Кіріспе

Тимофей Михайлович Михайлов (шамамен 1860 – 15 сәуір 1881) – орыс революциялық ұйымы «Народная Воля» мүшесі. Ол Ресей императоры Александр II-ні өлтіруге қатысқан бомба тастаушы ретінде белгіленген, алайда ол бомба тастаған жоқ. Михайлов, наразы жұмысшы, сотта жұмысшы табының жағдайын жақсарту ниетімен әрекет еткенін айтты. Ол дереу өлім жазасына кесіліп, тағы төрт қастандықшымен бірге дарға асылды.

Ерте өмір

Михайлов 1860 жылы Смоленск қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Михаил Нефедов пен Наталья Савельева православие дінін ұстаған шаруалар еді. Оның Маланья мен Матрена, Григорий мен Степан есімді қарындастары мен бауырлары болды. 1875 жылы Михайлов өмір сүру үшін Санкт-Петербургке көшіп барды. Ол қазандық жасаушы болып жұмыс істеді. Бірнеше зауытта жұмыс істегеннен кейін, 1880 жылы жалақының төмендігіне байланысты соңғы жұмысынан кетті. Осы кезде Михайлов революциялық саясатқа қатысып, "Народная воля" жұмысшы бөліміне қосылды. Содан кейін Михайлов Сергей И. Лапин деген жалған атпен өмір сүре бастады.

Патшаны өлтіру

Оқиғаға екі апта бұрын Тимофей Михайлов патша Александр II-ді өлтіру үшін бомба тастаушылар тобына ерікті түрде қосылды және Андрей Желябов оны қабылдады. Топ жексембі күндері Михаил Манежінде морской корпус саптамасын қарағаннан кейін патшаның Қысқы сарайға қайта оралатынын байқаған. Оның жолы Садовая көшесі немесе Екатерина каналы арқылы болар еді. Топ Садоваяда сыр сату үшін дүкен сатып алып, оны көше астына динамит орналастыру үшін жамылған қылып пайдаланған. Егер патша канал арқылы өтетін болса, оны өлтіру үшін бомба тастаушыларға сенеуге шешім қабылданды. 13 наурыз күні таңертең [1 наурыз, ескі стиль бойынша] Михайлов және тағы үш бомба тастаушы топтың штаб-пәтерінен құралдарын алды. Түстен кейін қастандықшылар патшаның өзінің туысы, Ұлы герцогиня Екатеринаға қысқа сапар жасап, Екатерина каналы бойындағы жолмен Қысқы сарайға қайтып бара жатқанын білді. Төрт бомба тастаушы канал бойында жаңа орналасқан жерлеріне баруға тиіс еді. Михайлов қорқып, құралын топтың штаб-пәтеріне қайтарып, үйіне кетті. Сондықтан ол императорды өлтірген бомбалық шабуылға қатыспады.

Тұтқындау және сотталу

Қастандықтан екі күн өткен соң Михайлов Хесия Хельфманның тұтқындалуынан кейін топтың Тележная ауданына келді. Полиция оны тексеруге кіріскенде, Михайлов револьверін шығарып, алты оқ атты, үш полицейді жаралады. Ол ұсталды, кейін Николай Рысаков оны таныды. Сотта Михайловтың айтуынша, оның осы әрекеті жұмысшы табының жағдайын жақсарту ниетінен туындаған. Михайлов өзін "Ресейлік әлеуметтік-революциялық партиясы" деп аталатын ұйымның мүшесі екенін мойындады, бірақ императорды өлтіруге қатысқанын мойындамады. 29 наурызда Михайлов және тағы бес айыпталушы кінәлі деп танылды және оларға асылу жазасы берілді. Михайлов жазадан жеңілдік беру туралы өтініш білдірді, бірақ істің ауырлығын ескере келе, оған рұқсат берілмеді.

Атқару

Атқарылу 15 сәуір күні таңертең Семеновский полкінің парад алаңында болды. Өлім жазасына кесілудің алдындағы түні Михайлов Смоленск облысындағы ата-анасына хат жазды. Сол күні кешке шіркеу діни қызмет көрсетіп, Михайлов мойындады. Михайлов Семеновский полкіне София Перовская мен Николай Кибалчичпен бірге арбаға мінгізілді. Жолда ол, жазаға кесілгендерге тән болғандай, адамдарға иіліп құрмет көрсетіп тұрды. Ол бірнеше рет дауыстады, бірақ куәгерлердің айтуынша, оның сөздері эскорттағы барабаншылардың шуына көміліп қалды. Хабарлауынша, сот барысында Михайлов нығайып, татулық танытты. Ол Желябовпен бірге Перовскаяға жақындап, оны сүйіп сәлемдесті. Содан кейін барабан мен сыбызғы ойнауға кірісті. Михайлов екінші болып атқыланды. Оның салмағына шыдамай арқан екі рет жыртылды. Бірінші рет, орындық астынан тартылып алынғанда, арқан үзіліп, ол тұмсыққа құлады, қол-аяғы байланған және көзі жоқ. Михайлов бірден аяғына тұрып, өз күшімен келесі арқанның астына жатты. Арқанның күрт тартылуын азайту үшін Михайлов тіреуі тартылмас бұрын аяқтарын көтерді. Ол шамамен 1,5 минут ілініп тұрды, сосын арқан тағы да жыртылды. Есін сақтағанмен, өзі тұра алмады; оны солдаттар қолына көтеріп, содан кейін жаңа арқаннан түсірді. Сол кезде халықтың наразылығы күшейді, кейбіреулері бұл қылмыскерді кешіруге берілген белгі деп айтты. Соңында, оны нығайтылған арқанмен асты. Михайловтың және оның серіктерінің денелері қара ағаш қаптарға салынып, екі арбамен эскортталып әкетілді. Олар қала шетінің шалғай жеріндегі ортақ қабірге жерленді.