Ридван (1077-1113) – Алеппоның Сәлжүк әмірі. Тутуш ұлы, Сирияда тәуелсіз билік құрған. Бірінші крест жорығы кезінде бауырмен күресіп, Алеппоны басқарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алеппоның сәлжұқ билеушісі (1095–1113)
Seljuk ruler of Aleppo (1095–1113)
Ридван (шамамен 1077 – 10 желтоқсан 1113) – 1095 жылдан өліміне дейін Алеппоның сәлжұқ әмірі болды. Ридван Сәлжұқ әміршісі Тутуштің ұлы ретінде дүниеге келді. Тутуш өзінің ағасы, Сұлтан Мәлік Шах I оған аймақты және оған іргелес жерлерді иелік ретінде бергеннен кейін Сирияда княздық құрған еді. Мәлік Шах қайтыс болғаннан кейін Тутуш Сәлжұқ тағына талаптанды, бірақ оны Иранның Рей қаласы маңында оның немере інісі Беркяруктың әскері өлтірді. Осыдан кейін Ридван Алеппоға көшіп, өзін жаңа әмір деп жариялады. Оның бауыры Дуқақ Дамаскіде жаңа әмірлік құрып, Сириялық Сәлжұқ мемлекетін екіге бөлді, бұл ағайындылар арасындағы бәсекелестікті күшейтті, ол тіпті 1097 жылы Бірінші крест жорығы басталғаннан кейін де жалғасты. Ридван крестшілерді алтынмен сатып қайтаруға тырысты және Антиохия княздығымен соғысты, ол 1098 жылы Антиохия қоршауынан кейін құрылған крестшілер мемлекеті еді. Антиохиялық Богемонт I Ридванның иелігіне шабуыл жасап, Алеппо төңірегіне жетті. Богемонттың ізбасары, Антиохияның регенті Танкред те Ридванға қарсы соғыс жүргізді, бірақ кейін екеуі Мосул әмірі Жавали Сақаваға, сондай-ақ Эдессаның Балдуин II және Турбесселдің иесі Жоселин I қолдауымен қарсы күресте одақтас болды. Ридванның тұлғасы құпияға ораныпты. Ол Алеппоның шиит арабтарымен қамытылып, Низари исмаилилерін жақтады. Ридван Ассасиндердің демеушісі болды, оларға Алеппода «насихат үйін» құруға және қаланы болашақ іс-қимылдары үшін база ретінде пайдалануға рұхсат берді, бұл оларға дінін ұстануға және таратуға мүмкіндік берді. Осының арқасында Ассасиндер Сирияда бекінді. Ридван екі бауырын өлтірді және оның бірнеше қарсыластарының, соның ішінде атабег Джанах ад-Даула әл-Хусейннің өлтірілуіне қатысы бар деген күдік туды. Ридванның 1113 жылы қайтыс болуы Алеппода исмаилилдерге қарсы толқуды тудырды. Оның ізбасары Альп Арслан әл-Ахрастың билігінде атабег Лулу әл-Яяның әкімшілік билігі орнатылып, Ассасиндер Алепподан толығымен жойылды. Алепподағы Сәлжұқ билігі 1118 жылы Илғази бастаған Артукидтердің шапқынымен аяқталды.
Ridwan (c. 1077 – 10 December 1113) was a Seljuk emir of Aleppo from 1095 until his death. Ridwan was born to the Seljuk prince Tutush, who had established a principality in Syria after his brother, Sultan Malik Shah I granted him the region and its adjacent areas as an appanage. After the death of Malik Shah, Tutush claimed the Seljuk crown, but he was killed by the forces of his nephew Berkyaruq near Ray, Iran. Following this, Ridwan moved to Aleppo and proclaimed himself the new emir. His brother Duqaq's declaration of a new emirate in Damascus split the Syrian Seljuk state in two and started a rivalry between the brothers which continued even after the arrival of the First Crusade in 1097. Ridwan tried to banish the Crusaders with gold, and fought the Principality of Antioch, a Crusader state established after the end of the Siege of Antioch in 1098. Bohemond I of Antioch invaded Ridwan's domain and reached Aleppo's surroundings. Bohemond's successor, Tancred, regent of Antioch, also warred against Ridwan, but the two later allied in a conflict against the emir of Mosul, Jawali Saqawa, supported by Baldwin II of Edessa and Joscelin I, the Lord of Turbessel. Ridwan's personality was shrouded in mystery. He was surrounded by the Shia Arabs of Aleppo and favoured the Nizari Isma'ilis. Ridwan became a patron of the Assassins, giving them the freedom to practice and propagate their religion by letting them establish a "house of propaganda" in Aleppo and use the city as a base for future activities, which allowed the Assassins to establish a foothold in Syria. Ridwan had two of his brothers strangled to death, and had alleged ties to the assassination of several of his rivals, including the atabeg Janah ad Dawla al Husain. Ridwan's death in 1113 caused an anti Isma'ili reaction within Aleppo. The administrative sovereignty of the atabeg Lu'lu' al Yaya, and the effective elimination of the Assassins in Aleppo, characterized the reign of his successor, Alp Arslan al Akhras. Seljuk rule in Aleppo soon ended in 1118 with the Artuqid takeover by Ilghazi.
Өмірбаян
Фахр әл-Мулк Ридван шамамен 1077 жылы туған. Ол Тадж ад-Даула Тутуштың бес ұлының ең үлкені, Сәлжұқ сұлтаны Малик Шаһ I-нің інісі және Арранның Ганжа қаласының әкімі болды. 1078 жылы Малик Шаһ Тутушты Сирияны және оған іргелес аймақтарды иеленуге жіберіп, онда княздық құрды. Тутуш келесі жылы Алеппоны қоршап алып, басып алды, ал Фатимид әскері бір уақытта Дамаскіні қоршады. Содан кейін Дамаскідің түркі билеушісі Атсиз ибн Увақ Тутуштан көмек сұрады. Тутуш келе жатқанын естіген Фатимид әскері кері шегінді. Атсиз Тутуштың үстемдігін қабылдағанымен, Тутуш оны садағының ішегімен тұншықтырып өлтірді, оның кешігіп келгені және ағасымен бірге оған қарсы сөз байласып отыр деген сылтаумен. Тутуш Оңтүстік Сирия мен Палестинаны жаулап алды, Иерусалимді, Дамаскіні, Акрыны, Тирді, Триполиді, Яффоны және Аришті, сондай-ақ бұрын Атсиз иеленген Ғалилея аймағын басып алды және Сирия Сәлжұқ мемлекетін құрды. Тутуш Алеппоны талап еткен Рум сұлтаны Сүлеймен ибн Қуталмишпен күресті. Қуталмиш 1086 жылдың 4 маусымында Алеппо маңындағы шайқаста жеңіліп, қаза тапты. Сұлтан Малик Шаһ 1092 жылдың қараша айында қайтыс болды, бірақ оның үлкен Сәлжұқ империясын мұраға алуға лайықты ересек ұлдары болмады. Тутуш Сәлжұқ тағына талапкер болды, өйткені ол жалғыз ересек адам болды, бірақ түрік элитасынан аз қолдау алды. Одан кейін ол Мосул, Алеппо және Дияр-Бакр қалаларын басып алды. Малик Шаһтың әйелдерінің бірі Теркен Хатун төрт жасар ұлы Махмұдты таққа отырғызуға тырысып, кейін Тутуштан қолдау іздеді, бірақ 1094 жылы күрт қайтыс болды. 1094 жылға қарай Тутуш, ұлы Шамс әл-Мүлік Дуқақпен бірге Джазира мен Батыс Иранға басып кіріп, Рей қаласын басып алды. Алайда, оның жүрегіндегі немере інісі Беркяруктың әскері оны 1095 жылдың 25 ақпанында сол қаланың жанында өлтірді.
Fakhr al Mulk Ridwan was born around 1077. He was the eldest of five sons of Taj ad Dawla Tutush, the brother of the Seljuk Sultan Malik Shah I, and the mayor of Ganja in Arran. In 1078, Malik Shah sent Tutush to conquer Syria and the adjacent areas as an appanage, creating a principality there. Tutush besieged and conquered Aleppo the next year, while a Fatimid army simultaneously besieged Damascus. Thereupon, the Turcoman ruler of Damascus, Atsiz ibn Uwaq asked for help from Tutush. Having heard that Tutush was coming, the Fatimid forces retreated. Even though Atsiz accepted Tutush's suzerainty, Tutush had Atsiz strangled with the bowstring of his bow on the pretext that he was late to greet him and that he was conspiring against him with his brother. Tutush conquered Southern Syria and Palestine, capturing Jerusalem, Damascus, Acre, Tyre, Tripoli, Jaffa, and Arish, as well as the region of Galilee, previously held by Atsiz, and founded the Syrian Seljuk State. Tutush struggled with the Seljuk Sultan of Rum, Suleiman ibn Qutalmish , who had claimed Aleppo. Qutalmish was defeated and killed in a battle that took place near Aleppo on 4 June 1086. Sultan Malik Shah died in November 1092, though there were no princes of age to inherit the vast Seljuk empire. Tutush claimed the Seljuk throne, as he was the only adult, though he gained little support from the Turkic elite. He then captured Mosul, Aleppo and the Diyar Bakr. One of Malik Shah's wives, Terken Khatun, who was trying to install her four year old son Mahmud to the thrown, then tried to reach out to Tutush but died suddenly in 1094. By 1094, Tutush, accompanied by his son, Shams al Muluk Duqaq, had invaded the Jazira and western Iran, seizing the city of Ray. However, his nephew Berkyaruq's forces killed him near the same city on 25 February 1095.
Ридванның Дукақпен бәсекелестігі
Ридван Әнахта лагерь құрғанда әкесінің қазасын естіп, дереу Алеппоға оралып, Сириялық Селжук тағына отырды. Антиохияның түркімен билеушісі Яги Сиян, Ридванға қызын әйелдікке беріп, оны өзінің үстемдігін мойындады, қалада оның атынан монеталар соғылды. Ридван, олар билікке ие болып, оны құлатудан қорқып, өзінің екі бауыры Әбу Талиб пен Бехрамды дарға асты, ал екінші бауыры Дуқақ, атабек Джанах ад-Даула әл-Хусейнмен бірге Алепподан жасырын шығып, Дамаскқа көшіп, онда жеке мемлекет құрды. Ридван Дуқақтың билігін мойындамай, өзін Сириялық Селжуктардың жалғыз заңды билеушісі деп жариялады. Содан кейін Ридван Дамаскіні қоршады, бірақ оны жаулап ала алмады және Алеппоға қайтуға мәжбүр болды. Осылайша, Сириялық Селжук мемлекеті екі жарысқан бөлікке бөлінді, олар Алеппо мен Дамаскіден басқарылды. 1096 жылы Ридван өзінің иелігін кеңейтуді қалап, сол кезде оның туысы Соқман ибн Ортоқ билеген Суручты қоршады. Ол қаланы жаулап ала алмады. Кейіннен ол Эдессаға шабуыл жасап, қаланы басып алды. Ол Харранды да басып алуды жоспарлаған, бірақ қолбасшылары арасындағы тәртіпсіздік салдарынан бас тартты. Ридван оған бағынбаған қолбасшылардың бірі Юсуф ибн Абақты жойғаннан кейін Турбесселді жаулап алды. Дуқақ қаладан тыс болғанда ол Дамаскіні қайтадан қоршауға алды, бірақ Дуқақтың әскері жақындап келе жатқаны туралы хабар алғаннан кейін қоршауды көтеріп, Алеппоға оралды. Ридван сол жылы Дамаскіні қайтадан қоршады, бірақ тағы да сәтсіздікке ұшырады. Содан кейін Дуқақ Алеппо аумағына шабуыл жасады, бірақ Ридван оны 1097 жылдың 22 наурызында Қиннасринде жеңді. Сириялық Селжуктардың бөлінуінен пайдаланып, Фатимидтердің уәзірі әл-Афдал Шаханшах, Ридванға оның бауырына қарсы әскери қолдау көрсетуге уәде берді, егер ол Фатимидтердің халифасы әл-Муста’лиге адалдық серт берсе, жұма намазы оның атынан оқылатын болады. Ридван 1097 жылдың 28 тамызында осы ұсынысқа келісті, бірақ сүнни басшылары арасында наразылық туды. Бір айдан кейін Ридван сүнни халифасы мен Селжук сұлтанының атынан намаз оқып, халифа әл-Мустазирден кешірім сұрады.
Ridwan learned of his father's death while he was camping in Anah and returned immediately to Aleppo and took over the Syrian Seljuk throne. The Turcoman ruler of Antioch, Yaghi Siyan, gave his daughter to Ridwan in marriage and recognised Ridwan as his overlord, with coins being struck in his name in the city. Ridwan, fearing that they might gain power and overthrow him, strangled his two brothers, Abu Talib and Behram, while his other brother, Duqaq, accompanied by the atabeg Janah ad Dawla al Husain, sneaked out of Aleppo and moved to Damascus, founding a separate state there. Ridwan did not recognise Duqaq's domain and proclaimed himself the sole legitimate ruler of the Syrian Seljuks. Thereupon, Ridwan besieged Damascus but failed to seize it and had to return to Aleppo. Thus, the Syrian Seljuk state was divided into two rival halves, ruled from Aleppo and Damascus. In 1096, Ridwan wished to expand his domain and besieged Suruç, which was ruled at the time by his cousin, Soqman ibn Ortoq. He failed to seize the town. Later, he marched on Edessa and conquered the city. He also planned to capture Harran, but gave up because of unrest among his commanders. Ridwan then captured Turbessel after eliminating Yusuf ibn Abaq, one of the commanders who had disobeyed him. He moved to besiege Damascus again when Duqaq was out of the city, but then lifted the siege when he was informed of Duqaq's approaching army and returned to Aleppo. Ridwan besieged Damascus again in the same year, but was again thwarted. Duqaq then launched raids against the territory of Aleppo, but Ridwan defeated him on 22 March 1097 at Qinnasrin. Taking advantage of the Syrian Seljuk split, the Fatimid vizier, al Afdal Shahanshah, promised military support to Ridwan against his brother if he pledged allegiance to the Fatimid caliph al Musta'li by having the Friday sermon read in his name. Ridwan agreed to this on 28 August 1097 but was met with harsh reactions among the Sunni leaders. A month later, Ridwan reverted to having the sermon read on behalf of the Sunni Abbasid caliph and the Seljuk sultan, also apologizing to the Abbasid caliph al Mustazhir.
Крест жорықтары мен исмаилизм
Ридван Хомс қаласында тәуелсіз әмірлік құрған Дуқақ пен Джанах ад-Даулаға шабуылға дайындалды. Осы уақытта крестшілер Антиохияға бет алды, ал Ридванға адал болмаған, оның қарсыластары – ағасы Дуқақ пен Мосулдың түркі атабегі Кербоғамен жасырын сөз байласып жүрген қаланың губернаторы Яғи Сиян, мұсылман басшыларынан, соның ішінде Селжұқ сұлтаны Беркиярұқтан көмек сұрады. Ридван көмектесуге құлшынбады және Мосулдың түркі әмірі Кербоға бастаған мұсылман коалициясына көмекке шағын отрядты ғана жіберді. Ридван олардың жорықтарына қатыспады, бірақ оның інісі Дуқақ пен атабег Джанах ад-Даула қатысты. Яғи Сиян Ридванның мінез-құлқына наразы болып одан кетіп қалды, бірақ Дуқақтың қарсылығынан кейін оған қайта оралуға мәжбүр болды. Кейін Дуқақ Алеппо маңына әскерлерді орналастыру Ридванға өзінің иелігіне шабуыл жасауға мүмкіндік береді деп қорқыды. Ридван Соқман ибн Ортоқпен бірге Антиохияны құтқару үшін әскер басқарды. Олар Харемді қайта басып алды, бірақ Антиохияға жақындағанда, Тарантолық Богемонд басқаратын крестшілер барлық атты әскерін үлкен түркі күштерін Оронт өзені мен Антиохия көлі арасындағы тар жолаққа – өзі қалаған майданға тарту үшін жіберді. Ридван Антиохия көліндегі шайқаста жеңіліске ұшырады, оның әскері шегінді, ал крестшілер Харемді қайта басып алды. 1098 жылдың маусым айында крестшілер Антиохияны басып алып, Богемондты билеуші етіп князьдық құрды. Олар әл-Бара мен Ма'аррат әл-Нұманды басып алды, сондай-ақ Алеппоны қоршап тұрған Зардана, Сармин және Келла қалаларын жаулады. Богемонд 1100 жылдың 5 шілдесінде Ридванды қайтадан жеңді. Богемонд Алеппоға жақындағанда Мелитенің армян билеушісі Габриэль Данияменди билеушісі Гази Гүмүштигинге қарсы көмек сұрады. Ридван осы мүмкіндікті пайдаланып, крестшілер сақтаған жабдықты тартып алды. Осы уақытта Ридван Нукрада Джанах ад-Дауламен бейбіт келісімге келді. Бірақ 1103 жылдың 1 мамырында Джанах ад-Даула Хомста суфи киімін киген үш парсы қастандықшысынан қаза тапты. Олардың осы әрекетіне себеп – олармен бірге келген шейх берген сигнал болды. Джанах ад-Дауланың офицерлері мен қастандықшылар соңғы қырқыста қаза тапты, ал Хомстың түрік халқының көп бөлігі Дамаскқа қашып кетті, ал қала Дуқақтың иелігіне қосылды. Көптеген деректер Ридван Джанах ад-Дауланы өлтіруге бастама көтергенін көрсетеді. Алеппо цитаделінде тұратын Ридван, Алеппо халқының маңызды бөлігін құрайтын шииттерге жақсылық жасап, олардың қолдауын алуды үміттенеді. Осы оқиғадан бұрын Ридван Ассасиндерге өз дінін ұстануға және таратуға еркіндік берді, оларға Алеппода «насихат үйін» құруға және қаланы болашақ әрекеттері үшін база ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Осылайша Ассасиндер Сирияда бекінді. Бірақ Ридванның Ассасиндердің Низари Исмаили сенімдеріне адал болғаны күмәнді, тарихшы Бернард Льюиске сәйкес, мұндай нәрсе болмаған.
Ridwan prepared to attack Duqaq and Janah ad Dawla, who had established an independent emirate in Homs. Meanwhile, the Crusaders marched on Antioch, and the city's governor, Yaghi Siyan, who was disloyal to Ridwan and had openly intrigued with his rivals—his brother Duqaq and Kerbogha, the Turcoman Atabeg of Mosul—asked for help from the Muslim leaders, including the Seljuk Sultan Berkyaruq. Ridwan was not keen to help and sent only a small unit to the aid of the Muslim coalition led by Kerbogha, the Turcoman emir of Mosul. Ridwan did not participate in their expeditions, though his brother Duqaq and the atabeg Janah ad Dawla did. Yaghi Siyan left Ridwan's side because of his behaviour, but then was forced to return to him after Duqaq failed him. Duqaq later feared that moving troops into Aleppo's environs would allow Ridwan to strike at his domain. Ridwan, accompanied by Soqman ibn Ortoq, led an army to relieve Antioch. They retook Harem, but as they approached Antioch, the crusaders under the command of Bohemond of Taranto sent out all of their cavalry to lure the larger Turcoman forces to his desired battlefield—a narrow strip of land wedged between the Orontes River and Lake Antioch. Ridwan was defeated in the Battle of the Lake of Antioch, and his forces retreated, while the Crusaders reoccupied Harem. The Crusaders captured Antioch in June 1098 and established a principality there with Bohemond as its ruler. They then seized al Bara and Ma'arrat al Nu'man, and captured Zardana, Sarmeen and Kella, surrounding Aleppo. Bohemond defeated Ridwan again on 5 July 1100. While Bohemond was closing on Aleppo, the Armenian ruler of Melitene, Gabriel, asked for his help against the Danishmendid ruler Gazi Gümüshtigin. Ridwan used this opportunity to seize supplies stored by the Crusaders. Meanwhile, Ridwan made peace with Janah ad Dawla in Nukrah. Despite this, on 1 May 1103, Janah ad Dawla was stabbed to death in Homs by three Persian Assassins dressed as Sufis, acting on a signal from a sheikh who accompanied them. Janah ad Dawla's officers and the assassins were killed during the ensuing chaos, and most of Homs' Turkish population fled to Damascus, while the city itself was annexed into Duqaq's domain. Most sources suggest Ridwan initiated the assassination of Janah ad Dawla. Ridwan, residing in the Citadel of Aleppo, had favoured the Shi'a, who comprised an important part of Aleppo's population, hoping to win their support. Prior to this incident, Ridwan gave freedom to the Assassins to practice and propagate their religion, letting them establish a "house of propaganda" in Aleppo and using the city as a base for future activities. The Assassins thus gained a foothold in Syria. Despite this, Ridwan's adherence to the Assassins' Nizari Isma'ili creed is uncertain, and according to historian Bernard Lewis, was unlikely.
Танкредпен қақтығыстар мен одақ
Жалпы, Ридван өзінің иелігіндегі шиит және сунни мұсылмандар арасында “құмарлық танытқан ақсақал” ретінде сипатталғанына қарамастан, крестшілерден алтынмен құтылуға тырысты. Антиохияның регенті Танкред ауыл тұрғындарынан күштеп ақша жинағаннан кейін Ридванмен келісім жасады, ал оның орнына 7000 алтын динар мен 10 000 ірі қара мен қой алды. Ридван 1104 жылы Харран шайқасында Соқман ибн Ортоқтың крестшілерге қарсы жеңісін пайдаланып, крестшілер басып алған қалалар мен қамалдарды қайтарып алды. Ридванның бауыры және қарсыласы Дұқақ 1104 жылдың 6 маусымында туберкулезден қайтыс болды, содан кейін Ридван Дамаскіге көшіп барып, өз атынан хутба берді, бірақ Дұқақтың ұлы Тутуш II алмастырды. Біраз уақыттан кейін Тутуш II және оның туыстары оның атабегі Тоғтекинмен шеттетілді, ал түрік Бурид әулеті Дамаскідегі Сәлжұқтардың орнын иеленді. 1105 жылы Ридван Триполидің қадиі Фахр әл-Мүлк ибн Аммарға крестшілермен күресуге көмектесу үшін Алепподан кетті, бірақ Танкредтің Артаны қоршауға алғанын білгенде, қалаға көмек көрсету үшін кері қайтты. Танкред Ридванға бейбітшілік ұсынды. Ол одан бас тартты және 1105 жылдың 20 сәуірінде Арта шайқасында жеңілді, содан кейін Танкред Алеппоның айналасын басып алып, тонады. Кейіннен Апамеяның Фатимидтерге қол жеткізген әмірі Халаф ибн Мұла'иб өлтірілді, ал Ридван қаланы өзінің иелігіне қосты, бірақ 1106 жылы оны Танкредтен жоғалтты. Бұл оқиғалар Ридванды Мосул әмірі Жикирмишке қарсы Ильгазимен одақтасуға итермеледі. Сонымен қатар, Мосулдың жаңа әмірі Шавли Сақаве Мосулды басып алған Рум сұлтаны Килиж Арсланға қарсы одаққа қосылды. 1107 жылы Ридван мен Шавли Килиж Арсланды жеңіп, өлтірді. Шавлидің мінез-құлқы Ридванды мазалаған болса да, Сәлжұқ сұлтаны және Ридванның ағасы Мұхаммед I Тапар Шавлиді қызметтен босатты. Бұл шешімді қабылдамай, жергілікті әмірлермен одақтасып, Сирияға қарай аттанды. Ридван алдымен Сиффиндегі Эдессаның Балдуин II-і жіберген төлемді ұстап алды және оған қарсы Нумайридтермен ынтымақтасты, ал Шавли Балисті басып алды. Осыдан кейін Ридван Танкредпен Шавлиге қарсы одақтасты, ол да Балдуин мен Турбесселдің иегері Иоселин I-ден көмек сұрады. Ридванның 600 мықты атты әскері мен Танкредтің 1500 атты және жаяу жасақ әскері 1108 жылдың қыркүйегінде Турбесселде Шавли, Балдуин және Жоселиннің екі мың адамнан тұратын күштерімен күресіп, оларды екі жақтың да ауыр зардап шеккен шайқаста жеңді. Нәтижесінде Балис Сәлжұқтардың қолына қайта оралды. Танкред Эдессада болған кезде Ридван Алеппоны қоршаған жерлерді қайтарып алу үшін Антиохияға қарсы рейдтер жүргізді, бірақ Танкредтің келгенін білгеннен кейін кері шегініп кетті. Ридванның жағдайы Танкредтің Алеппоның шығысына шабуыл жасауымен нашарлады. Ридван Танкредке 20 000 динар, 10 000 жылқы, Алеппо маңындағы екі қамал берді және бейбітшілікке айырбастау үшін шабуылдар кезінде тұтқындаған тұтқындарды босатты. Бұл келісім Алеппоның айналасында ашаршылыққа себеп болды, ал Ридван өзінің жерінен жерлестерге арзан бағаға жер сатуға мәжбүр болды. Сонымен қатар, Алеппоның шиит қадисі мен райсі Ибн әл-Хашшаб, Танкред Ридванды Алеппоның Ұлы мешітіне айқыш орнатуға мәжбүрлеген кезде қалада тәртіпсіздік ұйымдастырды. Алепподан Жерорта теңізіне дейінгі жолдарды бақылаған Танкред, Алеппо кервандарын төлем ретінде ұстап, Сирияны, әсіресе Алеппоның айналасын тонаған. Ридванның Танкредпен жеке айналысуға жеткілікті ресурстары болмағандықтан, Ибн әл Хашшаб Бағдадтағы Сәлжұқ сұлтаны Мұхаммед I-ге шиит және суннит қайраткерлері, саудагерлері мен дін қызметкерлерінің делегациясын жіберуді ұсынды. Ридван бұған келісті. Мұхаммед I Мосул әмірі Мавдуд ибн Альтунташпен бірге крестшілерге қарсы жорық бастады, алдымен Харранды қоршап алды, содан кейін Турбесселді. Ридван мұсылмандық коалициядан бас тартып, крестшілерден кешірім алып, өз азаматтары мен мұсылман билеушілерін ашуландырып, мұнан пайда табуға тырысты. Осы арада Ридван Мавдудтан Турбесселді қоршаудан босатуды және Алеппода көмекке келуін өтінді. Алайда Ридван Сәлжұқ әскеріне қалаға кіруге рұқсат бермеді және Ибн әл-Хашшабты және оның негізгі жақтастарын тұтқындады. Бұл жолы да Ридван мұсылмандық жорықтарға қосылмады, ал Сәлжұқ әскері бірде-бір шайқассыз 1111 жылдың тамызында Сириядан кетіп қалды.
In general, Ridwan tried to banish the Crusaders with gold, despite being characterised as a "rapacious miser" among the Shia and Sunni Muslims in his domain. The regent of Antioch, Tancred, who forcibly collected money from the rural locals, made peace with Ridwan, in return receiving 7000 gold dinars and 10,000 cattle and sheep. Ridwan profited from Soqman ibn Ortoq's victory over the Crusaders in the Battle of Harran in 1104 and took back the cities and fortresses occupied by the Crusaders. Ridwan's brother and rival, Duqaq, died of tuberculosis on 6 June 1104, after which Ridwan moved to Damascus and gave khutbah in his own name, though Duqaq was succeeded by his son, Tutush II. Soon after, Tutush II and his relatives were set aside by his atabeg, Toghtekin, and the Turkish Burid dynasty succeeded the Seljuks in Damascus. In 1105, Ridwan left Aleppo to aid the qadi of Tripoli, Fakhr al Mulk ibn Ammar, against the Crusaders, but when he learned Tancred had besieged Artah, he turned back to relieve the town. Tancred offered peace to Ridwan. He refused it and was defeated on 20 April 1105 in the Battle of Artah, after which Tancred invaded and plundered the surroundings of Aleppo. Later, the pro Fatimid emir of Apamea, Khalaf ibn Mula'ib, was assassinated and Ridwan added the town to his domain, though he lost it to Tancred in 1106. These events prompted Ridwan to ally with Ilghazi against, Jikirmish, the emir of Mosul, in besieging Nussaybin. Moreover, the new emir of Mosul, Chavli Saqaveh, joined this alliance against Kilij Arslan I, the Seljuk Sultan of Rûm, who had occupied Mosul. Ridwan and Chavli defeated and killed Kilij Arslan in 1107. While Chavli's behaviour had disturbed Ridwan, the Seljuk Sultan and Ridwan's uncle Muhammad I Tapar, dismissed Chavli. Not accepting this decision, he allied with local emirs and marched towards Syria. Ridwan first seized the ransom sent to Chavli by Baldwin II of Edessa in Siffin, and cooperated with the Numayrids against him, while Chavli occupied Balis. Thereupon, Ridwan allied with Tancred against Chavli, who also sought help from Baldwin and Joscelin I, the Lord of Turbessel. Ridwan's 600 strong cavalry and Tancred's army of 1,500 knights and foot soldiers engaged Chavli, Baldwin, and Joscelin's force of two thousand men in Turbessel in September 1108, defeating them in a battle in which both sides suffered heavy casualties. As a result, Balis returned to Seljuk control. While Tancred was in Edessa, Ridwan launched raids against Antioch to reclaim the lands surrounding Aleppo but retreated after learning of Tancred's arrival. Ridwan's situation worsened when Tancred attacked east of Aleppo in retaliation. Ridwan gave Tancred 20,000 dinars, and 10,000 horses, as well as two fortresses in the vicinity of Aleppo, and freed the captives he had taken during his raids, in exchange for peace. This agreement caused a famine around Aleppo, and Ridwan had to sell the lands from his own demesne to the locals at low prices. Furthermore, Ibn al Khashshab, the Shi'a qadi and rais of Aleppo, organised a riot in the city when Tancred forced Ridwan to affix a cross in the Great Mosque of Aleppo. Tancred, who controlled the routes from Aleppo to the Mediterranean, had held Aleppan caravans to ransom, and was plundering Syria, especially Aleppo's environs. Ridwan did not have enough resources to deal with Tancred by himself, so Ibn al Khashshab proposed to send a delegation of Shia and Sunni notables, merchants and clerics to the Seljuk sultan Muhammad I in Baghdad. Ridwan agreed to do so. Muhammad I started expeditions against the Crusaders with the Emir of Mosul, Mawdud ibn Altuntash, first besieging Harran, and then Turbessel. Ridwan tried to profit from this by engaging in it as little as possible, though he then abandoned the Muslim coalition by buying a pardon from the Crusaders, angering his subjects and the Muslim rulers alike. Meanwhile, Ridwan asked Mawdud to lift his siege of Turbessel and come to his aid in Aleppo. However, Ridwan did not allow the Seljuk army inside the city and imprisoned Ibn al Khashshab and his major supporters. Yet again, Ridwan did not join the Muslim expeditions, and the Seljuk army left Syria in August 1111 without fighting a single battle.
Соңғы жылдар
Ридванның қаржылық жағдайы нашарлады. Оның Хорасандық Әбу Харб Иса есімді саудагердің тауарларын тартып алуға тырысуы, исмаилилермен бірігіп, оның беделіне зор нұқсан келтірді. Атабег Тогтекин мұсылман әскерін Сидонға немесе Триполиге қарсы басқаруға келгенде, ол Дамаскіден өтті, онда Ридван оны өлтіруге әрекеттенді, бірақ Танкредтің Азазға шабуылға дайындалып жатқанын естіген соң бұл жоспардан бас тартып, Тогтегиннен көмек сұрады. 1112 жылы олар Алеппода қорғаныс шартына қол қойды, оған сәйкес Ридванның Дамаскіге билігі ресми түрде мойындалды. Иерусалимнің Балдуин I Дамаскіге шабуыл жасағанда, Тогтегин Ридваннан көмек сұрады, бірақ ол 100 аттыдан тұратын шағын күш жіберді. Бұл Тогтегиннің ашуын тудырып, 1113 жылғы 16 тамызда Дамаскіде Ридван атынан оқылған жұмалық уағызды тоқтатты. 1113 жылғы 2 қазанда мұсылман жорығының қолбасшыларының бірі Мавдуд Дамаскідің Омейяд мешітінде намаздан кейін өлтірілді. Тогтегин бұл қылмысқа Ридван мен оның Ассасиндер одақтастарын айыптады, бірақ көптеген замандастары Тогтегиннің өзі осы әрекеттің артында тұр деген сенімде болды.
Ridwan's financial situation worsened. His attempt to confiscate the goods of a merchant named Abu Harb Isa from Khorasan, in cooperation with the Isma'ilis, greatly damaged his reputation. When the atabeg Toghtekin came to lead the Muslim armies against Sidon or Tripoli, he passed by Damascus, where Ridwan tried to assassinate him, but dropped this plan when he learned Tancred was preparing to invade Azaz, and asked Toghtegin for help. In 1112, they signed a defensive treaty at Aleppo, in return of for recognition of Ridwan's formal sovereignty over Damascus. When Baldwin I of Jerusalem invaded Damascus, Toghtegin asked Ridwan for help, but the latter sent only a small force of 100 horsemen. Toghtegin was angered by this and ended the Friday sermon given in Ridwan's name in Damascus on 16 August 1113. On 2 October 1113, Mawdud, one of the commanders of the Muslim expedition, was assassinated after his prayers in the Umayyad Mosque of Damascus. Toghtegin accused Ridwan and his Assassin allies of the deed, though most of his contemporaries believed that Toghtegin himself was behind the act.
Өлім және мұрагерлік
Ридван 1113 жылғы 10 желтоқсанда Алеппода қайтыс болды және Мешедульмеликте жерленді. Ридванның өлімінен кейін, Ибн әл Хашабтың қозуымен қарулы жасақтар Алеппо көшелерін басып алып, маңызды ғимараттарды иеленді және Ридванның көптеген жақтастарын, әсіресе Ассасиндер орденінің мүшелерін тұтқындады. Олардың барлығы сатқындық жасады және крестшілермен байланыста болды деген айыппен дереу өлім жазасына кесілді. Осы оқиғадан кейін, патшалық 16 жасар ұлы Алп Арсланға көшті, ол қатты кекечтегендігі үшін әл-Ахрас (Соқыр) атанды. Оның билеуі және одан кейінгі 6 жасар Сұлтан Шах ибн Радванның билеуі атабег Лулу әл Яяның де-факто билігінде болды деп есептеледі. Алп Арслан әкесінің исмаилилдік саясатын бастапқыда жалғастырып, Балис маңында оларға қамал сыйлады. Бірақ, Сәлжұқ сұлтаны Мұхаммед I, Алп Арсланға Ассасиндердің қаупі туралы ескерту жолдап, оларды тазалауға шақырды. Алеппо халқының және оның қолдаушысының қысымымен Алп Арслан исмаилилдерге қарсы қатаң шаралар қолданды. Сирияның бас Низари исмаили даиісі Әбу Тахир әл Саиг және басқа да жетекші тұлғалар өлімге кесілді, ал орденнің шамамен екі жүз мүшесі өлтіріліп немесе түрмеге қамалған. Исмаилилдерге жасалған қырғын Алеппоның исмаилил халқының маңызды бөлігін жойып, Ассасиндердің қаупін жойды, бірақ бұл Алп Арсланның жалғыз қолдауынан айырды. Ол сондай-ақ екі бауырласын, бірнеше офицерлерді, қызметшілерді және өзіне ұнамайтын барлық адамдарды өлімге жіберді, бұл Алеппо халқының арасында наразылық тудырды. Алп Арслан Тогтекиннен қорғау сұрады, бірақ бұл Алеппоның шиит халқының күмәнін тудырды. 1114 жылы Алп Арслан өз атабегінің бастамасымен өлтірілді, содан кейін тәртіпсіздік орнады, Ридванның құлдары мен Алеппо ақсүйектері қала тұрғындары арасында билігін орнатуға тырысты. 1118 жылы Алепподағы Сәлжұқ әулетінің билігі аяқталды.
Ridwan died on 10 December 1113 in Aleppo and was buried in Meşhedülmelik. Following Ridwan's death, groups of armed militiamen, instigated by Ibn al Khashab, flooded the streets of Aleppo, occupied the major buildings and captured many of Ridwan's supporters, notably the members of the Order of Assassins, who were immediately put to death, accused of treachery and collaboration with the Crusaders. Meanwhile, the realm passed to his 16 year old son, Alp Arslan, who stuttered so severely that he was nicknamed al Akhras (The Mute). His reign, and the following reign of 6 year old Sultan Shah ibn Radwan, is generally accepted as being under the de facto rule of the atabeg Lu'lu' al Yaya. Alp Arslan initially followed his father's pro Isma'ili policy, giving them a castle outside of Balis. Despite this, the Seljuk sultan Muhammad I, sent a letter to Alp Arslan, warning him of the dangers of the Assassins and urging him to purge them. Forced by Aleppo's population and his patron, Alp Arslan took a series of vigorous measures against the Isma'ilis, putting Abu Tahir al Sa'igh, the chief Nizari Isma'ili da'i of Syria, and other leading figures to death, and killing or imprisoning about two hundred of the order's members. The massacres of the Isma'ilis effectively eradicated a significant portion of Aleppo's Isma'ili population and eliminated the so called Assassin threat, though it also deprived Alp Arslan from his only possible support. He also executed two of his brothers, several officers, a few servants, and anyone to whom he took a dislike, which caused discomfort among Aleppans. Alp Arslan then sought Toghtekin's protection, but this caused distrust among Aleppo's Shi'a population. Alp Arslan was killed in 1114 on his own atabeg's initiative, and anarchy ensued, while Ridwan's slaves and Aleppo's nobility each tried to impose their authority among the townsmen. The rule of the Seljuk dynasty in Aleppo soon ended in 1118.