Кіріспе

Моник Бретон – Англияның Оңтүстік Йоркшир аймағындағы Барнсли қалалық округіндегі ауыл. Ол Барнсли қаласының орталығынан шамамен екі миль солтүстік-шығысқа қарай орналасқан. 1974 жылға дейін Йоркширдің Батыс бөлігінде (Батыс Райдингінде) болған.

Тарих

Монк Бретон орта ғасырлық дәуірден бері мекендеген және бастапқыда жай ғана "Бретон" деп аталған. Кейде оның аты он екінші ғасырдағы Адам фиц Суэйн де Бретоннан шыққан деп есептеледі, оның отбасы осы аймақта көптеген жерлерге иелік еткен және Монк Бретон монастырының негізін қалаған. Дегенмен, 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында бұл аймақ Бреттон деп белгіленген, ал атау бастапқыда "Британдық шаруашылық" дегенді білдірген болуы мүмкін, бұл Англосаксон кезеңінде ескі римдік-британдық халқының қалдықтары мұнда тұрғандығын көрсетеді. "Domesday Book" мәліметтеріне сәйкес, 1066 жылы жергілікті саксон лорды Улфмер аталған, ол 1086 жылы графтықтағы көптеген басқа да жерлермен байланысты ірі жер иесі Норман лорды Иллберт де Лейсимен ауыстырылған. 1225 жылы ауыл жақын маңдағы монастырь монахтарымен байланысты "Munkebretton" деп аталған. 1444 жылы сэр Уильям де Бретон Томас Харрингтонға, эсквайрға және басқа да сенімді тұлғаларға, оның әкесі мен атасы бірнеше жылға монастырға жалға берген Монк Бретондағы жерлер мен үйлерді сыйға берген. Орта ғасырлық ауыл кресі, бүгінде "Бұтер кресі" деп танылған, әлі де High Street және Cross Street қиылысында тұр. Бұл құнды ескерткішті қорғау үшін 2011 жылы оның маңына жол аралдары жасау жобасы мақұлданған. 106 000 фунт стерлинг тұратын жоба аясында жол қиылысы автобустар мен басқа да ірі көліктердің бұрынғы жылдардағыдай емес, дұрыс жақтан өтуі үшін кеңейтілген. Крест діни ғана емес, әлеуметтік маңызы да болған, кездесу және жаңалықтарды тыңдау орыны болған. Ауылдық саябақта орта ғасырлық қырқалы-саңылаулы егістің іздері де сақталған. 1609 жылғы Уэйкфилд қонысы туралы заң (7 Jas. 1. c. 1) Монк Бретонның барлық еркін иеленушілеріне иелік құқығын берген және ол жойылмағандықтан, техникалық тұрғыдан алғанда, еркін мүлікке немесе жерге ие болған әркім иеліктің "лорды" саналады. Кейіннен шағын жиналыс үйі салынды, ол 19 ғасырға дейін жергілікті квакерлердің бас ортасы болды. Жақын маңдағы Приория христиан қауымын құрғанмен (Генрих VIII таратып жібергенге дейін), Монк Бретон 1838 жылға дейін шіркеуге ие болған жоқ. Ауыл Ройстонның кең аумағының бір бөлігі болған. 1838 жылы бірінші шіркеудің іргетасы Джордж Уомбвелл мырзаның сыйға берген жерінде, Крос-стрит пен Бертон-роудтың бұрышында салынды. 1843 жылғы 22 шілдедегі Королева Викторияның кеңес бұйрығымен Моник Бретонды (Кадвортпен бірге) Ройстон ауылынан бөліп, 'крещение, шіркеуге кіру және жерлеу' рәсімдерін жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жаңа часовнялық округ құрылды. Бірінші шіркеу 1878 жылы қазіргі Санкт-Пол шіркеуімен (осы жерде) ауыстырылды. Шіркеу ауласында 1866 жылғы Оукс кенішінің жарылысынан қаза тапқан 16 адамның жерленген жері бар. 1801 жылы Монк Бретонның халқы 480 адамды құрады. 1870 жылдарға қарай, Джон Мариус Уилсонның 1870-72 жылдарға арналған Англия мен Уэльстің Императорлық газетінде көрсетілгендей, бұл көрсеткіш 1900-ден сәл ғана асып кеткен. Уилсон сонымен қатар Монк Бретонның шіркеуінен басқа үш методист шіркеуі, ұлттық мектеп және алты қайырымдылық үйі болғанын атап көрсеткен. Монк Бретон кеніші 1870 жылы ашылып, Барнсли торынан көмір өндірген. Кеніш ұлттықтандырылғаннан кейін жаңғырту жұмыстары жүргізілді және қазір де жұмыс істеп тұрған шұңқыр ванналары салынды. Крос-стритте кеншілердің әлеуметтік залы ашылды. Кеніш 1968 жылы жабылды. Монк Бретонның бір кезде Барнсли ауданындағы ең тарихи ғимараттарының бірі болған, бірақ олар сақталмады. Манора үйі және Крос-стрит пен Хай-стриттегі басқа да бірнеше қызықты құрылыстар 1960 жылдары жоғалып кетті. 1866 жылы Монк Бретон жеке азаматтық ауылдық округке айналды, ал 1921 жылғы 1 сәуірде округ таратылып, Барнслимен біріктірілді. 1921 жылы округтің халқы 5135 адамды құрады. 1894 жылдан 1921 жылға дейін Монк Бретон - бұл ауылдық округты қамтитын қалалық округ болды. Қазір ол Барнслидің қарапайым аумағында орналасқан.

Көлік және жайлылық

Ауылда бірнеше паб, дүкен, пошта бөлімі, кітапхана және түрлі басқа да жергілікті ыңғайлы жағдайлар бар. Барнсли қаласының орталығына көлікпен 10 минуттық жол. Stagecoach автобус бағдары ауылды Барнсли шағылысу станциясымен байланыстырады. Теміржол станциясы 1937 жылы жабылды, алайда теміржол әлі де жұмыс істеп, шыны зауытына қызмет көрсетеді.

Қызықты жерлер

Барнсли тарихшысы Брайан Эллиотт "аймақтық және ұлттық маңызы бар, елдегі ең алғашқы квакерлік жерлеу орындарының бірі" деп сипаттаған, пайдаланылмаған бұрынғы квакерлік жерлеу орны бар. Сондай-ақ, қазіргі заманғы зират та бар, онда 1958 жылдың 6 ақпанында Мюнхендегі әуе апатында қаза тапқан бұрынғы Барнсли, «Манчестер Юнайтед» және Англия құрамасының шабуылшысы Томми Тейлордың қабірі орналасқан. Ол 1932 жылдың 29 қаңтарында Барнслиде дүниеге келді және 1953 жылы «Манчестер Юнайтед» клубына қосылғанға дейін осы қалада тұрды. Жақын жердегі Лундтағы Әулие Мария Магдалина монастырі, бұрынғы Клюний (кейіннен Бенедиктин) монастырі, көбінесе Монах Бретон монастырі деп аталады, бірақ ол шындығында қазіргі ауылдан тыс, бүгінде Лундвуд деп аталатын жерде және Литтлворттың ескі шағын ауылына жақын орналасқан. Монастырь, Литтлворт және ауылдың барлығы Монах Бретон иелігінің құрамдас бөлігі болды. Ауылдың шетінде орналасқан «Ардаг Глас» зауыты, бұрын «Redfearns Glass» деп аталған, бұрын Еуропадағы ең ірі шыны зауыты болды. Ол Барнслинің шыны жасау дәстүрін сақтап, Барнсли қаласының гербінде шыны үрлеушінің бейнесімен көрсетілген. Крос-стриттегі соғыс ескерткіші төселген алаңшадан және Ұлы соғыста қаза тапқан Монах Бретондықтардың есімдері жазылған екі үлкен бағанадан тұрады. Монах Бретонның 8,7 акрлық паркінде жабайы табиғатты бағатын көл бар.

Атақты тұрғындар

Джордж Вуд 1534 жылы Монк Бретон қаласында дүниеге келіп, 1589 жылы сол жерде қайтыс болды. Ол 19 ғасырдағы либерал саясаткер Чарльз Вудтың арғы атасы болды, ол 1866 жылы Монк Бретонның 1-ші виконты Халифакс атағын алды. Монк Бретоннан шыққан танымал адамдардың қатарында Йоркшир, Эссекс және Англия крикетшісі Даррен Гоф та бар. Хаддерсфилд университетінің көп жылғы тарих профессоры Кит Лейборн Монк Бретон қаласында дүниеге келген. Бристоль университетінің механикалық жобалау инженериясы профессоры Джулиан Букер Монк Бретон қаласында дүниеге келген. Жастық шағында әйгілі крикет төрешісі Дики Берд бұл жердегі көмір шахтасында жұмыс істеген деген аңыз бар.