Кіріспе
Кенилворт жолы, «Кенни» – Англияның Бедфордшир графтығындағы Лутон қаласында орналасқан футбол стадионы. 1905 жылдан бері «Лутон Таун» клубының үй стадионы болып табылады. Стадионда әйелдер мен жастар арасындағы халықаралық матчтар, соның ішінде 1984 жылғы Әйелдер Футбол Чемпионаты финалының екінші ойыны да өткізілген. 12 000 орындық стадион Лутон қаласының ортасынан батысқа қарай 1.6 шақырым жерде, Бьюри Парк ауданында орналасқан. Стадионның аты оның бір жағынан өтетін Кенилворт жолынан алған, бірақ ресми мекенжайы – 1 Мейпл Роуд. Кенилворт жолы 1920 жылға дейін Оңтүстік лигасында, содан кейін 2009 жылға дейін Футбол лигасында матчтар өткізді, одан кейін «Лутон» клубы Конференция Премьер-лигасына түсіп қалды. 2014 жылдан бері қайтадан Футбол лигасының матчтарын қабылдап келеді. 2023 жылы «Лутон Таун» Премьер-лигаға жолдама алғаннан кейін, Кенилворт жолындағы алғашқы Премьер-лига ойыны 2023 жылдың қыркүйегінде «Вест Хэм Юнайтед» клубына қарсы өтті. 1953 жылы жарық шамдары орнатылып, 1991 жылы стадион толығымен орындықтармен жабдықталды. 1959 жылы «Блэкпул» клубымен өткен Англия Кубогының 6-шы турының қайталама ойынында 30 069 көрермен қатысып, рекордтық көрсеткіш тіркелді. Стадион Оук-роуд-Эндге кірудің ерекше жолымен және 1985 жылы қарсы команда жанкүйерлерінің тудырған тәртіпсіздіктерден кейін «Лутон Таун» клубының қарсы команда жанкүйерлеріне 5 маусымға шектеу қоюымен танымал.
Kenilworth Road, known affectionately as The Kenny, is an association football stadium in Bury Park, Luton, Bedfordshire, England. It has been the home ground of Luton Town since 1905. The stadium has also hosted women's and youth international matches, including the second leg of the 1984 European Competition for Women's Football final. The 12,000 all seater stadium is situated in the district of Bury Park, one mile (1.6 km) west of the centre of Luton. It is named after the road which runs along one end of it, though its official address is 1 Maple Road. Kenilworth Road hosted football in the Southern League until 1920, then in the Football League until 2009, when Luton were relegated to the Conference Premier. It has hosted Football League matches once more since 2014. With Luton Town's promotion to the Premier League in 2023, the first Premier League game at Kenilworth Road was against West Ham United in September 2023. Floodlights were fitted in 1953, and the ground became all seated in 1991. The record attendance of 30,069 was set in 1959, in an FA Cup sixth round replay against Blackpool. The ground is known for the unusual entrance to the Oak Road End, and the five season ban on away supporters that Luton Town imposed following a riot by visiting fans in 1985.
Тарих
Лутон Таун 1905 жылы Кенилворт Роудқа көшіп келді, олардың үй иесі жерді тұрғын үй салу үшін қысқа мерзімде сатқаннан кейін, бұрынғы үйлерін Данстабл Роудта қалдырды. Клуб директорлары тез арада жаңа алаң сатып алды, ал клубтың жаңа алаңындағы алғашқы матчы 1905 жылғы 4 қыркүйекте «Плимут Аргайлға» қарсы 0:0 есебімен тең аяқталды. «Уотфорд» ойыншысы С. Барнс резервтік матчта стадиондағы алғашқы голды соқты. Бастапқыда Айви Роуд деп аталған алаң 1905 жылғы құрылысынан бері бірнеше маңызды өзгерістерге ұшырады. Басты трибуна 1921 жылы өртеніп, 1922–1923 маусымына дейін қазіргі трибунамен ауыстырылды. Жаңа басты трибуна екіге бөлінді: жоғарғы қабатында ағаш орындықтар болғандықтан, трибунада темекі шегуге тыйым салынды; төменгі қабаты, кейін «Қоршау» деп аталған, терраса болып жабдықталды. Кенилворт Роудтың сол кездегі сыйымдылығы 25 000 адамды құрады, сондықтан алаңды жақсарту қажет деп табылған жоқ. Алайда, үш жыл өткен соң, 1936 жылғы 25 сәуірде «Ковентри Ситиге» қарсы өткен матчқа 23 142 көрермен келді – сол кездегі клубтық рекорд. Стадионды күрделі жөндеуге кірісу туралы шешім қабылданды, ал жұмыстар келесі маусым аяқталғаннан кейін басталды. «Кенилворт Энд» террасасы кеңейтілді, «Оук Роуд Эндке» шатыр орнатылды және басты трибунада ауқымды жұмыстар жүргізілді. Бұл шаралардың нәтижесінде алаң бәсекелес клубтардың стадиондарымен салыстырылатын деңгейге жетті, сыйымдылығы 30 000 адамды құрады. «Оук Роуд» террасасы 1955 жылы кеңейтілді, ал 1955–56 маусымында Бірінші дивизионға жол пускеннен кейін орташа қатысу 21 454 адамға дейін өсті. Кенилворт Роудты жаңарту келесі екі онжылдық бойына назардан тыс қалды – қаржылық қиындықтар және клубтың жаңа стадион салуға бағытталған ұмтылысы жаңғыртудың мүмкін еместігін көрсетті, сонымен қатар, егер көшу орын алса, бұл қажетсіз болып көрінуі мүмкін еді. Алайда, жаңа стадион үшін бірнеше әлеуетті жерлер қабылданбағаннан кейін, клуб ақыры назарын Кенилворт Роудты күтіп ұстауға бұрды. Дэвид Прис трибунасы 1991 жылы салынды, құрылыс кезінде ол жай ғана «Жаңа трибуна» деп аталды.
The ground has undergone several major changes since its original construction in 1905. The original Main Stand, boasting a press loft and a balcony above the roof, burnt down in 1921, and was replaced by the current stand before the 1922–23 campaign. The new Main Stand was split into two: the upper tier contained wooden seats, so there was a ban on smoking in the stand; the lower tier, which became known as the Enclosure, was terracing. Kenilworth Road's capacity of the time was 25,000, so it was not deemed necessary to improve the ground. However, only three years later, on 25 April 1936, a match against Coventry City attracted 23,142 spectators—at that time a club record. The decision was taken to renovate the stadium, already in disrepair, and work began at the end of the following season. The Kenilworth End terrace was extended, the Oak Road End received a roof and major work was done on the Main Stand. Following these steps, the ground was more in line with those of rival clubs, the capacity standing at 30,000. The Oak Road terrace was extended in 1955, and promotion to the First Division for 1955–56 saw the average attendance climb as high as 21,454. Renovation of Kenilworth Road was neglected for the next two decades—financial difficulties and the club's ambitions to build a new ground meant that regeneration was unaffordable, and would also prove unnecessary should relocation occur. However, following the rejection of several potential sites for a new ground, the club finally turned their attentions back to the maintenance of Kenilworth Road. The David Preece Stand was erected in 1991, simply called the New Stand on construction.
Жасанды пішін
1985 жылы, төрт жыл бұрын Лофтс-роудтағы «Куин Парк Рейнджерс» клубының тәжірибесіне ұсқанып, шөп алаң қазылып, жасанды ойын бетімен алмастырылды. «Sporturf Professional» деп аталған бетті «En Tout Cas» компаниясы өндірді, ол клубқа 350 000 фунт стерлинг тұс келді. Жаңа алаңдағы алғашқы матч «Ноттингем Форест» командасымен 1:1 есебімен тең аяқталды. Жаңа бет ойыншылар мен жанкүйерлер арасында тез арада ұнамай қалды және «пластик алаң» деп қысымға ұшырады. Басқа командалардың алаң сапасына қатысты шағымдары 1989 жылы Футбол лигасы комиссиясының аралығымен бірнеше ірі клубтармен кездесуге әкелді. Комиссия алаңның тым көп пайдаланудан қатты тозуға ұшырағанын анықтады, содан кейін «Льютон» клубы 1989 жылдың жазында 60 000 фунт стерлингке жаңа жасанды бет орнатты. Екінші жасанды алаң 1991 жылдың жазында Футбол лигасының мұндай беттерге тыйым салғаннан кейін алынып тасталды, ал клуб табиғи шөп алаңға қайта оралды.
Жарыстан тыс күйшілерге тыйым салу
1985 жылы 13 наурызда «Миллволл» командасы ФА кубогының алтыншы турында «Кенилворт Роудқа» келді. Ойын басталғалы 14 минут өткен соң, қонақ команданың жанкүйерлері тәртіпсіздік жасағандықтан матч тоқтатылды. Төреші екі команданы да 25 минутқа алаңнан шығарды, сосын қайтадан алаңға шақырып, ойынды аяқтауға рұқсат берді. Финалдық сыбызғыдан кейін және «Лутонның» 1:0 есебімен жеңісінен соң, тағы да алаңға жаппай шабуыл жасалып, содан кейін сыртқы команданың жанкүйерлері тәртіпсіздік тудырып, стадион мен айналасына елеулі зақым келтірді. Қамауға алынғандардың көпшілігі «Миллволлдан» басқа командаларды жақтайтындары анықталды. Клуб төрағасы Дэвид Эванс 1986–1987 маусымынан бастап «Кенилворт Роудқа» барлық сыртқы жанкүйерлерге кіруге тыйым салды, сондай-ақ матчтарға қатысу үшін тіпті үй командасының жанкүйерлеріне де мүшелік карталарын көрсетуді талап ететін жүйені енгізді. Футбол лигасы «Лутоннан» Лига кубогы матчтарына қатысты тыйымды жеңілдетуді талап етті, бірақ Эванс «Кардифф Сити» жанкүйерлеріне екінші турдағы матч үшін «Кенилворт Роудқа» келуге рұқсат бермегендіктен, клуб турнирден шығарылды. Тыйым төрт маусым бойы сақталды, тек кубок матчтарына рұқсат берілді. «Лутон Таун» 1990–1991 маусымынан бұрын бұл тыйымды алып тастады.
Меншік
Бұл алаң алғаш рет 1905 жылы, клуб көшіп келгенге дейін салынған. Клуб 1933 жылға дейін алаңды жалға алды, содан кейін жаңа тағайындалған төраға Чарльз Джейс стадионды сатып алуды ұйымдастырды. Клуб 1989 жылдың ақпанына дейін алаңның иесі болды, содан кейін ол Льютон қалалық кеңесіне 3,25 миллион фунт стерлингке сатылды. Клубқа алаңды пайдалану үшін номиналды төлемді (символикалық ақы) жеті жылға жалға беру шарты берілді. Бұл келісім бірнеше рет ұзартылды және 2015 жылғы мәліметтер бойынша 2028 жылы аяқталуға тиіс.
Құрылымы мен құрылғылары
Жер бес трибунадан тұрады. Атақты Кенилуорт трибунасының қарсысында Оук Роуд Энд орналасқан, ал сол жағында – Негізгі трибуна, оның оң жағында Дэвид Прейс трибунасы бар. Олардың алдында атқарушы директорларға арналған бір қатар ложалар орналасқан. Негізгі трибуна алаңның шамамен үштен екі бөлігін жабады, бірақ оған жалғанған қоршау ұзынырақ, ол алаңның бүкіл ұзындығын қамтиды. 4 277 жанкүйерді қабылдайтын Негізгі трибуна бастапқыда жергілікті жанкүйерлерге арналған, бірақ 1991–92 маусымының басында Оук Роуд Энд тек қарсы команда жанкүйерлері үшін пайдаланылатын трибунаға айналдырылды. 2013–14 маусымының басында Оук Роуд Энд қарсы команда жанкүйерлерінің саны аз болады деп күтілген матчтар үшін жергілікті жанкүйерлерге қайта ашылды, ал қарсы команда жанкүйерлеріне арналған бөлім осы ойындар үшін Кенилуорт трибунасының A блогына көшірілді. Кейін сол маусымда трибунаның жергілікті және қарсы команда жанкүйерлерінің ортақ пайдалануына қолжетімді екені жарияланды, бұл Кенилуорт жолының сыйымдылығын 15%-ға арттырды. Оук Роуд Энд-тің кіреберісі әдеттен тыс саналады, көрермендер үйлер қатарына салынған кіреберістен өтіп, баспалдақпен трибунаға көтерілуі керек.
2023-2024 жылдардағы қайта дамыту
Клубтың 2023 жылдың мамыр айында Премьер-лигаға бірінші рет көтерілгеннен кейін, олар 2023–2024 жылдар маусымына дайындық бойынша хабар тарату және медиа талаптарына сай жаңа трибуна салу үшін 10 миллион фунт стерлинг жұмыс бағдарламасына кірісті. 14 шілдеде клуб бұл маусымның алғашқы үй матчы үшін, 19 тамызда Бернлиге қарсы, уақытында аяқталатынына күмәнданатынын мәлімдеді, нәтижесінде бұл матч кейінге қалдырылды. 25 шілдеде Лутон қалалық кеңесі CCTV-ны жаңарту, Бобберс трибунасы жанындағы Бич-Энд жолындағы сатыларды салу және кеңейту үшін 400,000 фунт стерлинг төлеуге келісті. Бобберс трибунасын қайта жаңартудан кейін клуб 2023 жылдың 29 тамызында Гиллингемге қарсы EFL кубогы ойыны, 1 қыркүйекте Вест Хэм Юнайтедке қарсы Премьер-лигадағы алғашқы ойындары алдында трибунаның қауіпсіздік талаптарына сәйкес келетінін тексеру үшін сынақ шарасы болатынын мәлімдеді. Трибуна 75% сыйымдылықпен жұмыс істейтін болады, ал билеттер ығыстырылған қонақжай қонақтарға тегін таратылды. Премьер-лигадағы трибунаның толыққанды жұмысы 1 қыркүйекте өтті, сол күні «Лютон» «Вест Хэмге» 2:1 есебімен ұтылды. 2024 жылдың 1 наурызында «Оук Роуд» трибунасында қауіпсіз тұрып тамашалау орнату жұмыстары аяқталды, бұл стадионның сыйымдылығын 800-ге арттырды. Клуб қоршауда қосымша қауіпсіз тұрып тамашалау орнатуды жоспарлап отыр.
Жазбалар
Бұл стадиондағы ең көп көрермендер саны 1959 жылғы 4 наурызда ФА кубогында «Блэкпул» командасына қарсы өткен матчта 30 069 адамды құрады. Футбол лигасы аясындағы ең көп көрермендер саны – 1955 жылғы 5 қарашада Бірінші дивизионда «Вулвергемптон Уондерерс» командасына қарсы 27 911 адамды құрады. «Лутон» командасының «Кенилворт-роудтағы» ең жоғары маусымдық орташа көрсеткіші 1955-56 маусымында 21 455 адамды құрады. «Аррива Ширс & Эссекс» компаниясы басқаратын 31-нөмірлі автобус теміржол стансасының алдынан әр он минут сайын жүріп, «Оук-роуд» және «Данстебл-роуд» көшелерінің қиылысында тоқтайды. «Лутоннан Данстеблге» автобус жолының құрамында «Клифтон-роудтағы» Басты трибунаның артында терминал бар, ол «Лутон» әуежайы мен «Хоутон Регис» арасындағы А, В, С және Е бағыттарының бөлігі болып табылады.