіне тигізетін кең ауқымды әсерін көңілді, сезімтал және құрметпен тойлайтын фильм" делінген.
Roger Ebert gave the film four out of four stars, commenting that "Like the French comedies of Jacques Tati, it's a bemused meditation on human nature in which one humorous situation flows into another offhandedly, as if life were a series of smiles." Hal Hinson of The Washington Post wrote, "The movie, which Itami calls a 'noodle Western,' is a rambunctious mixture of the bawdy and the sublime Tampopo is perhaps the funniest movie about the connection between food and sex ever made." Andrew Johnston writing in Time Out New York commented: "This film is his broadest comedy by far, and its principal subjects are those great global constants, food and sex. That, combined with the plot's sly evocation of movie Westerns, made it widely accessible to foreign audiences." Vincent Canby provided a somewhat dissenting, though still positive, opinion in his New York Times review, stating, "Though it's not consistently funny Tampopo is one of the more engaging films to be shown in this year's [New Directors/New Films] series Mr. Itami often strains after comic effects that remain elusive. The most appealing thing about Tampopo is that he never stops trying." Tampopo has received unanimous praise from critics, with a 100% approval rating and average score of 8.53/10 from Rotten Tomatoes, based on 52 reviews. The site's critical consensus states, "Thanks to director Juzo Itami's offbeat humor and sharp satirical edge, Tampopo is a funny, sexy, affectionate celebration of food and its broad influence on Japanese culture."
Марапаттар
Тампопо Жапон академиясының екі сыйлығын алды: «Ең жақсы монтаж» және «Ең жақсы дыбыс» номинациялары бойынша. АҚШ-та бұл фильм «Ең үздік шетелдік фильм» номинациясы үшін Independent Spirit Award сыйлығына және «Ең жақсы сценарий» мен «Ең жақсы режиссер» номинациялары үшін Ұлттық кино сыншылары қоғамы сыйлығына ие болды.
Tampopo received two Japanese Academy Awards: for Best Editing and for Best Sound. In the United States, it was nominated for an Independent Spirit Award for Best Foreign Film and a National Society of Film Critics Award for Best Screenplay and Best Director.
Мұра
2008 жылғы америкалық/жапондық «Рамен қызы» фильмінде Бриттани Мерфи сомдаған қыз рамен дайындауды үйренеді, онда «Тампопо» фильміне көптеген сілтемелер бар, тіпті Цутому Ямазакидің эпизодық рөлі де бар. Әлемнің әртүрлі жерлеріндегі бірнеше рамен рестораны «Тампопо» деп аталған.
The 2008 American/Japanese movie The Ramen Girl, in which a girl played by Brittany Murphy learns how to cook ramen, contains many references to Tampopo, including a cameo by Tsutomu Yamazaki. A number of ramen restaurants around the world have been named Tampopo.