Кіріспе

1996 жылы Джон Гришемнің романы

"Қашқыш қазылар алқасы" – американдық автор Джон Гришем жазған құқықтық триллер. Бұл Гришемнің жетінші романы болды. Кітаптың қатты мұқабалы алғашқы басылымын Doubleday Books 1996 жылы шығарды. Pearson Longman 2001 жылы оқу деңгейіне қарай сыныпталған басылымын жариялады. Роман 2003 жылы "Қашқыш қазылар алқасы" атты фильмнің шығуымен бірге қайта басылды, онда Джин Хэкмен, Дастин Хоффман, Джон Кьюсак және Рейчел Вайз түсті. Үшінші басылымның мұқабасында алғашқы және екінші басылымдардағы мұқабалардың орнына фильм тақырыбына арналған сурет салынған.

Сюжет

Вендалл Рор мен оның адвокаттары, күйеуі өкпе қатерінен қайтыс болған Селеста Вудтың атынан, "Пайнекс" темекі компаниясына қарсы іс қозғады. Сот Билоксиде (Миссисипи штаты) өтеді. Пайнекс ісі бойынша алқабилер ант бергенге дейін, жасырын қазы Николас Истер Марли деп аталатын құпия әйелмен бірге көшпенің артында тыныш әрекет жасай бастады. Темекі өнеркәсібі үшін сегіз рет сәтті сот процесін жүргізген "консультант" Ранкин Фитч, сот залына камераны орналастырды, сонда ол өзінің кеңсесінен жақын жердегі іс жүргізуді бақылап, қазылар алқасына жету үшін көптеген жоспарлар құрды. Ол Милли Дюприге оның күйеуін сынай отырып, билік өкілдеріне пара беруге тырысқан видеоны түсіріп, оны ұстап алуды жоспарлап отыр. Ол Лонни Шеверге жұмыс берушісін сатып алуға және оны бағдарлау арқылы сендіруге компанияны көндіреді. Ол Рикки Коулманды күйеуіне аборт жасағанын айту үшін шантаж арқылы қол жеткізуге тырысады. Істің жалғасуымен Фитчке Марли үкімді "сатып алу" ұсынысымен келеді. Осы арада Пасха қазылар алқасын бақылауға алу үшін ішкі жағынан жұмыс істейді - жылы жүректі, жанашыр және жеңіске жетуі мүмкін қазылар алқасына көмектеседі, ал оның күш-жігеріне әсер етпейтіндерге өте аяусыз. Ақырында, ол алдыңғысы ауырып қалғаннан кейін (Николас кофеге бал құйып жібергеннен кейін) қазылар алқасының төрағасы болады. Сонымен қатар ол судьяны алдап, қайта-қайта оған қол сұғады. Осы арада Марли Истердің серіктесі / сүйіктісі оның агенті ретінде әрекет етеді, Фитчті Истердің қазылар алқасын басқаратынын және өте құпия кездесулер арқылы кез-келген үкімді талап етуі мүмкін екендігіне сендіреді, онда Марли бірнеше рет жоғалып кетумен қорқытады, егер Фитчтің командасы оны іздеуге тырысса. Марли Фитчке жұптың мақсаты жалақыға сатылған деп ойлайды. Алайда ол қыздың атын және оның шыққан тегін білу үшін көп күш салады. Бұл өте қиын болып шығады, ал Фитчтің детективтері оның іздерін жасыру шеберлігіне деген құрметтерін білдіреді. Сот озық аяқталып, Фитч Марлидің өткені туралы әлі білмейтін Марлидің ұсынысына келіседі, ол оң шешім үшін 10 миллион доллар төлейді. Тек ақша оффшорлық шотқа ауыстырғаннан кейін ғана детективтер шындықты біледі: Марли шынымен де темекі шегуге қарсы белсенді, оның ата-анасы темекі шегуден қайтыс болды. Осылайша, Фитч сотқа ұтылудан басқа, Пайнекс компаниясының 10 миллион долларын жоғалтып алғанын түсінеді. Жабық алқа бөлмесінде Истер алқа мүшелерін талапкерге үлкен ақшалай сыйлық табуға көндіреді. Бүкіл қазылар алқасын таңдай алмаса да, Истер он екі қазының тоғызының оған қолдау көрсетуін алады - бұл азаматтық іс бойынша жарамды үкім шығару үшін жеткілікті. Пайнекс пен оның қорғаушы адвокаттары күйзеліске ұшырады. Кейман аралдарында Марли темекі компанияларының акцияларын қысқаша сатып, бастапқы 10 миллион доллардан орасан зор пайда табады. Пасха Билоксиден тез жоғалып, АҚШ-тан кетеді. Қазір Истер мен Марли бай және әділдікке қызмет еткендеріне қанағаттанған болса, бір кездері жеңе алмайтын темекі өнеркәсібі қазір қосымша сот процестерінің қарғанасына ұшырауда. Кітап Марлидің Фитчке бастапқы 10 миллион доллар параны қайтаруымен аяқталады, ол туындылар нарығындағы ақшаны екі есеге жуық көбейтті және Фитчке ол және Пасха әрқашан бақылап отыратынын ескертті. Ол ұрлық жасау немесе өтірік айту ниеті жоқ екенін, тек қана "Клиентіңіз тек осыны ғана түсінген" деп алдағанын түсіндіреді.

Негізгі кейіпкерлер тізімі

Вендалл Рор: Үлкен корпорацияларды сотқа тартқан табысты заңгер. Ол өз штаты Миссисипиде істі қарады. Дюрвуд Кейбл: Басты қорғаушы заңгер. Вендалл Рордың бәсекелесі және кейде досы. Ренкин Фич: "Үлкен төрт" темекі компанияларының "консультанты". Сегіз сотқа төрағалық етті, екі сотты тоқтатуға қол жеткізді. Сотта жеңіске жету үшін әдепсіз схемаларды қолданғаны мәлім. Николас Истер: Соттың шешуші қазысы. Шын есімі Джефф Керр. Сондай-ақ, Дэвид Ланкастер және Перри Хирш деген есімдермен де таныстырылған; бұрынғы істерге қатысуға тырысқан, бірақ сәтті болмаған. Марлимен танысқанға дейін екі жыл заң факультетінде оқыған. Марли: Николас Истердің қатыны және сыртқы байланысы. Шын есімі Габриэль Брант. Әке-шесі темекі шегуден қайтыс болған. Джефф Керрмен танысқаннан бері темекіге қатысты сот ісін бақылап, пайда табуды жоспарлап отыр. Фредерик Харкин: Вуд пен Пайнекс ісі бойынша судья.

Лорен Дьюк: Қара нәсілді әйел қазы. Ажырасып, екі баласы бар. Арыз берушіге дауыс берді. Ангел Уиз: Тағы бір қара нәсілді әйел қазы. Жігіті Деррик Мейплз, оған Рор Ангелді арыз берушіге дауыс беруге көндіру үшін пара берген. Бұл әрекет сәтті болмаса да, ол арыз берушіге дауыс берді. Лонни Шевер: Қара нәсілді ер адам. Супермаркет директоры, кейін жаңа жұмыс берушісі оны қорғаушыларға дауыс беруге көндірген. Жұмыс беруші темекі компанияларының бірімен дос болған. Стелла Хюлик: Көтеріліске ұмтылған, жағымсыз мінезді әйел. Кейіннен темекі компаниясы оны бақылап отырғандықтан соттан шығарылды. Бірақ шындығында, Марли Стеллаға телефон соғып, темекі компаниялары оны аңдып жүргенін айтқан. Фрэнк Эррера: Зейнеткер полковник. Кейіннен рұқсатсыз материалдары болғандықтан соттан шығарылды. Бұл материалдарды Николас құпия түрде Эррераны, қорғаушылар жағындағы қазы және Николасқа қарсы болғандықтан, соттан шығару үшін жасырған. Герман Граймс: Бұрынғы соқыр қазы. Өте бейтарап, судьяның бұйрықтарын адал орындайды. Соттың соңғы күні күйзеліске ұшырап, жұмыстан босатылды. Бұл күйзелісті Николас Германға есірткі беріп, құпия түрде жасаған.

Сыни қабылдау

"Нью-Йорк Таймс" газетінде былай деп жазылған: "Оқиғаның ширығу деңгейі, түсіп қалмайтын, ұзақ болып бара жатқан тұтанған оттың күлі сияқты арта түседі. Ал сюжеттің соңғы аяқталуы Гришэмнің бұрынғы еңбектерінен гөрі әлдеқайда ойыншық және болжамсыз." "Чикаго Трибьюн" газеті "Бұл кітаптың өзегі – Марли, Истер және Фичтің ойнаған мысық пен тышқанға ұқсас ойыны, және бұл, мүмкін, Гришемнің қазімізге дейінгі ең шебер айтқан әңгімесі" деп жазды.