Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жүйедегі деректердің моделін құру
Creating a model of the data in a system
Деректерді модельдеудің бірнеше нотациясы бар. Нақты модель көбінесе «мәліметтік-байланыс моделі» деп аталады, себебі ол деректерді деректе сипатталған объектілер мен байланыстар тұрғысынан бейнелейді. Жалпы дерек модельдері – дәстүрлі дерек модельдерінің жалпылама түрі. Олар стандартталған жалпы байланыс түрлерін, сондай-ақ осындай байланыс түрімен байланысты болатын нысандардың түрлерін анықтайды. Жалпы дерек модельінің анықтамасы табиғи тілдің анықтамасына ұқсас. Мысалы, жалпы дерек моделі «жіктеу байланысы» сияқты байланыс түрлерін анықтауы мүмкін, ол жеке нысан мен нысандар классы (топ) арасындағы екілік байланыс болып табылады, сондай-ақ «бөлік-түгел байланысы», ол екі нысан арасындағы екілік байланыс болып табылады, біреуі бөлік рөлінде, екіншісі – түгел рөлінде, байланысты нысандардың түріне қарамастан. Сыныптардың кеңейтілген тізімі болған жағдайда, бұл кез келген жеке нысанды жіктеуге және кез келген жеке объект үшін бөлік-түгел байланыстарын көрсетуге мүмкіндік береді. Байланыс түрлерінің кеңейтілген тізімін стандарттау арқылы жалпы дерек модельдері фактілердің шексіз санын білдіруге мүмкіндік береді және табиғи тілдердің мүмкіндіктеріне жақындайды. Дәстүрлі дерек модельдерінің, керісінше, тұрақты және шектеулі қолданыс саласы бар, өйткені мұндай модельдің инстанциациясы (қолданылуы) модельде алдын ала анықталған фактілердің түрлерін ғана білдіруге рұқсат береді.
There are several notations for data modeling. The actual model is frequently called "entity–relationship model", because it depicts data in terms of the entities and relationships described in the data.]] Generic data models are generalizations of conventional data models. They define standardized general relation types, together with the kinds of things that may be related by such a relation type. The definition of generic data model is similar to the definition of a natural language. For example, a generic data model may define relation types such as a 'classification relation', being a binary relation between an individual thing and a kind of thing (a class) and a 'part whole relation', being a binary relation between two things, one with the role of part, the other with the role of whole, regardless the kind of things that are related. Given an extensible list of classes, this allows the classification of any individual thing and to specify part whole relations for any individual object. By standardization of an extensible list of relation types, a generic data model enables the expression of an unlimited number of kinds of facts and will approach the capabilities of natural languages. Conventional data models, on the other hand, have a fixed and limited domain scope, because the instantiation (usage) of such a model only allows expressions of kinds of facts that are predefined in the model.
Семантикалық деректерді модельдеу
Деректер базасының логикалық деректер құрылымы, иерархиялық, желілік немесе қатынастық болсын, деректердің түсіндірмелік анықтамасының талаптарын толыққанды қанағаттандыра алмайды, себебі ол шектеулі көлемде және деректер базасын басқару жүйесі қолданатын іске асыру стратегиясына бағытталған. Егер семантикалық деректер моделі деректер базасына мақсатты түрде енгізілмесе, бұл таңдау өнімділікке шамалы әсер етуі мүмкін, бірақ жалпы өнімділікті едәуір жақсартады. [[Файл:A2 4 Семантикалық деректер үлгілері.jpg|thumb|320px|Семантикалық деректер үлгілері]]
The logical data structure of a DBMS, whether hierarchical, network, or relational, cannot totally satisfy the requirements for a conceptual definition of data because it is limited in scope and biased toward the implementation strategy employed by the DBMS. That is unless the semantic data model is implemented in the database on purpose, a choice which may slightly impact performance but generally vastly improves productivity. [[File:A2 4 Semantic Data Models. jpg|thumb|320px|Semantic data models.