Кіріспе

Американдық джаз музыканты (1927–2020)

Леон "Ли" Кониц (13 қазан 1927 – 15 сәуір 2020) – американдық джаз альт-саксофонист және композитор. Ол бибоп, кул-джаз және авангард джаз сияқты джаз стильдерінің кең ауқымында сәтті өнер көрсетті. Коництің 1940-1950 жылдардағы кул-джаз қозғалысымен байланысы Майлс Дэвистің "Cool Birth" сессияларында қатысуымен және пианист Ленни Тристаномен жұмыс істеуімен байланысты. Чарли Паркердің зор ықпалына қарамастан, ол осы дәуірдегі өзінің ерекше стилін сақтап қалған аз ғана альт-саксофонистердің бірі болды. Тристаноның басқа шәкірттері сияқты, Кониц ұзақ, мелодиялық фразаларды импровизациялап, ритмдік қызығушылықты ерекше акценттермен немесе бір такт өлшеміне екіншісін қою арқылы тудырды. Пол Десмонд және Арт Пеппер сияқты басқа саксофонистер де Коництің ықпалында болды. Ол COVID-19 пандемиясы кезінде осы аурудың салдарынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Кониц 1927 жылдың 13 қазанында Чикаго қаласында Абрахам Коництің (1897–1964) және Анна Гетлиннің (1900–1973) отбасында дүниеге келді. Коництің екі үлкен ағасы болды: Сол (1919–1997) және Герман (1921–19??). Оның әкесі Бродиде туған, отбасы тұрған үйдің арт жағында кір жуатын шағын кәсіп ашқан. Анасы Пинск ауданында дүниеге келген. Ли қысқа мерзімге еврей мектебіне қатысты және кейде синагогқа баратын. Коництердің діни қағидалары қатаң болған жоқ, бірақ яһуди мерекелерін сақтап, белгілі бір диеталық талаптарды орындады. Ли дәстүрлі яһуди мәдениетіне құлшыныспен қарамады және былай деді: «Яһуди халқында маған ұнамайтын, топтыққа бейімділік сияқты бір нәрсе бар еді, мен үнемі жек көретін «бөгет» деген сөзді естіп отыратынмын». Оның ата-анасының екеуі де музыкамен айналыспаған, бірақ Коництің музыкаға деген ынтасын қолдады. Ол Лу Хонигтен классикалық білім алды, ол сондай-ақ Джонни Гриффин мен Эдди Харриске сабақ берген. 1948 жылдың қыркүйегінде және келесі жылы Майлс Дэвистің тобымен бірге өнер көрсетті, сондай-ақ 1949 және 1950 жылдары осы топпен жазбалар жасады; бұл жазбалар кейін «Birth of the Cool» (Capitol, 1957) альбомына енді. Дэвис өзінің автобиографиясында кейбір қара музыканттардың Коництің жұмысқа алынуына наразылық білдіргенін айтты: «Содан кейін көптеген қара музыканттар маған жұмысы жоқ екенін айтты, ал мен өз тобыма ақ жігіттерді жалдадым. Мен оларға егер Ли Кониц сияқты жақсы ойнай алатын адам болса, оны жалдай беремін, өйткені айналада көптеген қара альт саксофоншылар бар еді, олар осыған қатты ашуланды. Мен оның түсі үшін емес, ойнауы үшін жалдап отырмын». Кониц бұл топтың Муллиганға тиесілі екенін айтты. Оның жетекші ретіндегі тұңғыш өнері 1949 жылы «Subconscious Lee» альбомына енген туындыларымен болды (Prestige, 1955). 1949 жылы Гудменмен жұмыс істеу ұсынысын қабылдамады, бұл шешіміне кейін өкінді. Коництің жүрек ауруы болғандықтан оған операция жасалды. 2011 жылы Мельбурн халықаралық джаз фестивалінде Мельбурнның концерт орталығында өнер көрсетуге жоспарланған, бірақ ауруына байланысты қатыса алмады. 2012 жылдың тамызында Кониц Билл Фриселл, Гэри Пикок және Джои Баронмен бірлесіп, «Enfants Terribles» тобының құрамында Гринвич Виллидждегі Blue Note клубында толық салынған залға өнер көрсетті. 2014 жылы 87 жасқа толғаннан кейін үш күн бойы Калифорния штатының Сан-Хосе қаласындағы Cafe Stritch-те Джефф Денсон триосымен бірге өнер көрсетіп, өзінің сүйікті ескі стандарттарын орындады. 2018 жылы «Decade» (Verve Records) альбомы оның 90 жылдық мерейтойын және пианист Ден Тепфермен бірлесіп жұмыс істеген он жылдығын атап өтті. Кониц үш рет үйленген. Оның бірінші әйелі Рут Хамалайнен болды. Рут үйленгенге дейін жазушы болған сияқты, өйткені ол Барри Улановпен бірлесіп Ленни Тристано туралы мақала жазып, 1946 жылдың қараша айында «Metronome» журналында жариялаған. Ли мен Руттың бес баласы болды: Джош, Пол, Ребекка, Стефани және Карен. Карен оның «Kary's Trance» әнінің аты болды. Кейін Ли мен Рут ажырасып кетті. Екінші әйелі Тавия Мария Младинич (1931–1991) болды, ол үйленген кезде қайтыс болды. Оның құрметіне жазылған ән 1977 жылғы «Pyramid» альбомына енді. Үшінші әйелі Гундула болды. Олар да ажырасып кетті, бірақ жақын достар болып қалды. Ол оның құрметіне «Gundula» атты баллада жазып, алғаш рет 1999 жылғы «Pride» альбомына жазды. Кониц 2020 жылдың 15 сәуірінде Нью-Йорктегі Ленокс Хилл ауруханасында Нью-Йорк қаласындағы пандемия кезінде COVID-19 салдарынан туындаған пневмониядан қайтыс болды.