Кіріспе

Колумбияның батыс Кариб теңізіндегі адам тұрмайтын рифі – Серранилла жағалауы (lang es және Placer de la Serranilla) – батыс Кариб теңізіндегі шағын, адам тұрмайтын аралдары бар, ішінара су астында қалған риф. Ол Никарагуадағы Пунта-Гордадан солтүстік-шығысқа қарай және Ямайкадан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Риф Колумбия мен АҚШ арасындағы егемендік дауының нысаны болып табылады. Гондурас бұрынғы талабын екі ел теңіз шекараларын белгілейтін келісімшартқа қол қойғанда Колумбияның пайдасына шешкен. Ямайканың талабы 1993 жылы, шектес теңіз шекаралары бар бірлескен режим аймағы құрылғанда реттелді, бірақ Серранилла және Бахо-Нуэво рифтеріне Колумбияның бақылауын мойындады. 2012 жылы Никарагуаның аралдарға қатысты талаптарын қараған Халықаралық сот Колумбияның рифке деген егемендігін растады, алайда бұл шешімде АҚШ-тың рифке қатысты талаптары талданбады және айтылмады.

География

Серранилла Банкі – бұрынғы атолл, қазір көбінесе су астында қалған карбонатты платформа, негізінен жасыл рифтік орталардан тұрады. Оның ұзындығы шамамен, ал ені шамамен 5 км, жалпы ауданы астам, оның баршасы дерлік су астында. Банктің аралдарын үш кішкентай қайың және екі тас құрайды. Олар – Батыс Брейкер, Ортаңғы Кей, Шығыс Кей, Бикон Кей және Солтүстік-Шығыс Брейкер. Олардың көп бөлігі шөлейт, сирек бұталар мен ағаштар өседі. Оның маңында көптеген кемелердің құлау орындары бар. Банкте коралл рифтері жоқ және шөгінділердің жабынуы өте аз. Банктің өсуі теңіз деңгейінің көтерілу қарқынына жете алмайды. Оңтүстік-шығыс бөлігі негізінен қатты тау жыныстарымен, ал қалған бөлігі жұқа Халимеда шөгінділерімен жабылған. Бикон Кей – Банктегі ең үлкен арал. Онда Колумбия теңіз күштерінің кішкентай ауысымалы гарнизоны орналасқан шағын әскери нысандар салынған. Банкке оңтүстік-батыстан жақындағанда коралл тізімінде маяк орналасқан. Бұл – үш қабатты экипаж үйінің үстіне салынған биік қаңқа мұнара. Шам 20 секунд сайын екі ақ жарық шоғын шығарады. Қазіргі маяк алғаш рет 1982 жылы орнатылған, ал 2008 жылдың мамыр айында Колумбия Қорғаныс министрлігі оны қайта жаңартып берген. Оны қазір Колумбия теңіз күштері күтіп бағуда, ал мемлекеттік Теңіз билігі бақылайды.

Тарих

Серранилья банкі алғаш рет 1510 жылы испан карталарында Placer de la Serranilla деп көрсетілген. Оны 1820 жылы кемесі қираған Луи Мишель Аюри атаған. Кейінгі тарихта бұл аймақ бірнеше тәуелсіз мемлекеттердің қақтығысқа толы талаптарының нысаны болды; көп жағдайда дау мемлекеттің айналасындағы теңіздерге қатысты өзінің эксклюзивті экономикалық аймағын кеңейту әрекеттерінен туындайды. 1982-1986 жылдар аралығында Колумбия Ямайкамен ресми келісім жасасты, ол Ямайка кемелеріне Серранилья банкі мен жақын орналасқан Бахо Нуэво банкінің аумақтық суларында реттелген балық аулау құқығын берді. 1993 жылдың қараша айында екі мемлекет екі жағалаудың арасындағы белгіленген сулардағы тірі және тірі емес ресурстарды бірлесіп басқару және пайдалану үшін «Бірлескен режим аймағын» құру туралы теңіздік шекаралау шартына келді. Дегенмен, осы аралдарды қоршаған аумақтық сулар бірлескен бақылау аймағынан тыс қалды, себебі Колумбия бұл аймақтарды өзінің жағалау суларының бір бөлігі деп санайды. Шартым 1994 жылдың наурыз айында күшіне енді, Кариб теңізінде 50 000 км² аумақты қамтиды, оның ішінде Серранилья банкі және Сан-Андрес және Провиденсия архипелагтарымен байланысты барлық аралдар кіреді. Ол бұл талапты Колумбияға қарсы Халықаралық сотта (ХС) 2001 және 2007 жылдары сотқа жүгіну арқылы тұрақты түрде қорғады. Никарагуа 2014 жылғы конституциялық түзетуде Колумбияның егемендігі туралы 2012 жылғы ХС шешімін ресми түрде қабылдады. АҚШ-тың талабы 1879 және 1880 жылдары Джеймс В. Дженнет Гуано аралдары туралы заңға сәйкес жасаған. АҚШ-тың осы аймақтағы гуано аралдарына қатысты көптеген талаптары 1972 жылдың қыркүйегінде Колумбиямен жасалған шартта ресми түрде бас тартты. Бірақ Серранилья банкінің келісімге енгені күмәнді – шартта бұл нысан туралы нақты айтылмаған және аталған шарттың 7-бабына сәйкес, тек құжатта нақты көрсетілген мәселелер ғана оған жатады. АҚШ рифті аралдық аймақ деп санайды. Гондурас өз Конституциясының 10-бабында Серранилья банкін ұлттық аумағының бір бөлігі деп жариялады. 1986 жылы ол Колумбиямен теңіз шекарасын белгілеуге келісті, бұл Гондурастың банкке немесе оның айналасындағы суларға бақылау жасауына мүмкіндік бермеді. Осы шекараны 1999 жылдың 20 желтоқсанында ратификациялау Гондураста дау тудырды, себебі ол мемлекет Колумбияның талап етілген аумаққа қатысты егемендігін жасырын түрде мойындады. Сол кезде Никарагуа ХС алдында Гондурастың осы аумақтарды беруге заңдық құқығына қарсы шықты. Дегенмен, Колумбиямен жасалған келісімге қарамастан, Гондурас үкіметі әлі күнге дейін Конституцияда көрсетілген талаптан ресми түрде бас тартқан жоқ.

Белгілі жануарлар дүниесі

1952 жылы Серранилла жағалауында Кариб теңізінің жойылған монах тырнағы соңғы рет көрілді.