Кіріспе

Американдық сағат жасаушы және кәсіпкер (1812–1895)

Аарон Луфкин Деннисон (6 наурыз 1812 – 9 қаңтар 1895) – бірнеше компанияны құрған американдық сағат жасаушы және кәсіпкер.

Ерте өмір

Деннисон Мэн штатының Фрипорт қаласында дүниеге келді, содан кейін отбасы Мэн штатының Брансуик қаласына көшіп кетті. Ол Эндрю Деннисонның ұлы, ол аяқкиім тігуші және музыка сабақтарын беруші болған. Аарон бала кезінде құрылысшының ыдысын тасып, мал бағып, кәсіпкердің кеңсесінде хатшы болып жұмыс істеп ақша табатын. Кейін ол ағаш кесіп сатқан, содан соң 18 жасқа дейін әкесінің шеберханасында аяқкиім тігумен айналысты. Ол сол жерде аяқкиімді бір-бірлеп емес, партиялап жасауды ұсынды.

Сағат жасау бойынша оқыту

1830 жылы 18 жасында Аарон Брансуиктегі сағатшы Джеймс Кэриге шәкірт болып жұмысқа орналасты. Шәкірттік кезінде ол сағат дөңгелектерін кесуге арналған автоматты машина жасаған деген қаңтар бар, бірақ өзінің автобиографиясында ол тек "әрбір [сағаттар жинағының] бірдей өлшемдегі барлық дөңгелектерін бірден кесуді және басқа да жолдармен жұмысты жеңілдетуді" қалағанын айтады. (Автоматты сағат жасау машиналары 1860 жылдары ғана дамыды, ал Денисонның машинасы, мүмкін, қарапайым дөңгелек кесу машинасының өзгертілген нұсқасы болған). 21 жасында Аарон Кэримен серіктестікке жасалған ұсыныстан бас тартып, Бостонға барып, сағат жөндеумен айналысатын ең шебер адамдармен жұмыс істеді. Ол үш ай бойы "Currier & Trott" зергерлік фирмасында жалақысыз жұмыс істеді, содан кейін тағы бес ай жалақы алып жұмыс істеді. 1834 жылы ол жеке сағат жөндеуші ретінде өз бизнесін бастады, бірақ екі жылдан кейін оны тастап, Jones, Low & Ball фирмасында жұмысқа орналасты және 1839 жылға дейін шебер сағатшы Тубал Хоумен бірге жұмыс істеді. Осы жерде ол ағылшын және швейцариялық сағатшылардың әдістерін үйренді. 1839 жылы Деннисон Нью-Йорк қаласына көшіп, бірнеше ай швейцариялық сағатшылардың тобымен сағат жасаудың түрлі салаларында жұмыс істеді. Содан кейін Деннисон Бостонға оралып, сағаттар, құралдар мен материалдар сату және жөндеу бизнесін ашты. Осы кезеңде ол негізгі серіппелер мен сағаттың басқа да бөлшектерін өлшеуге арналған Деннисонның біріктірілген өлшегішін ойлап тапты.

Неке

1840 жылы Аарон Массачусетс штатынан Шарлотта Уэр Фостерге (1811–1901) үйленді. Олардың бес баласы болды: Шарлотта Елизавета (1842), Элис (1845), Эдвард Бордман (1847), Эти Гилберт (1850) және Франклин (1854). Бірнеше жыл ойлағаннан кейін, ол оны іске асыру жоспарын жасады, тіпті масштабты модель де жасады. (Машиналар туралы Деннисон кейіннен өзінің машина жасаушы ретіндегі қабілетсіздігін мойындады. 1864 жылы Аарон Деннисон мен А.О. Бигелоу Бостонда Тремонт сағат компаниясын құрды. Олардың ойынша, сапалы бөлшектер (эскапементтер мен тісті дөңгелектер сияқты) Швейцарияда (жұмысшылардың жалақысы американдықтардан төмен болғандықтан) жасалса, ал үлкен бөлшектер (баррель пластиналары сияқты) мен құрастыру Америкада жүргізілер еді. Сондықтан Деннисон Цюрихке (Швейцария) барып, Tremont компаниясына бөлшектерді өндіру және жеткізуді ұйымдастырды. 1866 жылы, Ааронмен кеңеспей, оның қолдауысыз директорлар фабриканы Мелроузға көшіріп, толық сағаттарды сол жерде жасауға шешім қабылдады, ал Деннисон компаниядан шығып кетті. 1870 жылы "Мелроуз" сағат компаниясы банкротқа ұшырады. 1879 жылы Альфред Вигли Ааронмен бірігіп Dennison, Wigley & Company фирмасын құрды. 1895 жылы Аарон Деннисонның қазасынан кейін оның ұлы Франклин фирманың серіктесі болды. Бұл өте табысты компания 1905 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін Dennison Watch Case Company деп аталды, және ол компания 1967 жылға дейін жалғасты.