Кіріспе
Родезияның бұрынғы президенті, Жаңа Зеландияның халықаралық футболшысы (футбол) Джон Джеймс Вратхолл (1913 жылдың 28 тамызы – 1978 жылдың 31 тамызы) – Ұлыбританияда туған родезиялық саясаткер. Ол Родезияның соңғы ақ нәсілді президенті болды (кейінгі лауазым иелері тек міндетін атқарушы болды). Бұрын ол тікелей есепші (бухгалтер) қызметін атқарған.
the New Zealand international football (soccer) player
John James Wrathall (28 August 191331 August 1978), was a British born Rhodesian politician. He was the last white President of Rhodesia (later holders of the post were only acting as such). He formerly worked as a chartered accountant.
Ерте өмір
Вратхолл Ұлыбританияның Ланкаширдегі Ланкастер қаласында дүниеге келді және Ланкастер Корольдік грамматикалық мектебінде білім алды. 1935 жылы аттестатталған бухгалтер болып, келесі жылы Оңтүстік Родезияға эмиграциялады. Ол келесі он жыл бойы Оңтүстік Родезия үкіметінің табыс салығы департаментінде жұмыс істеді. Вратхолл 1954 жылғы жалпы сайлауда Булавайо Оңтүстік сайлау округінен Біріккен Федералдық партиясының мүшесі ретінде сайланды, аталған партияға Гарфилд Тодд жетекшілік етіп тұрған болатын, бірақ 1958 жылы бір мерзім өткен соң депутаттық өкілеттігінен бас тартты. Партияның ең тәжірибелі мүшелерінің бірі ретінде, 1963 жылдың қазан айында Африка білім министрі болып тағайындалды. Бір айдан кейін ол Родезия және Ньясаленд Федерациясы тарағаннан кейін денсаулық сақтау министрлігін де қабылдады, ол аталған федерациядан берілген еді. Вратхолл Родезия майданының мүшелерінің бірі болды, ол Уинстон Филдті қызметтен шеттетуге және 1964 жылдың сәуір айында оның орнына Иан Смитті премьер-министр етіп тағайындауға қатысты. Смит оны қаржы және пошта және телекоммуникация министрі етіп жоғарылатты. Осы ретте, ол 1965 жылдың 11 қарашасында Біржақты тәуелсіздік декларациясына (UDI) қол қойғандардың бірі болды. 1966 жылдың 7 қыркүйегінен бастап Премьер-министрдің орынбасары қызметін атқарды. "Родезия саясатының тыныш адамы" деп танылған ол, UDI-ден кейін БҰҰ санкцияларына қарсы асыр салынған күресте маңызды рөл атқарды. Қаржы министрі ретінде Вратхолл Родезия фунтын алмастыру үшін жаңа ондық валютаның қабылдануын бақылады, ол Родезия доллары деп аталды, және ол осы атаудың халықаралық маңызы бар деп есептеді. 1973 жылдың шілдесінде Вратхолл пошта министрі лауазымынан бас тарды, ал 1974 жылғы жалпы сайлау кезінде Ассамблеядан кетіп, Сенатқа ауысты. 1975 жылы ол Родезияның ең ұзақ қызмет еткен қаржы министрі ретінде өзінің 12-ші (және соңғы) бюджетін ұсынды.
Төрағалық
1976 жылы Вратхолл Родезияның екінші президенті болды, Клиффорд Дюпонтты алмастырды. Сол жылдың 14 қаңтарында ол бас судья сэр Хью Бидлдің қатысуымен, Үкімет үйінде өткен салтанатты шарада президенттік міндеттерге кірісті. Бұл шарада Премьер-министр Иан Смит және оның министрлер кабинеті де болды. Вратхолл екі жарым жыл қызмет етіп, қызмет барысында жүрек талмасынан қайтыс болды.