Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австрия ақыны (1887–1914)
Austrian poet (1887–1914)
Георг Тракл (3 ақпан 1887 – 3 қараша 1914) – австриялық ақын және пианист Грета Траклдың бауыры. Ол австриялық экспрессионизмнің ең маңызды өкілдерінің бірі саналады. Ол, көбінесе, кокаиннен артық доза алып қайтыс болмас бұрын жазған "Гродек" атты өлеңімен белгілі.
Georg Trakl (3 February 1887 – 3 November 1914) was an Austrian poet and the brother of the pianist Grete Trakl. He is considered one of the most important Austrian Expressionists. He is perhaps best known for his poem "Grodek", which he wrote shortly before he died of a cocaine overdose.
Өмір және жұмыс
Тракл өмірінің алғашқы 21 жылын Зальцбургте өткізді. Оның әкесі, Тобиас Тракл (11 маусым 1837, Оденбург/Сопрон – 1910), Венгриядан темір саудагері болса, анасы Мария Катарина Халик (17 мамыр 1852, Винер-Нойштадт – 1925) жартылай чех тегінен шыққан үй шаруасының иесі еді; ол тәуелділікке қарсы күресіп, білім беруді француз "гувернантына" тапсырды, ол Траклды француз тілі мен әдебиетімен ерте таныстырды. Оның әпкесі Грете Тракл музыкадағы дарынды бала еді; олар бірлесіп шығармашылықпен айналысты. Өлеңдерде олардың арасындағы инцест қарым-қатынас туралы меңзеулер бар. Тракл католик бастауыш мектебінде оқыды, бірақ оның ата-анасы протестант еді. 1897 жылы Зальцбург мемлекеттік гимназиясына түсті, онда латын, грек және математика пәндерінде қиындықтар туды, нәтижесінде бір жылды қайталап, Матуранысыз тастап кетті. 13 жасында Тракл өлең жаза бастады. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін үш жыл фармацевтпен жұмыс істеді және фармацевтиканы мансап ретінде таңдады; бұл морфин мен кокаин сияқты препараттарға қол жеткізуді жеңілдетті. Осы кезеңде ол драматургиямен айналысты, бірақ оның екі қысқа пьесасы – «Барлық жандар күні» және «Фата Моргана» сәтті болмады. Дегенмен, 1906 жылдың мамыр-желтоқсан айлары аралығында Тракл екі Зальцбург газетінде төрт прозалық туынды жариялады. Олардың барлығы оның пісіп-жетілген туындыларындағы тақырыптар мен оқиғаларды қамтиды. Бұл әсіресе «Трамланд» (Арман елі) туындысына қатысты, онда жас жігіт өзінің туысы болып табылатын өлім аузында жатқан қызға ғашық болады. 1908 жылы Тракл Венаға фармацевтиканы оқуға кетіп, жергілікті суретшілермен танысып, олар оның кейбір өлеңдерін жариялауға көмектесті. Траклдың әкесі 1910 жылы, Тракл фармацевт дипломын алғаннан кейін қайтыс болды; одан кейін Тракл бір жылға әскерге шақырылды. Зальцбургке оралғаннан кейін азаматтық өмірге бейімделе алмады және қайтадан әскерге түсіп, Инсбруктағы ауруханада фармацевт болып жұмыс істеді. Ол жерде «Der Brenner» әдеби журналымен байланысы бар авангардтық суретшілер тобымен танысты, бұл журнал неміс тілінде сөйлейтін елдерде Кьеркегордың қайта жандануын бастады. «Der Brenner» журналының редакторы Людвиг фон Фиккер (тарихшы Юлиус фон Фиккердің ұлы) оның меценаты болды; ол Траклдың туындыларын үнемі жариялап, өлеңдер жинағын шығаруға көмектесетін баспагерді табуға тырысты. Осы күш-жігердің нәтижесінде 1913 жылдың жазында Курт Вольф Лейпцигте «Гедикте» (Өлеңдер) жинағын шығарды. Фиккер Тракл туралы Людвиг Витгенштейнге де хабарлады, ол оған жазуға мүмкіндік беру үшін оған үлкен стипендия берді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Тракл австро-венгер армиясында қызмет етіп, Шығыс майданындағы сарбаздарға дәрігер ретінде жіберілді. Тракл жиі депрессияға ұшырады. Гродке шайқасы (1914 жылдың күзінде Гродкеде, Галиция және Лодомерия корольдігінде) кезінде Тракл орыстарға қарсы шайқаста жарақат алған тоқсанға жуық сарбазды емдеуге қатысты. Ол өзін-өзі өлтіруге тырысты, бірақ оның әріптестері оны тоқтатып қалды. Краковтағы әскери ауруханаға жатқызылып, қатаң бақылауда болған Тракл депрессиясы күшейді және Фиккерден кеңес сұрап хат жазды. Фиккер оны Витгенштейнмен байланысуға көндірді. Витгенштейн Траклдың хатын алғаннан кейін ауруханаға сапар шекті, бірақ Тракл кокаиннің шамадан тыс дозасынан қайтыс болғанын білді. Тракл 1914 жылдың 6 қарашасында Краковтың Раковицки зиратына жерленді, бірақ 1925 жылдың 7 қазанында Фиккердің күш-жігерінің арқасында оның сүйектері Инсбрук Мюхлау қалалық зиратына көшірілді (қазір олар Фиккердің қабірінің жанында жатыр).
Trakl was born and lived the first 21 years of his life in Salzburg. His father, Tobias Trakl (11 June 1837, Ödenburg/Sopron – 1910), was a dealer of hardware from Hungary, while his mother, Maria Catharina Halik (17 May 1852, Wiener Neustadt – 1925), was a housewife of partly Czech descent; she struggled with substance use disorder and left the education to a French "gouvernante", who brought Trakl into contact with French language and literature at an early age. His sister Grete Trakl was a musical prodigy; with her he shared artistic endeavors. Poems allude to an incestuous relationship between the two. Trakl attended a Catholic elementary school, although his parents were Protestants. He matriculated in 1897 at the Salzburg Staatsgymnasium, where he had problems in Latin, Greek, and mathematics, for which he had to repeat one year and then leave without Matura. At age 13, Trakl began to write poetry. After quitting high school, Trakl worked for a pharmacist for three years and decided to adopt pharmacy as a career; this facilitated access to drugs, such as morphine and cocaine. It was during this time that he experimented with playwriting, but his two short plays, All Souls' Day and Fata Morgana, were not successful. However, from May to December 1906, Trakl published four prose pieces in the feuilleton section of two Salzburg newspapers. All cover themes and settings found in his mature work. This is especially true of "Traumland" (Dreamland), in which a young man falls in love with a dying girl who is his cousin. In 1908, Trakl moved to Vienna to study pharmacy, and became acquainted with some local artists who helped him publish some of his poems. Trakl's father died in 1910, soon before Trakl received his pharmacy certificate; thereafter, Trakl enlisted in the army for a year long stint. His return to civilian life in Salzburg was unsuccessful and he re enlisted, serving as a pharmacist at a hospital in Innsbruck. There he became acquainted with a group of avant garde artists involved with the well regarded literary journal Der Brenner, a journal that began the Kierkegaard revival in the German speaking countries. Ludwig von Ficker, the editor of Der Brenner (and son of the historian Julius von Ficker), became his patron; he regularly printed Trakl's work and endeavored to find him a publisher to produce a collection of poems. The result of these efforts was Gedichte (Poems), published by Kurt Wolff in Leipzig during the summer of 1913. Ficker also brought Trakl to the attention of Ludwig Wittgenstein, who anonymously provided him with a sizable stipend so that he could concentrate on his writing. At the beginning of World War I, Trakl served in the Austro Hungarian Army and was sent as a medical officer to attend soldiers on the Eastern Front. Trakl suffered frequent bouts of depression. On one such occasion during the Battle of Gródek (fought in autumn 1914 at Gródek, then in the Kingdom of Galicia and Lodomeria), Trakl had to steward the recovery of some ninety soldiers wounded in the fierce campaign against the Russians. He tried to shoot himself from the strain, but his comrades prevented him. Hospitalized at a military hospital in Kraków and observed closely, Trakl lapsed into worse depression and wrote to Ficker for advice. Ficker convinced him to communicate with Wittgenstein. Upon receiving Trakl's note, Wittgenstein travelled to the hospital, but found that Trakl had died of a cocaine overdose. Trakl was buried at Kraków's Rakowicki Cemetery on 6 November 1914, but on 7 October 1925, as a result of the efforts by Ficker, his remains were transferred to the municipal cemetery of Innsbruck Mühlau (where they now repose next to Ficker's).
Тақырыптар мен мотивтер
Траклдың ең алғашқы өлеңдері көбінесе философиялық сипатта болып, нақты әлеммен осылай көп байланысты емес. Алайда, оның көптеген өлеңдері кеш уақытында өтеді немесе кеш мотиві ретінде қолданылады. Үнсіздік Тракл поэзиясында жиі кездесетін тағы бір мотив, ал оның кейінгі өлеңдерінде өзін-өзі жеткізе алмайтын үнсіз марқұмдар бейнеленеді.
While Trakl's very earliest poems are more philosophical and do not deal as much with the real world, most of his poems are either set in the evening or have evening as a motif. Silence is also a frequent motif in Trakl's poetry, and his later poems often feature the silent dead, who are unable to express themselves.
Тракл өлеңдері би түрінде
"Сөзсіз сыр: қараңғы сұрақтарға үнсіз жауаптар", Траклдің бес өлеңінің биге интерсемиотикалық аудармасы, хореография авторы – Анжела Кайзер, 2015.
"Silence Spoken: quiet answers to dark questions", an intersemiotic translation of five poems by Trakl into dance, choreographed by Angela Kaiser, 2015.