Будданың сақшылары: Нио есімді қасиетті қорғаушылар
Nio (Buddhism)
Бұдданың қорғаушылары – Нио: Шиеленіс пен күштің бейнесі. Бұл буддалық храмдардағы қорғаушылар, Ваджрапани бодхисаттваның көрінісі. Тарихы, мағынасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Будданың қорғаушылары
Guardians of the Buddha
Нио (仁王) – бұл Будданың екі ашулы, күшті денелі қорғаушысы. Олар Шығыс Азия буддизміндегі көптеген будда ғибадатханаларының кіреберісінде қорқынышты күрескерлерге ұқсас мүсіндер түрінде тұр. Олар – Махаяна будда пантеонының ең көне және ең күштісі, Ваджрапани бодисатвасының дхармапала көріністері. Пали каноны және Амбатха суттасы сияқты діни кітаптарда айтылғандай, олар Гаутама Будданы қорғау үшін оныңмен бірге саяхаттаған. Буддизмнің көбінесе бейбітшілікке бағытталған дәстүрінде дхармапала туралы әңгімелер, жамандыққа қарсы бағалы құндылықтар мен сенімдерді қорғау үшін физикалық күш қолдануды қажет еткен жағдайларды ақтады. Олар сондай-ақ Таза Жер буддизмінде Амитабханың қасында тұратын күштің бодисатвасы Махаштамапраптаның және Тибет буддизмінде Ваджрасаттваның көрінісі ретінде де қарастырылады.
Niō (仁王) are two wrathful and muscular guardians of the Buddha standing today at the entrance of many Buddhist temples in East Asian Buddhism in the form of frightening wrestler like statues. They are dharmapala manifestations of the bodhisattva Vajrapāṇi, the oldest and most powerful of the Mahayana Buddhist pantheon. According to scriptures like the Pāli Canon as well as the Ambaṭṭha Sutta, they travelled with Gautama Buddha to protect him. Within the generally pacifist tradition of Buddhism, stories of dharmapalas justified the use of physical force to protect cherished values and beliefs against evil. They are also seen as a manifestation of Mahasthamaprapta, the bodhisattva of power that flanks Amitābha in Pure Land Buddhism and as Vajrasattva in Tibetan Buddhism.
Символикалық мәні
Олар әдетте қытайлық Шаньмен (山門), жапондық Ниомон (仁王門) және корейлік Гымгангмун (金剛門) деп аталатын ғибадатхана кіреберіс қақпаларын күзетіп тұрған екі тұлға ретінде бейнеленеді. Оң жақ мүсіні дәстүрлі түрде Гухьяпада деп аталады және аузы ашық, санскрит тіліндегі Деванагари (अ) әрпінің "а" деп айтылатын дыбысын көрсетеді. Сол жақ мүсіні дәстүрлі түрде Нараяна деп аталады және аузы жабық, Деванагари әрпінің соңғы дыбысын (ह) көрсетеді, ол "ɦūṃ" (हूँ) деп айтылады. Бұл екі дыбыс (а hūṃ / а ун) барлық нәрсенің тууы мен өлімін символдайды. (Адамдар ауыздарын ашып "а" дыбысын шығарып туады және ауыздарын жауып "ɦūṃ" дыбысын шығарып қайтыс болады.) Жая Виджая сияқты, олар "әлемнің барлығын" немесе "барлық жаратылысты" білдіреді. Екеуінің де жиынтығы – Аум (ॐ).
They are usually portrayed as a pair of figures that stand guarding temple entrance gates usually called Shānmén (山門) in China, Niōmon (仁王門) in Japan and Geumgangmun (金剛門) in Korea. The right statue is traditionally called Guhyapāda and has his mouth open, representing the vocalization of the first grapheme of Sanskrit Devanāgarī (अ) which is pronounced "a". The left statue is traditionally called Nārāyaṇa and has his mouth closed, representing the vocalization of the last grapheme of Devanāgarī (ह ) which is pronounced "ɦūṃ" (हूँ). These two characters together (a hūṃ/a un) symbolize the birth and death of all things. (Men are supposedly born speaking the "a" sound with mouths open and die speaking an "ɦūṃ" and mouths closed.) Similar to Jaya Vijaya, they signify "everything" or "all creation". The contraction of both is Aum (ॐ).
Гухьяпада
Гухьяпада (дәстүрлі қытайша: 密迹金剛; қарапайым қытайша: 密迹金刚; пиньинь: Mìjī jīngāng; жапонша: Misshaku Kongō; корейше: Miljeok geumgang; вьетнамша: Mật tích kim cương) – ашық зорлық-зомбылықтың символы: ол "ваджра пани" (алмаз сопақ, найзағай таяғы немесе күн символы) ваджраны ұстап, тістерін көрсетеді. Оның аузы "ха" немесе "ах" дыбыстарын жасауға қажетті пішінде бейнеленген. Қытайда ол осы иконографиялық ерекшелікке сілтеме жасай отырып, генерал Ха (哈将 Hā Jiāng) деп те аталады. Сол сияқты, ол Жапонияда осы ерекшелікке байланысты Агё (阿形, "а" пішіні, аузы ашық мүсіндердің жалпы атауы) деп те аталады. Қытай буддизмінде Гухьяпада – жиырма төрт қорғаушы құдайдың бірі, олар дхармапалалардың тобы болып табылады және әдетте храмдар мен монастырлардың Махавира залында орналастырылады. Бұған қоса, Гухьяпада кейде Хижи Цзиньган (穢跡金剛) деп белгілі Даналық патшасы Уччушмамен жұптастырылады немесе осымен теңестіріледі.
Guhyapāda (Traditional Chinese: 密迹金剛; simplified Chinese: 密迹金刚; pinyin: Mìjī jīngāng; Japanese: Misshaku Kongō; Korean: Miljeok geumgang; Vietnamese: Mật tích kim cương ) is a symbol of overt violence: he wields a vajra mallet "vajra pāṇi" (a diamond club, thunderbolt stick, or sun symbol) and bares his teeth. His mouth is depicted as being in the shape necessary to form the "ha" or "ah" sound. In China, he is also known as General Ha (哈将 Hā Jiāng) in reference to this iconographic detail. Similarly, he is also known as Agyō (阿形, "a" form, general term open mouthed statues in aum pair) in Japan due to this detail as well. In Chinese Buddhism, Guhyapāda is regarded as one of the Twenty Four Protective Deities, who are a grouping of dharmapalas often enshrined in the Mahavira Hall of temples and monasteries. In addition, Guhyapada is also sometimes paired or identified with the Wisdom King Ucchuṣma, who is commonly known in Chinese as Huìjì Jīngāng (穢跡金剛).
Нарайана
Нарайана (дәстүрлі қытайша: 那羅延金剛; қарапайым қытайша: 那罗延金刚; пиньинь: Nàluōyán Jīngāng; Жапонша: Naraen Kongō; корейше: Narayeon geumgang; Вьетнамша: Na la diên kim cương) қолдары бос немесе қылыш ұстаған күйінде бейнеленеді. Ол аузын қатты жауып, жасырын күштің символы болып табылады. Оның аузы "hūṃ", "heng" немесе "un" дыбысын құрайды. Қытайда ол осы иконографиялық ерекшелікке сілтеме жасай отырып, генерал Хенг (哼将 Hēng Jiāng) деп те аталады. Сол сияқты, Жапонияда да осы ерекшелікке байланысты Унгё (吽形, "ум" пішіні, аузы жабық мүсіндердің жалпы атауы) деп танылады.
Nārāyaṇa (Traditional Chinese: 那羅延金剛; simplified Chinese: 那罗延金刚; pinyin: Nàluōyán Jīngāng; Japanese: Naraen Kongō; Korean: Narayeon geumgang; Vietnamese: Na la diên kim cương) is depicted either bare handed or wielding a sword. He symbolizes latent strength, holding his mouth tightly shut. His mouth is rendered to form the sound "hūṃ", or "heng" or "un". In China, he is also known as General Heng (哼将 Hēng Jiāng) in reference to this iconographic detail. Similarly, he is also known as Ungyō (吽形, "um" form, general term closed mouthed statues in aum pair) in Japan due to this detail as well.
Ваджрапан
Гухьяпада да, Нараяна да Ваджрапанидің көрінісі ретінде қарастырылады (Традициялық қытай: 執金剛神; оңайлатылған қытай: 执金刚神; пиньин: Zhíjīngāng shén; Жапон: Shūkongōshin; Корей: Jip geumgang sin; Вьетнам: Chấp kim cang thần). Судзуки Нионы былай деп сипаттады: "Нио (Ваджрапани) – қауіпті құдай. Ол конгошоны (ваджра) ұстайды және сіздің жауларыңызды ұшыратып жібере алады. Оған сеніңіз, ол Будданы қорғағандай, сізді де қорғасын деп тілеңіз. Ол – қажеттілік туғанда сіңіре алатын энергия мен рухани күштің көзі".
Both Guhyapāda and Nārāyaṇa are seen as manifestations of Vajrapāni (Traditional Chinese: 執金剛神; simplified Chinese: 执金刚神; pinyin: Zhíjīngāng shén; Japanese: Shūkongōshin; Korean: Jip geumgang sin; Vietnamese: Chấp kim cang thần), Suzuki described Nio as follows: "The Niō (Vajrapani) is a menacing God. He wields the kongōsho (vajra) and he can crush your enemies. Depend on him, pray to him that he will protect you as he protects the Buddha. He vibrates with energy and spiritual power which you can absorb from him in times of need."
Даоизмге әсері
Қытай халық діні мен даосизмде олар Хэн Ха Эр Цзян (哼哈二將) деп аталады. «Фэншен Яньи» таоистік романында Чжэн Лун мен Чэн Ци соңында осы екі құдайлыққа тағайындалды.
In Chinese folk religion and Taoism, they are known as Heng Ha Er Jiang (哼哈二將). Within the Taoist novel Fengshen Yanyi, Zheng Lun and Chen Qi were finally appointed as the two deities.