Кіріспе
Американдық мұрагер, қоғамдық өмірге белсенді қатысушы және қайырымдылық жасаушы Марта Шарп "Санни" фон Бюло (1 қыркүйек 1932 – 6 желтоқсан 2008) – американдық мұрагер және қоғамдық өмірге белсенді қатысушы. Оның екінші күйеуі Клаус фон Бюло (1926–2019) 1982 жылы инсулинмен улау арқылы оны өлтіруге талпынғандығы үшін сотталды, бірақ апелляциялық сот шешімімен үкім күштен шығарылды. Екінші сотта ол кінәсіз деп танылды, себебі сарапшылар инсулин егу жүргізілмегенін және оның денсаулық жағдайының нашарлауына рецепт бойынша алынған дәрілерді шектен тыс қолдану себеп болғанын айтты. Оқиға "Бақыттың бетбұрысы" атты кітапта және фильмде бейнеленді. Санни фон Бюло 1980 жылдың желтоқсанынан бастап, 2008 жылдың 6 желтоқсанында Нью-Йорк қаласындағы қарттар үйінде қайтыс болғанға дейін шамамен 28 жыл бойы комалық жағдайда өмір сүрді.
Martha Sharp "Sunny" von Bülow (; September 1, 1932 − December 6, 2008) was an American heiress and socialite. Her second husband, Claus von Bülow (1926−2019), was convicted in 1982 of attempting to murder her by insulin overdose, but the conviction was overturned on appeal. A second trial found him not guilty, after experts opined that there was no insulin injection and that her symptoms were attributable to overuse of prescription drugs. The story was dramatized in the book and film Reversal of Fortune. Sunny von Bülow lived almost 28 years in a persistent vegetative state, from December 1980 until her death in a New York City nursing home on December 6, 2008.
1979 жылғы оқиға
1979 жылы 26 желтоқсанда, Род-Айленд штатындағы Ньюпорт қаласындағы үйлерінде Рождество мерекесін тойлағаннан кейін, ол естен танып, дереу ауруханаға жеткізілді. Ауруханада комаға түсіп, кейін қайта жаңғырды. Көп күндік тексерулерден кейін дәрігерлер оның комасы қандағы қанттың төмендеуінен болғанын анықтап, гипогликемия диагнозы қойды. Оған тәтті тағамдарды көп жеуден және ұзақ уақыт аш қалудан сақтану қажеттігі ескертілді. Осы оқиғаға қатысты қылмыс болды деген күдік тумаса да, кейін Клаус фон Бюлов оған инсулин егу арқылы осы жағдайды жасады деп айыпталды. 1980 жылдың сәуір айында ол тағы да ауруханаға түсті, себебі санасы шашырап, бағдары жоғалғандай болды. Дәрігерлер оның реактивті гипогликемиядан зардап шегетінін қайта растады. Оған гипогликемияны бақылау үшін қатаң диета сақтау, қантты шектеу және алкогольден бас тарту ұсынылды.
1980 жылғы оқиға
1980 жылы 21 желтоқсан күні кешке, Род-Айленд штатындағы Ньюпорт қаласындағы Кларендон-Корт сарайында отбасымен Рождествоны тойлап жатқанда, ол қайтадан шатасу және координацияның жоқтығын көрсетті. Оны отбасы төсекке жатқызды, бірақ таңертең ол ванна бөлмесінің еденінде есінен танып қалған күйде табылды. Ол ауруханаға жеткізілді, онда оның миына ауыр зақым келгені және оның салдарынан тұрақты вегетациялық күйге түскені анықталды. Клиникалық белгілері есірткіш заттарға артық доза алғанға ұқсағанымен, зертханалық сараптаманың бір бөлігі гипогликемияға нұсқады. Апелляциялық сот Ауэрсперг балаларының адвокатының жазбаларын ашуға бұйырды. Олар Клаус фон Бюлов өмірді сақтау шараларын тоқтатуға қарсы болғанын көрсетті, бұл бұрын айтылғандай емес еді. 1980 жылдың күзінде Клаус пен Санни фон Бюлов арасындағы қарым-қатынастағы шиеленіс күшейгендіктен, оның балалары оның миына келген зақымның оның қастандық әрекетінің нәтижесі болуі мүмкін деп күдіктенді. Оның екі үлкен баласы Нью-Йорк округінің бұрынғы округтік прокуроры Ричард Х. Кухты анасын өлтіруге талпынғандығын тергеп қарауға көндірді. Деректер жиналғаннан кейін, Род-Айленд прокурорлары істі үлкен қазылар алқасына ұсынды, ол айыптама тағып, 1981 жылдың шілдесінде оған кісі өлтіруге екі рет әрекет жасаған деген айып қойылды.
Бірінші сынақ
Бұл оқиға АҚШ-та жалпыұлттық назар аударды. Сот 1982 жылдың ақпан айында басталды. Прокуратура ұсынған дәлелдер қысымды дәлелдер, қаржылық мүдделерге байланысты айыптаулар, түрлі үй қызметшілерінің, оның ішінде екі сотта да маңызды куә болған Мария Шраллхаммердің, шоферлердің, дәрігерлердің және жеке жаттықтырушылардың куәліктерінен, сондай-ақ есірткі заттары бар қара қаптан және Клаус фон Бюловтың үйінен табылған, ішінде инсулин іздері бар деген хабарламасы бар қолданылған шприцтен тұрды. Оның седативтерді, витаминдерді және басқа да дәрі-дәрмектерді шамадан тыс қолданғанына көптеген дәлелдер болды, оның ішінде алкоголь және есірткіге тәуелділік туралы куәліктер де бар еді. Гарвард эндокринологы Джордж Кэхилл оның миына инсулин инъекциясы салдарынан зақым келгеніне толық сенімді екенін мәлімдеді. Клаус фон Бюлов кінәлі деп танылды.
Шағым
Клаус фон Бюло өзінің апелляциясын Гарвард заң профессоры Алан Дершовицке тапсырды. Дершовицтің оны ақтауға бағытталған күш-жігеріне Гарвард заң мектебінің студенті, кейіннен телеарнада танымал болған Джим Крамер көмектесті; Крамер сол кезде және кейіннен фон Бюлоның қылмыста "жоғары дәрежеде кінәлі" екенін жазды. Дершовиц және оның басқа адвокаттары Санни фон Бюлоның есірткі заттарды шамадан тыс қолданғанына қатысты дәлелдер ұсынды, оның ішінде Трумэн Капоте мен Джоан Карсонның (Джонни Карсонның екінші әйелі) және Саннидің оннан астам достарының куәліктері бар. Кейбір сарапшылардың куәліктері болжамды немесе естіген сөз ретінде қарастырылды. Қосымша сарапшылардың айғақтары шприцте инсулин іздерінің болуына күмән келтірді. Апелляциялық сот бірнеше негіз бойынша сот шешімін жойды, оның ішінде апелляциялық соттың айыпталушының әділеттілігі адвокат-клиент құпиясынан жоғары тұруы керек деген қаулысы; сондықтан Ауэрспергтің балаларының адвокаты Кухтың жазбалары ашыққа шығарылуы тиіс. Бұл жазбалар оның үй қызметкері, Шраллхаммер ханымның, куәлік берудегі маңызды куәгер екендігіне күмән тудырды. Екінші сот процесінде қорғау тарапы тоғыз медицина сарапшысын шақырды, олардың барлығы әлемдік деңгейдегі университет профессорлары болды. Олар екі команың инсулиннен емес, ішкен (инъекцияланбаған) дәрілердің, алкогольдің және оның созылмалы денсаулық мәселелерінің салдарынан туындағанын айтты. Сарапшылар: Джон Каронна (Cornell неврология бөлімінің вице-президенті); Лео Дал Кортиво (АҚШ токсикология қауымдастығының бұрынғы президенті); Ральф ДеФронзо (Йель медицинасы); Курт Дубовски (Оклахома университетінің сот медицинасы); Дэниел Фостер (Техас университетінің медицинасы); Дэниел Фурст (Айова университетінің медицинасы); Гарольд Лебовиц (Нью-Йорк мемлекеттік университетінің клиникалық зерттеулер директоры); Винсент Маркс (Суррей клиникалық биохимиясы, Корольдік патологтар колледжінің вице-президенті және Клиникалық биохимия қауымдастығының президенті); және Артур Рубинштейн (Чикаго университетінің медицинасы). Басқа сарапшылар инсулинмен сырттан ластанған гиподермалық ине инсулинге малынған, бірақ инъекцияланбаған (егер етке инъекцияланған болса, тазаланып кетер еді) деген куәлік берді. Сондай-ақ, оның соңғы комаға түсуіне үш апта бұрын ауруханаға түскенінде кем дегенде 73 аспирин таблеткасын ішкені анықталды, бұл тек өзіне-өзі емдеу арқылы жасалатын доза еді және оның психикалық жағдайын көрсетеді. Кейхилл бірінші сот процесіндегі куәлігінен бас тартып, фон Бюлоның комасына инсулин ең мүмкін себеп екенін айтты, бірақ "оның өзі де, ешкім де команың себебін 100 пайыз сенімділікпен анықтай алмайды" деді.
Салдары
Саннидің отбасы күйеуінің оны өлтіруге тырысқанына нық сенді және Косиманың әкесінің жағын алуын ұнатпады. Осының салдарынан 1981 жылы Саннидің анасы, Энни Лори Эйткен, Косиманы мұрадан айырды, 1984 жылғы 4 мамырда Айткеннің қайтысынан кейін оның мүліктен үлесін жоққа шығарды. 1985 жылдың шілдесінде, Клаус фон Бюлов екінші сотта ақталғаннан кейін он күн өткен соң, Ала мен Александр анасының атынан оған қарсы 56 миллион долларлық азаматтық сотқа шағым түсірді. 1987 жылғы 24 желтоқсанда бұл мәселе соттан тыс шешілді, Клаус фон Бюлов оған ажырасуға, 25-40 миллион долларға бағаланған мүлкінен бас тартуға және елден кетуге келісті. Бұған жауабында Косима Айткеннің өсиетіне қайта енгізілді және мүліктің үштен бір бөлігі ретінде 30 миллион доллар алды. Бұл қаражат Техас штатындағы Форт-Уорт қаласында құрылған, қазір Вашингтон қаласында орналасқан Қылмыс құрбандарының ұлттық орталығына және Нью-Йорктегі Санни фон Бюловтың кома және бас жарақатын зерттеу қорына жұмсалды.
БАҚ-тағы бейнелеулер
1990 жылы түсірілген "Қуаныш қайтарымы" фильмі Дершовицтің бұл іс туралы кітаптарына негізделген. Гленн Клоуз Санни рөлін, ал Джереми Айронс Клаус фон Бюлоу рөлін ойнады, осы рөл үшін ол "Үздік актер" номинациясында "Оскар" сыйлығына ие болды. Билл Куртис "Американдық әділдік" телесериалының "Вон Було: мол дәлелдер" атты эпизодын баяндады. "Биография" американдық телесериалы "Клаус фон Бюлов: ақылға сыймас күмән" атты деректік эпизодын жасады және көрсетті, онда Клаус фон Бюлов пен Алан Дершовицпен сұхбаттар бар. 2015 жылы "Mansions and Murders" бағдарламасы осы күдікті әрекетке қатысты маңызды оқиғаларды баяндайтын эпизодты шығарды. Бұл оқиға сондай-ақ Доминик Даннның "Қуат, жеңілдік және әділдік" бағдарламасында truTV арнасында "Фон Бюло ісі" атты эпизодта көрсетілді. Сот ісі және оның сәтті апелляциясы 1993 жылғы "Заң мен тәртіп" эпизодындағы "Кеңейтілген отбасы" эпизодында судьяның айтуынша келтірілген. "Бақытсыз оқиғалар сериясы" романдарының Санни Бодлер кейіпкері Санни фон Бюлоудың құрметіне аталған.