Кіріспе

Болашақты көре білуші адам – көре алуға немесе көріністерге ие болуға қабілетті адам. Көреген адам, кең мағынада, болашақты көре білуші. Кейбір топтар үшін бұл құбылыс табиғаттан тыс нәрселермен байланысты болуы мүмкін. Көрегендік жағдайға медитация, түсінікпен армандау, қиялдау немесе өнер арқылы қол жеткізіледі. Мысалы, 12 ғасыр суретшісі және католик әулиесі Хилдегард Бингенді айтуға болады. Діндегі басқа да көрегендер – киелі Бернадетта және Жозеф Смит, олар Тиымды Мариямен және, сәйкесінше, Морони періштесімен көрісулер жасаған және байланысқа түскендері айтылады. Сонымен қатар, ежелгі заманда жазылған және "Нәбилер" кітабына түсіндірме ретінде қызмет еткен Джонатан Таргумы да бар. Онда яһуди дін қызметкерлерінің көрініс тәжірибесін сезіну қабілетін көрсететін бас киімнің немесе тәждің маңызы сипатталған.

Кеңейтілген мағыналары

Көрініс саяси, діни, экологиялық, әлеуметтік немесе технологиялық сипатта болуы мүмкін. Осыған сәйкес, көреген адам – болашақтың айқын, ерекше және нақты (кейбір егжей-тегжейлі) көрінісі бар адам болуы мүмкін, әдетте технологияның жетістіктерімен немесе әлеуметтік/саяси құрылымдармен байланысты. Мысалы, Тед Нельсонды Интернетке қатысты көреген деп атайды. Ал басқалары әлі жоқ, бірақ бір күні болуы мүмкін нәрселерді елестетеді, бұл болашақты болжауға көмектесетін "көріністер" сияқты. Сондықтан, көрініс жасау – әлі жер бетінде жоқ, бірақ басқа бір салаға жататын нәрсені, мысалы, идеалдық немесе кемелді әлемді утопиялық тұрғыдан көруді білдіреді. Мысал ретінде архитектура мен дизайндағы Бакминстер Фуллер, автомобиль өнеркәсібіндегі Малкольм Бриклин және компьютерлік техникадағы Ада Лавлейс. Кейбір адамдар математиканы ғаламның табиғатын түсінуде көрегендік ашылулар жасау үшін пайдаланады. Осы мағынада, көреген адам діни пайғамбар сияқты де болуы мүмкін. Көрегендердің кейбіреулері коммуникацияға баса назар аударады, ал енді біреулері әлеуметтік топты ұйымдастыруда жетекші рөл атқарады. Басқаша айтқанда, көреген адам бірдеңе қалай болуы мүмкін екенін, оның іске аспастан бұрын көре алады.

Бизнесте

Болашақты анық көре білу қабілеті – осы ұғым бизнес саласында да қолданылады, болашақ мүмкіндіктерді болжай білетін лидерді білдіру үшін. Мысалы, американдық кәсіпкер Стив Джобс өз заманынан озып, технология саласында жаңа, инновациялық идеяларды іске асырғандықтан, көреген деп жиі аталады. Менеджмент сарапшылары мұны болашақты таңқаларлық дәлдікпен болжау қабілеті деп емес, әлемді ерекше көру мүмкіндігі деп қарастырады, бұл адамға үлгілерді, трендтерді және мүмкіндіктерді анықтауға көмектеседі. Кейбір авторлар көрегендік – қалыптасқан дағдылар жиынтығы және осылайша үйренуге болатын жағдай деп санайды. Сондықтан қазіргі таңдағы оқу және білім беру бағдарламалары олардың тыңдаушыларына көреген лидерлерге айналуға болатынын уәделейді. Бұл көрегендік ойлау курстарынан алуға болатын техникаларды келтіретін, адамға иллюзиялық шекаралардан шығуға мүмкіндік беретін әдебиеттердің көбейіп келе жатқанымен дәлелденеді.

Өнер саласында

Суретшілер, нұрлы мазмұны және/немесе көрерменнің қабылдау қабілетін күшейтуге арналған көркемдік тәсілдерді қолдану арқасында көріністі өнер ретінде жіктелетін туындыларды жасай алады: (мысалы, Густав Моро, Самуэль Палмер, Жан Дельвилл, Эрнст Фукс, француз символисі Одилон Редон, Брион Гиссин, Макс Эрнст, Стэнли Спенсер, Эдвард Берн-Джонс, Адольф Вольфли, Фред Сэндбек, Уильям Блейк, Иероним Бош және Генри Даргер). Көріністі өнерді, суреттерін жасау үшін өз көріністерін (немесе армандарын) пайдаланған адамдарды сипаттаудың орнына, білім алмаған суретшілердің өнері ретінде қате анықтауға болады. Сальвадор Дали – діни немесе білім алмаған өнерге жатпайтын көріністі өнердің жарқын мысалы.