Кіріспе
Американдық саясаткер (1926–2019)
Харрис Льюэллин Воффорд кіші (9 сәуір 1926 – 21 қаңтар 2019) – американдық адвокат, азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі және Демократиялық партияның саясаткері. 1991 жылдан 1995 жылға дейін АҚШ Сенатында Пенсильвания штабын өкілдік етті. Ұлттық қызмет және еріктілік ісін қолдаушы ретінде танылған Воффорд 1970 жылдан 1978 жылға дейін Брин-Мор колледжінің бесінші президенті болды, 1986 жылы Пенсильвания Демократиялық партиясының төрағасы, ал 1987 жылдан 1991 жылға дейін губернатор Роберт П. Кейси үкіметінде Пенсильвания штатының Еңбек және өнеркәсіп министрі қызметін атқарды. 2008 жылы Барак Обаманың президенттік науқанында оның сенімді адамы болды. Обаманың Америкадағы нәсіл туралы "Көбірек біріккен одақ" атты сөзінен бұрын оны Филадельфиядағы Ұлттық Конституциялық орталықта таныстырды.
Ерте өмір
Уоффорд 1926 жылы Нью-Йорктің Манхэттен қаласында Эстель Эллисонның (туған аты Гарднер) және Харрис Льюэллин Уоффордтың ұлы болып дүниеге келді. Ол Оңтүстік штаттарының бай және танымал отбасында өскен. 11 жасында әжесі зейнеткерлікке шыққан соң, ол онымен бірге алты айлық әлемдік турға қатысты. Олар Рождество кешін Бейтлехемде өткізді, Жапон императорлық армиясы Шанхайды басып алғаннан кейін көп ұзамай Шанхайға сапар шекті, Үндістанда Махатма Гандиге қызығушылық танытты және Римде Бенито Муссолинидің Италияның Ұлттар лигасынан шығуын жариялағанын және одан кейінгі фашистік шеруді көрді. Кларенс Стрейттің дүниежүзілік үкімет құру туралы шақыруынан шабыттанған ол Студенттік федералистерді құрды. 18 жасқа келген кезде ұйым соншалықты үлкенге жетті ki, Newsweek журналы оның президент болатынын болжады. Бір жылдан кейін ол Йель заң мектебінде оқуын аяқтады және 1954 жылдың маусымында заңгер дипломын алды. Ол мемлекеттік қызметтегі мансабын АҚШ-тың Азаматтық құқықтар жөніндегі комиссиясында, Rev. Теодор М. Хесбургтың заң кеңесшісі ретінде 1957-1959 жылдар аралығында бастады. 1959 жылы ол Нотр-Дам университетінде заң профессоры болды. 1950-ші жылдары Оңтүстікте азаматтық құқықтар қозғалысын қолдағандардың бірі болды, 1951 жылы Оңтүстікке саяхат жасаған үндістандық белсенді Рам Манохар Лохиямен бірге болды.
Кеннеди әкімшілігі
В. Кеннедимен алғаш рет 1947 жылы Клэр Бут Льюс үйінде өткен кеште кездесті. Телефон арқылы сөйлескеннен кейін Уоффорд және Кеннедидің басқа да көмекшілері сол қоңырау туралы ақпаратты қамтитын, көк қағазға басылған және «көк бомба» деп аталған жарнамалық парақшаны дайындады; шамамен 2 миллион дана таратылды, көбінесе афроамерикандық шіркеулер арқылы, жаңалықтар мен ақ мәдениетке қарағанда төмен деңгейде. Ол қара нәсілді сайлаушыларға зор әсер етті. 1961 жылы Кеннеди оны Азаматтық құқықтар жөніндегі Президенттің арнайы көмекшісі етіп тағайындады. Ақ үйde ол Азаматтық құқықтар жөніндегі Министрлер кабинетінің төрағасы болды. Уоффорд Бейбітшілік корпусының құрылуына зор үлес қосты және Африкадағы Бейбітшілік корпусының арнайы өкілі, ал Эфиопиядағы операциялар директоры қызметін атқарды.
Академиялық мансап және жеке практика
1966 жылы Уоффорд саясаттан кетіп, Олд-Вестберидегі Нью-Йорк штаты университетінің президенті болды.
Пенсильванияда
Филадельфияда жеке құқық тәжірибесінде жеті жыл өткізгеннен кейін, Уоффорд 1986 жылдың маусымынан желтоқсанына дейін Пенсильвания Демократиялық партиясының төрағасы қызметін атқарды. 1987 жылдың наурыз айында Пенсильвания губернаторы Роберт П. Кейси оны штаттың Еңбек және өнеркәсіп хатшысы етіп тағайындады.
1991 жылы АҚШ Сенатының арнайы сайлауы
1991 жылғы 4 сәуірде Пенсильвания штатының аға АҚШ сенаторы Х. Джон Хайнц III авиациялық апатта қаза тапты, осымен АҚШ Сенатындағы орыны бос қалды. Заң бойынша, Пенсильвания губернаторы арнайы сайлау өткізілгенге дейін орынбасар тағайындауға міндетті болды. Губернатор Кейси Chrysler президенті және Аллентаун қаласының тумасы Ли Якокканы қоса алғанда, бірнеше әлеуетті үміткерлерді қарастырғаннан кейін, ол жұмыстан бас тартқаннан соң, 1991 жылғы 8 мамырда Уоффордты осы лауазымға тағайындады. 1991 жылғы қарашада өткен арнайы сайлауда Уоффорд Пенсильванияның бұрынғы губернаторы және президенттер Рональд Рейган мен Джордж Буш әкімдігінде АҚШ Бас прокуроры болған Дик Торнбургпен бақ сынасты. Бұл арнайы сайлауға үміткерлерді партия комитеттері іріктеді, себебі бос орын туған кезде бастапқы сайлауды ұйымдастыруға уақыт жетпеді. Уоффорд сайлауалды науқанын сауалнамаларда өте артта қалып бастады, көптеген сарапшылар оның жеңіске жету мүмкіндігі жоқ деп есептеді. Шындығында, бір кезде оның ішкі сауалнамалары оның 40 ұпайдан астам артық екенін көрсетті. Оның бұрынғы губернаторды он пайыздық айырмамен жеңісі көптеген адамдарды таң қалдырды және кейіннен президент Джордж Буштың саяси болашағы үшін шешуші момент ретінде бағаланды. Уоффордтың науқанын Пол Бегала мен Джеймс Карвилл басқарды, олардың керемет жетістігі оларды жалпыұлттық назарға іліктірді. Экономика және денсаулық сақтау сияқты мәселелер 1992 жылы Билл Клинтонның президенттік сайлаудағы жеңісі үшін де маңызды рөл атқарды. Клинтон ақырында Ал Горды таңдағанмен, Уоффорд вице-президенттікке үміткерлердің бірі болды.
1994 жылы АҚШ Сенатында жеңіліс
Уоффорд 1994 жылы толық мерзімге үміткер болып, одан отыз екі жас кіші республикашыл Рик Санторумға 49%–47% есебімен шабуылға ұшырады. Бұл сайлау сол жылғы Республикалық революцияның бір бөлігі болды, оның барысында көптеген демократтар АҚШ Конгресінің екі палатасынан да шығарылды. 2013 жылдың 3 қаңтарында Уоффорд Кейсиге тағы да Сенаттағы екінші мерзімге ант беру рәсіміне қатысты. 2001 жылдан бастап Уоффорд бірнеше қайырымдастық және қоғамдық қызмет ұйымдарының басқармаларында қызмет етті, оның ішінде «Американың уәдесі», «Америка жастарының қызметі» және «Points of Light Foundation» сияқты ұйымдар бар. Ол Мартин Лютер Кинг атындағы Зорлықсыз әлеуметтік өзгерістер орталығының қамқоршысы болды. 2007-2009 жылдар аралығында Уоффорд «Тәжірибе толқыны» ұлттық науқанының ұлттық өкілі болды, бұл науқан орта және егде жастағы азаматтардың жұмыс және қоғамдық өмірге қатысуын жеңілдету үшін мемлекеттік және федералды саясатты ілгерілетуді мақсат еткен. Уоффорд «Malaria No More» атты Нью-Йорк негізделген коммерциялық емес ұйымның басқарма мүшесі болды, ол 2006 жылғы Ақ үй саммитінде барлық безгек салдарынан болатын өлімдерді тоқтату мақсатымен құрылған. Ол «Халыққа қызмет ету үшін Джефферсон сыйлықтары» таңдау кеңесінде де қызмет етті. Сонымен қатар, ол Вашингтон, округ Колумбиядағы Case Foundation ұйымында аға ғылыми қызметкер болды.
2012 жылдан 2015 жылға дейін Уоффорд Аспен институтының «Франклин жобасы» бағдарламасының аға кеңесшісі болды, бұл бағдарламаның мақсаты жас американдықтар үшін бір жылдық қызметті әдеттегі мүмкіндік және үміт етуге айналдыру болды. 2014 жылы «The New Republic» журналы 100 жылдығына арналған санында «Барлық жерде болған адам» деген тақырыпта Уоффордқа арналған мақала жариялады.
Жеке өмір
1948 жылы Воффорд Клэр Линдгренге үйленді. Кейін Воффордтардың үш баласы болды. 1996 жылдың қаңтар айында Клэр Воффорд 69 жасында жедел лейкемиядан қайтыс болды. 2016 жылдың сәуірінде 90 жасында Воффорд интерьер дизайнері Мэтью Чарлтонға үйленетінін хабарлады, Чарлтон одан 50 жас кіші және 2001 жылдан бері оның серігі болған. Сол айда ол "Нью-Йорк Таймс" газетінде "Тағы да махаббатты табу, бұл жолы еркекпен" деген мақала жариялады. Воффорд пен Чарлтон сол жылы үйленді. 2019 жылдың 21 қаңтарында 92 жасында Вашингтон қаласында құлау салдарынан туындаған аурулардың асқынуынан қайтыс болды.
Марапаттар
2002 жылы Уоффорд Джон В. Гарднер көшбасшылық сыйлығының иегері атанды. 2011 жылы, Бейбітшілік корпусының 50 жылдығымен байланысты, Ұлттық Бейбітшілік корпусы қауымдастығы Харис Воффордтың жаһандық азамат сыйлығын тағайындады. Бұл сыйлық жыл сайын Бейбітшілік корпусының еріктілері қызмет еткен елде өсіп, тұратын және Бейбітшілік корпусының ықпалымен өмір сүрген көрнекті әлемдік көшбасшыға табыс етіледі. Көшбасшының өмірлік еңбегі қызмет, бейбітшілік, даму, адам құқықтары, денсаулық сақтау және өзара түсіністік сияқты Бейбітшілік корпусының негізгі құндылықтарын көрсететіндей әлемге маңызды үлес қосуы керек. 2012 жылы Воффорд Президенттік азаматтар медалін алды. 2015 жылы Воффорд, 1917–2015 жылдары Нотр-Дам университетінің экс-президенті, Қасиетті Крест қауымының мүшесі және АҚШ Азаматтық құқықтар жөніндегі комиссиясының бұрынғы төрағасы болған М.Т. Теодор М. Хесбургқа арналған естелік шарада құрметті спикер ретінде сөз сөйледі.