Кіріспе

АҚШ-тың су асты кемесі

USS Plunger (SS 2) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ең алғашқы су асты кемелерінің бірі. Ол өз класындағы жетекші кеме болды және кейіннен А1 деп қайта аталды, А типіндегі су асты кемесі ретінде белгіленді. Оны 1898 жылдан 1900 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштері бағалаған, бірақ қабылдамаған және қолданысқа енгізбеген эксперименталды Плунгер су асты кемесімен шатастыруға болмайды.

Ертегі қызмет

Плунгер 1901 жылғы 21 мамырда Нью-Джерси штатының Элизабетпорт қаласында Льюис Никсонның Крессент кеме жасау шебінде салынды. Артур Леопольд Буш сол жерде салынған А класты суасты кемелерінің құрылысын қадағалады. Фултонның тәжірибелік кемесі осы бірінші А класты суасты кемелерінен бұрын Исаак Райс компаниясының Электр қайықтар шебінде салынды. Ол 1902 жылғы 1 ақпанда суға түсірілді және 1903 жылғы 19 қыркүйекте Нью-Йорк штатының Нью-Суффолк қаласындағы Голланд торпедолық қайық стансасындағы Голланд торпедолық қайық компаниясының ауласында қолданысқа берілді. Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы Теңіз торпедолық стансасына тәжірибелік торпедолық жұмыстар үшін жіберілген Плунгер келесі екі жыл бойы сол нысаннан жергілікті жерде жұмыс істеді. Бұл кезең 1904 жылғы наурыз айынан қарашаға дейін Нью-Суффолк тағы Голланд ауласында күрделі жөндеуден өтуімен тоқтатылды. Машиналарды, қару-жарақ пен тактиканы сынақтан өткізуден басқа, суасты торпедолық қайық жаңа суасты кемелері құрылысшы аулаларынан шыққан экипаждарды оқытуға да пайдаланылды. 1905 жылдың тамызында Плунгер екі апта бойы күтімге алынып, 22 тамызда ауладан шықты. Ол "Апач" буксирімен Нью-Йорк қаласына сүйретілді, онда Плунгер президент Теодор Рузвельттің үйінің жанында сынақтардан өтті. Кеме сол күні келген кезде, ол буксирмен бірге тоқтады және президент Рузвельттің сапарына дайындалды.

Президент Рузвельттің сапары

Келесі күні таңертең Плунгер батареясын зарядтады және Апачиге қайта зарядталу үшін оралғанға дейін бес қысқа тереңге түсу жасады. Сол күні түстен кейін Рузвельт Плунгерге мінді және сүйрегішпен бірге қайта келгенге дейін тағы бірнеше тереңге түсу жасап, шамамен екі сағат бойы оның бортында болды. Рузвельт кетер алдында су асты кемесінде тағы шамамен бір сағат өткізді. Рузвельттің бұл жаңа сапары үлкен қызығушылық тудырды. 6 қыркүйекте Рузвельт Ойстер-Бейден Герман Спек фон Штернбургқа былай деп жазды: "Plunger-дегі саяхатымға байланысты сіздердің қызығушылықтарыңыз туралы айтқандарыңызға қызығамын және осыдан ләззаттанамын. Мен оған бастысы, офицерлер мен қатардағы сарбаздар мені олар өзім жасауға дайын емес нәрселерді жасауға мәжбүрлегім келеді деп ойламасын деген ниетпен түстім. Менің ойымша, осы су асты кемелерімен көп нәрсе жасауға болады, бірақ адамдардың осы идеяға әуесі келіп, олардың мүмкіндігінен артық пайдалы екенін ойлау қаупі әрқашан бар". Тағы бір тілшіге ол өмірінде "мұндай көңілді күнді де, соншалықты аз уақытта осыншалықты ләззатты да басынан өткермегенін" айтты.

Кейінгі қызмет

1905 жылғы 3 қарашада қызметтен шығарылған «Плунгер» 1907 жылғы 23 ақпанда қайта қызметке кіргенге дейін белсенді болмай тұрды. 1909 жылғы 3 мамырда болашақ флот адмиралы Честер Нимиц «Плунгер» командасын қабылдады. Ол кезеңде су асты кемесі Нью-Йорк қаласына Хадсон-Фултон мерекелік шараларына қатысу үшін барды. Нимиц «Плунгерді» басқарғаннан кейін, USS «Snapper» (кейін C 5 деп аталды) су асты кемесінің командасын қабылдады, ол 1910 жылғы 2 ақпанда қолданысқа енгізілді. Чарльстон әскери-теңіз базасына қайта тағайындалған «Плунгер» 24 қазанда сол портына жетіп, Атлантикалық су асты кемелер флотилиясының жөндеу кемесі болған «Кастин» канонерлік қайығының жанына тоқтады. Одан кейін «Кастин» әскери дәрігері, хирург Микаджа Боланд «Плунгерді» және екі басқа торпедалық су асты кемені тексерді. Оның есебінде осы кемелердегі тұрмыс жағдайлары жанды түрде сипатталған. Ол «олар теңізде бар-жоғы қырық бес сағат болғандықтарына қарамастан, санитарлық жағдайы қанағаттандырмайды» деген қорытынды жасады. 1911 жылғы 17 қарашада «Плунгер» А1 деп қайта аталды. 1913 жылғы 24 ақпанда ол әскери кемелер тізілімінен шығарылды. 1916 жылға қарай А1 «Эксперименттік нысана ретінде пайдалануға рұқсат етілді, оны "Мақсат Е" деп белгіледі». 1918 жылғы 22 наурызға жуық уақытта ол Массачусетс штатының Нью-Саффок қаласында батып кетті. Кейін ол Нью-Лондон, Коннектикут штатындағы құтқару суға түсу мектебіне жіберілді. Соңында ол бұрынғы монитор «Пуритан» кемесіне көтеріліп, 1921 жылы «қалай бар, сол жерде» принципі бойынша сатуға рұқсат берілді. 1922 жылғы 26 қаңтарда ол металл тескілеуге сатылды.