Кіріспе
Вьетнам әйелдерінің мемориалы – Вьетнам соғысында қызмет еткен АҚШ-тың медбикелері мен әйелдеріне арналған ескерткіш. Ол үш әскери киім киген әйел мен жараланған ер адам бейнесін көрсетеді, бұл соғыста медбике және басқа да мамандар ретінде әйелдер атқарған қолдау мен күтім рөлін символдайды. Бұл Вьетнам ардагерлері ескерткішінің бөлігі болып табылады және Вашингтон қаласындағы Ұлттық алаңда, Қабырғадан оңтүстікке қарай және Көрініс көлдің солтүстігіне жақын орналасқан. Мүсіндер қоладан, ал негізі граниттен жасалған. АҚШ-тың Көркем өнер комиссиясы мен Ұлттық астананы жоспарлау комиссиясы әйелдерге арналған ескерткіш идеясын бұрын қабылдамағаннан кейін, Гленна Гудакрды мүсін жасау үшін таңдады. Диана Карлсон Эванс, бұрынғы АҚШ армиясының медбикесі, 1984 жылы тағы екі ардагермен бірге Вьетнам әйелдерінің мемориалдық қоры (VWMF) құрды. Ескерткішке рұқсат алу үшін жылдар бойы лоббилік жұмыстар жүргізіліп, ондаған кездесулер өтті. Конгресс мүшелерінің көмегімен VWMF 1988 жылы, егер қажетті қаражат жиналса, ескерткішті орнатуға рұқсат алды. 1993 жылы Ардагерлер күнінде өткен салтанатты шараға вице-президент Ал Гор және басқа да көрнекті тұлғалар, сондай-ақ шамамен 25 000 адам қатысты. Осыдан бері ескерткіште көптеген жылдық жиындар өткізіліп келеді.
The Vietnam Women's Memorial is a memorial dedicated to the nurses and women of the United States who served in the Vietnam War. It depicts three uniformed women with a wounded male soldier to symbolize the support and caregiving roles that women played in the war as nurses and other specialists. It is part of the Vietnam Veterans Memorial and is located on the National Mall in Washington, D. C., a short distance south of the Wall and north of the Reflecting Pool. The statues are bronze and the base is made of granite. The United States Commission of Fine Arts and the National Capital Planning Commission selected Glenna Goodacre to sculpt the memorial after previously rejecting the idea for a memorial to women. Diane Carlson Evans, a former U. S. Army nurse, co founded the Vietnam Women's Memorial Foundation (VWMF) in 1984 with two other veterans. It took years of lobbying and attending dozens of meetings for the memorial to finally be approved. With assistance from members of Congress, VWMF was granted permission in 1988 to erect the memorial, as long as the necessary funds were raised. At the dedication on Veterans Day in 1993, Vice President Al Gore and other dignitaries were in attendance, along with approximately 25,000 onlookers. Since then, there have been numerous anniversary gatherings at the memorial.
Ескерткіш жоспарлары
1982 жылы Вьетнам соғысы кезінде АҚШ армиясының медбикесі болған Дайан Карлсон Эванс Вьетнам ардагерлері ескерткішінің ашылуына қатысты. Ескерткіш соғыста қызмет еткен ерлерге арналғанын ескеріп, ол сондай-ақ медбике және басқа да қызметтерде қызмет еткен 11 500-ден астам американдық әйелдерді еске алуды қалады. Екі жылдан кейін ол және тағы екі ардагер – адвокат Донна Мари Булей және Джеральд С. Бендер Вьетнам әйелдері ескерткіші қорының (VWMF) құрды, оның мақсаты соғыста көмек көрсеткен әйелдерге ескерткіш орнату болды. Ескерткіштен басқа, топтың тағы бір мақсаты – соғыс ардагерлерінің барлығын анықтау және жұртшылықты олардың құрбандықтары туралы хабардар ету болды. Олардың идеясы келесі бірнеше жыл бойы үнемі қабылданбай келді. Әйелдерді қысымға алып, тіпті өліммен қорқытты. Эванстың айтуынша, ол өз мақсатына жету үшін қанша әйелге қарсы пікірлерді жеңу керектігін түсінді. Бір адам Эвансқа, егер әйелдерді еске алса, сонда Ит корпусын да еске алу керектігін айтты. Телевизия журналисі Морли Сейфер 60 Minutes бағдарламасынан иттер туралы естіп, Вьетнамда қызмет еткен бірнеше әйелді сұхбатқа шақырды. Жауап оң болды, және кейбір еркек ардагерлер жобаны мақұлдауға көмектесу үшін өздерін ұсынды. Эванс ескерткішті мақұлдау үшін бюрократтармен 35-тен астам кездесу өткізді. Ветеран Джилл А. Мишкель, Коннектикут губернаторының әйелдер ардагерлері жөніндегі жұмыс тобында жұмыс істеді, ол: «Американдықтардың көпшілігі үшін "ардагер" сөзі "еркек" дегенді білдіреді. Әйелдердің үлесін көрсететін үш еркектің мүсіні абсурд. Комиссияның тіпті паркке орналастырылған орындыққа тақта орнатуды ұсынғаны – нағыз қорлау» деді. Қабырғаны жобалаған Майя Лин әйелдерге арналған ескерткішке қарсы болды, бұл жоспардың басқа қарсыластарына сенім берді. Линнің сөзіне сүйенсек, «Бұл қосымшаға рұқсат беру арқылы сіз біздің ұлттық ескерткіштерімізді жеке мүдделер тобының, ескерткіштерді тиісті заңдық және эстетикалық мақұлдаудан өткеннен кейін бірнеше жыл өткен соң бұзуы мүмкін деген пікірді растайсыз». CFA-ның бас тартуына жауап ретінде АҚШ сенаторлары Дэвид Дюренбергер мен Алан Кранстон ескерткішті орнату туралы заң жобасын ұсынды. Оларға АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі Сэм Гейденсон да қосылды. Дюренбергердің айтуынша, 1980 жылы президент Джимми Картер қол қойған 96 297 заң бойынша Конституция бағында Вьетнамда қызмет еткен ерлер мен әйелдерге арналған ескерткіш орнатуға рұқсат берілді. Жобаға 317 үсыныс келіп түсті. Таңдалған мүсінші – Эйлин Барри, ол Қабырғаға қарап тұрған қоладан жасалған әйелдің суретін ұсынды. Жеңімпаз жобаға сондай-ақ су нысаны мен қоладан жасалған бедер де кірді. Содан кейін жоба соңғы мақұлдау үшін CFA және NCPC-ге жіберілді. Бұл топтар дизайнға келісе алмады, сондықтан 1991 жылдың қарашасында таңдалған Гленна Гудакр ең соңғы жеңімпаз атанды. 1993 жылы ашылу салтанаты өтетіні хабарланды, егер VWMF қалған қаражатты жинаса, олар солай істеді. Ландшафтты жобалауға таңдалған архитектор Джордж Дики болды, ал Колорадодағы Art Castings мемориалды құрылысын жүзеге асырды.
Арналу
1993 жылы Ардагерлер күнінде мемориалды салтанатты түрде ашуға шамамен 25 000 адам жиналды, олардың ішінде вице-президент Ал Гор, Біріккен штабтардың бұрынғы төрағасы Уильям Дж. Кроу және бірнеше басқа да әскери басшылар болды. Көптеген қатысушылар – ветерандар, олар Вьетнамдағы оқиғаларымен бөлісіп, соғыс кезінде бірге қызмет еткен әйелдермен қайта кездесті. Бір әйелдің ұлы Вьетнамда қаза тапқан еді. Ол: «Олар біздің балаларымызды күткен. Мүмкін, бүгін осы жерде біреу менің баламды өлмей тұрып күткен шығар» деді. Вьетнам шайқасында екі аяғынан айырылған бір морской пехотинец ескерткіштің Қабырғадан 300 фут (91 метр) оңтүстікке орнатылуына наразылық білдірді, оның пікірінше, ол жақын болуы керек, «өйткені осы әйелдер сол жігіттердің өлер алдында көрген немесе сөйлескен соңғы адамдары болды». Мемориал Ұлттық саябақтар қызметіне тиесілі және олар оны күтіп ұстайды. «The Education Center at The Wall» деп аталатын білім беру орталығын салу жоспары 2018 жылы қаражат жетіспеуіне байланысты тоқтатылды. 2018 жылы мерекелік 25 жылдығында шаммен еске алу рәсімі, балаларға арналған әңгімелеу бағдарламасы және бірнеше спикерлер болды. 2023 жылы 30 жылдық мерекеде тағы бір шам жағу рәсімі өтті, ал негізгі сөзді Эванс сөйледі.
Орналасуы мен құрылымы
Мемориал Вьетнам ардагерлері мемориалдық кешенінің қасындағы Қабырға мен Үш сарбаз мүсініне жақын орналасқан. Мемориалдың үш тобы Вашингтон қаласындағы Ұлттық алаңда орналасқан Конституция бағында орналасқан. Линкольн мемориалы оңтүстік-батыста, Линкольн мемориалының көлдігі оңтүстікте, ал Конституция даңғылы солтүстікте жатыр. Ландшафт сәулетшісі Джордж Дикки Вьетнам әйелдерінің мемориалының орнын үш маңызды факторға сүйене отырып таңдады: Қабырғаның мемориалдан көрінуі; мемориалға қолжетімділік; және қолданыстағы парктің жоспарымен және Конституция бағымен үйлесімділік. Мемориал гранит тақтаға орнатылған төрт қоладан жасалған мүсіннен тұрады. Мүсіннің биіктігі шамамен 6,7 фут (2 метр), ені 7,9 фут (2,4 метр), ал ұзындығы 5,8 фут (1,8 метр) құрайды. Тақтаның биіктігі 8 дюйм (20,3 см), ал диаметрі шамамен 9,7 фут (3 метр). Мүсіндегі жазулар: "Гленна Гудакр – мүсінші/(авторлық құқық белгісі)", "1993 жылғы Вьетнам әйелдері мемориалдық жобасы, Inc." және құю зауытының таңбасы. Үш мүсін – униформа киген, жараланған сарбазға көмек көрсететін әйел медбикелер. Әйелдердің бірі құммен толтырылған қаптардың үстіне отырып, сарбазды ұстап тұр. Тағы біреуі сарбаздың қаруын ұстап, тізе бүгіп отыр. Үшінші әйел – афроамерикандық, ол аспанға қарап тұр. Ескерткіш тарихи тұрғыдан дұрыс емес, себебі "ол соғыс даласында медициналық көмек көрсететін медбикелерді бейнелейді, бірақ мұндай көмек тек АҚШ армиясының фельдшерлері мен АҚШ теңіз күштерінің санитарлары ғана көрсететін, ал медбикелер әскери госпитальдарда ғана жұмыс істеген".