Кіріспе

Оңтүстік Калифорниядағы су жеткізу

Колорадо өзенінің су тасымалдау құбыры, немесе CRA, – АҚШ-тың Оңтүстік Калифорниясындағы 389 км (242 миль) ұзындықтағы су жеткізу жүйесі. Оны Оңтүстік Калифорния Метрополитен су округі (MWD) басқарады. Су құбыры Калифорния мен Аризона шекарасындағы Хавасу көлінен Колорадо өзенін толықтырып, Мохаве және Колорадо шөлдері арқылы батысқа қарай Санта-Ана тауларының шығыс жағына дейін су жеткізеді. Бұл Оңтүстік Калифорнияның маңызды ішу суының көздерінің бірі. Алғашқы идеясы Уильям Мулхоландқа тиесілі, ал жобасын MWD бас инженері Франк Э. Уэймут жасаған. Ұлы депрессия кезінде Оңтүстік Калифорниядағы ең ірі мемлекеттік жоба болды. Жобаға сегіз жыл бойы 30 000 адам, ал бір уақытта 10 000-ға жуық адам жұмыс істеді. Жүйеге екі суқойма, бес сорғы стансасы, 100 км арна, 148 км туннель және 135 км жер асты құбырлары мен сифондар кіреді. Жылдық орташа су өткізу қабілеті .

Негізгі деректер және құрылыс

Лос-Анджелес мегаполисі 1900 жылдардың басында өскен сайын, Мулхолланд және басқалар судың жаңа көздерін іздеуді бастады. Ақырында Лос-Анджелес Сьерра-Невада тауларының шығысында орналасқан Оуэнс аңғарының суларына құқық талап етті және 1913 жылы дамып келе жатқан қалаға су жеткізу үшін 386 км (240 миль) ұзындықтағы Лос-Анджелес су құбырын аяқтады. 1920 жылдардың басында Лос-Анджелес соншалықты тез өсті, Оуэнс өзенінің су алабы қаланың тұрмыстық және ауыл шаруашылығына қажетті сумен қамтамасыз ете алмайтын болды. 1923 жылы Мулхолланд пен оның инженерлері одан да ірі су көзін іздеп, шығысқа қарай – Колорадо өзеніне бұрылды. Жоспар бойынша Колорадо өзеніне тосқауыл салып, оның суын жүздеген шақырымға созылған таулар мен шөл далалар арқылы жеткізу көзделіпті. 1924 жылы Оңтүстік Калифорнияның түрлі қалаларынан құралған метрополитендік су округін құруға алғашқы қадамдар жасалды. Метрополитендік су округі ("Мет") 1928 жылдың 6 желтоқсанында тіркелді және 1929 жылы Лос-Анджелес тоқтаған жерден жұмысты жалғастырып, Колорадо өзенінің су құбырын жоспарлауға кірісті. (Осы кезеңде, жоспарланған Колорадо өзенінің су құбырынан бас тарту мүмкіндігіне қарсы сақтандыру мақсатында Лос-Анджелес Лос-Анджелес су құбырын Моно көлінің алабына дейін кеңейтуге кірісті.) МДМ су құбыры үшін сегіз маршрутты қарастырды. 1931 жылы МДМ директорлар кеңесі Паркер тосқауелын салуды талап ететін Паркер маршрутын таңдады. Паркер маршруты ең қауіпсіз және ең тиімді деп есептелгендіктен таңдалды. 1955 жылы су құбыры Америка Құрылыс Инженерлері Қоғамы (ASCE) тарапынан "Қазіргі заманғы құрылыс инженерлігінің жеті кереметі" ретінде танылды.

Танымал мәдениетте

Колорадо өзенінің акведукы Хьюэлл Хаузердің "Калифорнияның алтыны" бағдарламасында көрсетілді.