Түлкі түрі: Сахара түлкісі (Fennec fox) – құм түсті жүні, үлкен құлақтары және жылуды сақтайтын қасиеттерімен ерекшеленеді. Сипаттамасы мен ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Түлкі түрі
Species of fox
Түрлер қорабы
| аты = Феннек түлкісі
| сурет = Desert fennec Sahara fox in Morocco.jpg
| сурет сипаттамасы = Марокконың Сахарасындағы Феннек түлкісі
| күйі = LC
| күй жүйесі = IUCN3.1
| күй дереккөзі =
| күй2 = CITES A2
| күй2 жүйесі = CITES
| күй2 дереккөзі =
Speciesbox
| name =Fennec fox
| image = Desert fennec Sahara fox in Morocco. jpg
| image caption= Fennec fox in the Moroccan Sahara
| status=LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| status2 = CITES A2
| status2 system = CITES
| status2 ref =
Сипаттама
Феннек түлкісінің жұны құм түсті болып келеді, ол күндіз күн сәулесін шағылыстырып, түнде жылу сақтауға көмектеседі. Оның мұрны қара, ал ұшқырында қара түсті жолағы бар, құйрығы сорғылап аяқталады. Оның ұзын құлақтарының артқы жағында бойлық қызғылт жолақтары бар және ішкі жағы соншалықты тығыз түкпен жабылған, сыртқы есту жолы көрінбейді. Құлақтарының жиектері ақшыл, бірақ артқы жағы қараңғырақ. Денесіне шаққандағы құлақ мөлшерінің арақатынасы иттің тұқымдасының ішінде ең жоғары, бұл ыстықты таратуға және омыртқалы жануарларды табуға көмектеседі. Оның ішкі көзінен жұқа тұмсығының екі жағына дейін қара жолақтар жүреді. Оның үлкен көздері қара түсті. Тіс формуласы кішкентай және тар иек тістерінен тұрады. Аяқтарының төменгі жағы тығыз түкпен жабылған, бұл ыстық, құмды топырақта жүруді жеңілдетеді. Феннек түлкісі – ең кішкентай иттің түрі. Аналықтарының басынан денесіне дейінгі мөлшері ұзын құйрығы және ұзын құлақтары бар, ал салмағы болып келеді. Еркектер аналықтардан сәл ірі, басынан денесіне дейінгі мөлшері ұзын құйрығы және ұзын құлақтары бар, салмағы кем дегенде болады.
The fennec fox has sand colored fur which reflects sunlight during the day and helps keep it warm at night. Its nose is black and its tapering tail has a black tip. Its long ears have longitudinal reddish stripes on the back and are so densely haired inside that the external auditory meatus is not visible. The edges of the ears are whitish, but darker on the back. The ear to body ratio is the greatest in the canid family and likely helps in dissipating heat and locating vertebrates. It has dark streaks running from the inner eye to either side of the slender muzzle. Its large eyes are dark. The dental formula is with small and narrow canines. The pads of its paws are covered with dense fur, which facilitates walking on hot, sandy soil. The fennec fox is the smallest canid species. Females range in head to body size from with a long tail and long ears, and weigh Males are slightly larger, ranging in head to body size from with a long tail and long ears, weighing at least .
Мінез-құлық және экология
Феннек түлкілері негізінен түнгі жануарлар, салқын түнгі сағаттарда қозғалыс белсенділігі артады. Бұл мінез-құлық оларға Сахараның қатал ыстығынан қашуға және дем алу арқылы судың жоғалуын азайтуға көмектеседі. Феннек түлкісі құмға қоршауын қазады, ол ашық жерлерде немесе тұрақты құмды дөңдері бар өсімдіктермен қорғалған жерлерде болады. Тығыз топырақтағы қоршаулар үлкен болып, 15-ке дейін әртүрлі кіреберістерге ие болуы мүмкін. Кейде әртүрлі отбасылар өздерінің қоршауларын бір-бірімен байланыстырады немесе оларды бір-біріне жақын орналастырады. Жұмсақ, шашыраңқы құмда қоршаулар көбінесе қарапайым болады, тек бір кіреберіс бір камераға жетеді.
Fennec foxes are primarily nocturnal, displaying heightened activity during the cooler nighttime hours. This behaviour helps them escape the extreme Saharan heat and reduces water loss through panting. A fennec fox digs its den in sand, either in open areas or places sheltered by plants with stable sand dunes. In compacted soils, dens are up to large, with up to 15 different entrances. In some cases, different families interconnect their dens, or locate them close together. In soft, looser sand, dens tend to be simpler with only one entrance leading to a single chamber.
Аңшылық және тамақтану
Феннек түлкісі - бәсекелес жейтін жануар, ол кішкентай кеміргіштермен, кесірткелермен (геко және скинктермен), кішкентай құстармен және олардың жұмыртқаларымен, жәндіктермен, жемістермен, жапырақтармен, тамырлармен және кейбір түйірлермен қоректенеді. Ол жемнің ылғалдылығына тәуелді, бірақ мүмкіндігі болғанда су ішеді. Алжир Сахарасынан 114 үлгі жиналды, олардың ішінде 400-ден астам жәндік, өсімдік сынықтары және құрма пальмасының (Phoenix dactylifera) жемістері, сондай-ақ құстардың, сүтқоректілердің, кесірткелердің және жәндіктердің қалдықтары табылды.
The fennec fox is omnivorous, feeding on small rodents, lizards (geckos and skinks), small birds and their eggs, insects, fruits, leaves, roots and also some tubers. It relies on the moisture content of prey, but drinks water when available. In the Algerian Sahara, 114 scat samples were collected that contained more than 400 insects, plant fragments and date palm (Phoenix dactylifera) fruits, remains of birds, mammals, squamata and insects.
Көбею
Феннек түлкілері өмір бойы жұптасады. Аналық феннек түлкілері орташа есеппен 24 сағат бойы жыныстық қызығушылықта болады және әдетте жылына бір рет көбейеді; жұптасу кезіндегі байланыс екі сағат 45 минутқа дейін созылады. Жүктілік әдетте 50-52 күнге созылады, бірақ кейде 63 күнге дейін де жетеді. Жұптасқаннан кейін аталық өте агрессивті болып, аналықты қорғайды және жүктілік және бала емізу кезеңінде оны тамақпен қамтамасыз етеді. Аналықтары наурыз және маусым аралығында бірден төртке дейін балалайды, олар 8-11 күннен кейін көздерін ашады. Ересек түлкілер балаларын 16-17 аптаға дейін күтіп-бағады. Тұтқында ұсталған ең ескі аталық феннек түлкісі 14 жасқа, ал ең ескі аналық түлкісі 13 жасқа жеткен.
Fennec foxes mate for life. Female fennec foxes are in estrus for an average of 24 hours and usually breed once per year; the copulation tie lasts up to two hours and 45 minutes. Gestation usually lasts between 50 and 52 days, though sometimes up to 63 days. After mating, the male becomes very aggressive and protects the female, and provides her with food during pregnancy and lactation. Females give birth between March and June to a litter of one to four pups that open their eyes after 8 to 11 days. Adults rear pups until they are around 16 to 17 weeks old. The oldest captive male fennec fox was 14 years old, and the oldest female 13 years.
Жыртқыш жануарлар
Фараон бүркіті сияқты африкалық мүйізді сұңқарлар феннек түлкілерінің күшіктерін жейді. Көзге түскен хабарлар бойынша, қарақұстар, шақалдар және жолақты гиеналар да феннек түлкісіне шабуыл жасайды. Бірақ көшпелілердің айтуынша, феннек түлкісі өте жылдам және бағытын шебер өзгертеді, тіпті олардың салюкилері де оны сирек ұстай алады.
African horned owl species such as the Pharaoh eagle owl prey on fennec fox pups. Anecdotal reports exist about caracals, jackals, and striped hyenas also preying on the fennec fox. But according to nomads, the fennec fox is fast and changes directions so well that even their Salukis are hardly ever able to capture it.
Мәдениетте
Феннек түлкісі Алжирдің ұлттық жануары болып табылады. Сондай-ақ, ол Алжир ұлттық футбол құрамасының "Лес Феннек" деген лақап аты ретінде де қолданылады.
The fennec fox is the national animal of Algeria. It also serves as the nickname for the Algeria national football team "Les Fennecs".