Ақша мен әділет: сот залындағы құпиялар.

Кіріспе

2003 жылғы америкалық құқықтық триллер фильмі, Гари Фледердің туындысы. Фильм.

Сюжет

Нью-Орлеанда бұрынғы қызметкер қор брокерлік фирмасында жаппай оқ жарып, өлтіріс жасады. Он бір адам қаза тауып, бірнеше адам жараланды. Қаза тапқандардың арасында Джейкоб Вуд болды. Екі жыл өткен соң, адвокат Венделл Рормен бірге Джейкобтың жесірі Селеста, Виксбург атыс қаруы компаниясының кесірінен күйеуінің өліміне себеп болған немқұрайлылығы үшін сотқа шағымданады. Қазылар алқасын іріктеу кезінде қазылар кеңесшісі Ранкин Фитч (Виксбургпен байланысы бар екені белгілі) және оның командасы электрондық бақылау арқылы қазылар алқасының құрамы туралы ақпаратты сот залында отырған қорғаушы адвокат Дюрвуд Кейблге жеткізеді. Ник Истер әлеуетті қазылар алқасының мүшесі болып, қазылық міндеттен босатылуға тырысады. Сот судьясы Фредерик Харкин бас тартады, Ник азаматтық борышын оқып үйренуде дейді. Никтің жақсы мінезі басқа қазылар алқасының мүшелеріне ұнайды, бірақ Фрэнк Херрера, оны ұнатпайтын теңізшілер корпусының ардагері, оған қарсы болады. Марли есімді әйел Фитч пен Рорға қоңырау шалып, ең жоғары баға бергенге қажетті үкімді беруді ұсынады. Рор бұл ұсынысты Фитчтің сот процесін бұзуға бағытталған тактикасы деп есептейді. Фитч оның осыны істей алатынын дәлелдеуін қалайды, ол оған «сен патриотсың ба?» деп сұрайды және қазылар алқасын туға адалдық серт беруге шақырады. Жасырын камералар арқылы қазылар алқасының мінез-құлқын бақылап, Фитч Никті ықпалды тұлға ретінде анықтап, оның пәтерін тінтіруге бұйрық береді, бірақ ештеңе таба алмайды. Марли Фитчтің қазылар алқасының бір мүшесін шығарып тастау арқылы қарсы шара қолданады, ал Фитч үш қазыны шантаждайды. Бұл Рекки Коулманды, оның абортын құпия ұстағысы келген қазыны, өзіне-өзі зиян келтіруге итермелейді. Фитч сонымен қатар Никтің пәтеріндегі маңызды ақпарат сақталған құпия сақтау құрылғысын табу үшін өзінің адамдарын жібереді, содан кейін оны өртеп жібереді. Ник судьяға Фитчтің адамдарының пәтеріне бұзып кіргенін көрсететін видеоны көрсеткеннен кейін қазылар алқасы оқшауланады. Рордың басты куәгері, Виксбургтің бұрынғы қызметкері, сотқа келмейді. Фитчпен бетпе-бет кездескеннен кейін Рор істі жеңе алмайтынын түсінеді. Ол фирмасының серіктестерінен Марлиге 10 миллион доллар төлеуді сұрайды. Фитч Марлиді ұрлау үшін Яновичті жібереді, ол оған қарсы тұрып, бағаны 15 миллион долларға көтереді. Принциптік тұрғыдан Рор төлеуден бас тартады, Фитчке қарсы өзінің мүмкіндіктерін пайдалануды және өзінің таза санасын сақтауды жөн көреді. Виксбург атыс қаруы компаниясының бас директоры сотта ашуланып, қазылар алқасына жаман әсер қалдырғаннан кейін, Фитч үкімге сенімді болу үшін Марлиге ақша төлеуге келіседі. Фитчтің қызметкері Дойл Никті тергеп жатыр, ол Никтің шын мәнінде Джефф Керр екенін біледі, ол заң мектебін тастап кеткен. Ол Джефф пен оның заң мектебіндегі достасы Габбидің (яғни Марлидің) туған жері Индиана штатының Гарднер қаласына сапар шегеді. Дойл Габбидің анасымен сұхбаттасады, ол Габбидің әпкесі көп жыл бұрын орта мектепте оқып жүрген кезінде оқ жарылысынан қаза тапқанын айтады. Сол кезде Гарднер қаласы қолданылған қарудың өндірушісін сотқа берді және істі ұтылды; Фитч қорғанысқа істі жеңуге көмектесті. Ник пен Марлидің ұсынысы - тұзақ. Дойл Фитчке ескерту үшін қоңырау шалады, бірақ ақша төленгендіктен, тым кеш болады. Төлемді растағаннан кейін Ник басқа қазылар алқасынан деректерді қайта қарауды сұрайды, олар Селеста Вудқа адал болуын өтінеді. Бұл Геррераны талапкерге қарсы наразылық білдіруге итермелейді, бұл басқа қазылар алқасының қолдауына кедергі келтіреді. Қару өндіруші кінәлі деп танылды, ал қазылар алқасы Селеста Вудқа жалпы шығынның 110 миллион долларын төлейді. Соттан кейін Ник пен Марли Фитчке 15 миллион доллар пара алғаны туралы квитанцияны көрсетеді, оны ол зейнеткерлікке шықпаса жариялайтындарын айтады. Фитч Никтен қазылар алқасын талапкерге қалай дауыс беруге көндіргенін сұрайды; Ник ол емес деп жауап береді, ол Фитчтің сот процесін ұрлауын тоқтатты, тек қазылар алқасын жүректерімен дауыс беруге мәжбүр етті. Ник пен Марли ашуланған Фитчке 15 миллион доллар «ақысы» Гарднердегі оқтан зардап шеккендерге берілетінін хабарлайды. Селеста мен оның ұлымен бірге мерекелік ас ішуге бара жатқанда, Рор Ник пен Марлидің балалардың ойнағанын көріп қалады. Олар бір-біріне қарап, Рор күлімдейді. Ол Марли мен Ник Гарднерге қайтуға шешім қабылдағанда кетеді.

In New Orleans, an ex employee perpetrates a mass shooting at a stock brokerage firm. Eleven people are killed and several wounded. Among the dead is Jacob Wood. Two years later, with attorney Wendell Rohr, Jacob's widow Celeste sues Vicksburg Firearms for the company's gross negligence that caused her husband's death. During jury selection, jury consultant Rankin Fitch (revealed to have ties with Vicksburg) and his team communicate background information on the jury pool through electronic surveillance to defense attorney Durwood Cable, who is in the courtroom. Potential juror Nick Easter attempts to be excused from jury duty. Judge Frederick Harkin refuses, claiming Nick is receiving a lesson in civic duty. Nick's congenial manner wins over his fellow jurors, except Frank Herrera, a Marine veteran who dislikes him. Someone named Marlee calls Fitch and Rohr and makes an offer to deliver the desired verdict to the first bidder. Rohr dismisses the offer, assuming it to be Fitch's tactic to obtain a mistrial. Fitch wants proof that she can deliver, which she provides by asking if he "feels patriotic" and having the jury pledge allegiance to the flag. By observing the jurors' behavior through concealed cameras, Fitch identifies Nick as the influencer and orders his apartment searched, but finds nothing. Marlee retaliates by getting one of Fitch's jurors bounced, and Fitch blackmails three jurors. This leads Rikki Coleman, a juror who wants her abortion to remain secret, to attempt suicide. Fitch also sends his men to find a concealed storage device with key information in Nick's apartment, after which they burn it. When Nick shows the judge footage of Fitch's men breaking into his apartment, the jury is sequestered. Rohr's key witness, a former Vicksburg employee, does not show up. After confronting Fitch, Rohr decides that he cannot win the case. He asks his firm's partners for $10 million to pay Marlee. Fitch sends an operative, Janovich, to kidnap Marlee, who fights him off and raises the price to $15 million. On principle, Rohr refuses to pay, electing to take his chances against Fitch while keeping his conscience clear. After the CEO of Vicksburg Firearms loses his temper under cross examination and makes a bad impression on the jury, Fitch agrees to pay Marlee, to be certain of the verdict. Fitch's subordinate Doyle, who is investigating Nick, finds that Nick is actually Jeff Kerr, a law school dropout. He travels to Gardner, Indiana, where both Jeff and his law school girlfriend Gabby (i. e., Marlee) come from. Doyle quizzes Gabby's mother, who reveals that Gabby's sister died in a shooting years before when she was in high school. At the time, the town of Gardner sued the manufacturer of the guns used, and lost; Fitch had helped the defense win the case. Nick and Marlee's offer is a setup. Doyle calls Fitch to warn him but is too late, as the money has already been paid. After receiving confirmation of the payment, Nick asks the other jurors to review the facts, saying they owe it to Celeste Wood to deliberate. This triggers Herrera into a rant against the plaintiff, which undermines any support he had from the other jurors. The gun manufacturer is found liable, with the jury awarding $110 million in general damages to Celeste Wood. After the trial, Nick and Marlee confront Fitch with a receipt for the $15 million bribe, which they will make public unless he retires. Fitch asks Nick how he got the jury to vote for the plaintiff; Nick replies that he did not, explaining that he stopped Fitch from stealing the trial, merely by getting the jury to vote with their hearts. Nick and Marlee inform an indignant Fitch that the $15 million "fee" will benefit the shooting victims in Gardner. While on his way with Celeste and her son to a celebratory meal, Rohr sees Nick and Marlee watching children play. They exchange acknowledging looks, and Rohr smiles. He leaves as Marlee and Nick decide to return home to Gardner.

Өндіріс

1996 жылдың тамызында Арнон Милчан және дистрибьютор серіктесі Warner Bros. романның құқықтары үшін рекордтық 8 миллион доллар төледі, сондай-ақ Гришемнің келесі романына алғашқы қарау құқығын алды. Фильмді түсіруге Жоел Шумахер мен Майк Ньюэлл қарастырылды, ал басты рөлге Эдвард Нортон мен Уилл Смит шақырылды. 1999 жылы шыққан "Инсайдер" фильмінен кейін, ол да роман сияқты ірі темекі өндірісіне бағытталғандықтан, студия фильмдегі бейімдеуде талапкерді қару компаниясына қарсы сотқа беруге шешім қабылдады.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильмге 162 рецензия негізінде 73% мақұлдау көрсетілген, ал орташа бағасы 6,6/10. Сайт бұл фильмді «сенімсіз, бірақ көңілді заңдық триллер» деп сипаттайды. Metacritic сайтында 38 рецензияға сүйенген орташа есеп 100 балдан 61 балды құрайды, бұл «көбінесе жағымды пікірлер» екенін көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмді A+ дейін F шкаласында «A−» деп бағалаған. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін беріп, қазылар алқасын ең көп ұсыныс білдірген тарапқа сату идеясы оқиғадағы ең тапқыр элемент екенін айтты, себебі бұл «жаман» және «жақсы» кейіпкерлерді стереотиптік түрде тікелей қарама-қарсы қоймай, оларды екеуін де моральдық құлдырауға ұрындырды.