Турнско: Оңтүстік Йоркширдегі ауылдың тарихы мен географиясы

Кіріспе

Thurnscoe – Англияның Оңтүстік Йоркшир графтығындағы Барнсли қаласындағы ауыл. Ауыл Барнсли қалалық кеңесінің Солтүстік Дирн округіне кіреді. Тарихи тұрғыдан Йоркширдің Батыс жақ бөлігінде орналасқан бұл ауыл Барнслиден шамамен 9 миль (14 км), ал Донкастерден 8 миль (13 км) қашықтықта жатыр. Оған Thurnscoe теміржол станциясы және Stagecoach автобустары қызмет көрсетеді. 2011 жылғы халық санауы бойынша, ауылда 8687 адам тұрды.

Тарих

Дирн алқабының төрінде орналасқан Тёрнско тарихи тұрғыдан шаруашылық ауылы болған. Рим дәуірінде ол Римдік жолы – Рыкнильд көшесінде жатқан. Бұл көше қазіргі Ректорлар жолына қарай шығысқа қарай созылған (жергілікті тұрғындар «сиыр жолы» деп атаған, себебі соңғы жылдары ферма жабылғанға дейін сүт сауған малдың бағыты осы болған), ауылдың оңтүстігіндегі далалар арқылы және зираттың қасындағы Саутфилд-Лейнмен жалғасады, сондай-ақ солтүстікке қарай Клейтон-Лейнмен өтеді. Тёрнско ерте заманда Turnesc деп аталған, ал Domesday Book-та Terunsc деп тіркелген. Thurnscoe атауы ежелгі норвег тілінен шыққан, «қырқан бұталы орманы» деген мағынаны білдіреді. Ауылдың бір бөлігі Рош аббаттығына тиесілі болған, олар жергілікті «Cave Wood» деп аталатын аймақта магнийлі әктас өндірген. Бұл аймақ жоғарыдағы Кадеби және төмендегі Сары құм қабаттары арасындағы тік жарлы географиялық құрылымды қамтиды, екеуі де Перм кезеңінің соңында пайда болған. Тёрнскодан шыққан Кадеби әктасы орта ғасырларда маңызды экспорт тауары болған. Тёрнскодағы ең көне ғимарат – Биік көшедегі (High Street) Әулие Елена шіркеуі. Ол 812 жылы англдармен салынған, ал 1087 жылы нормандармен қайта жаңартылған, бірақ бастапқы құрылыстың мұнарасы ғана сақталған. Шіркеуді жөндеу жұмыстары кезінде (бұрынғы пастор Джон Холл басшылығымен) жүргізілген қазба жұмыстары англосаксон дәуірінен қалған қалдықтарды, соның ішінде қаңқаны тапқан, бұл христиан шіркеуі құрылғанға дейін бұл жердің қасиетті орын ретінде пайдаланылғанын көрсетеді. Ауылдың батыс жағында тарихы бай Тёрнско Холл (қазір зейнеткерлер үйі) және Әулие Елена шіркеуінің жанындағы 1715 жылғы ұстаның үйі орналасқан. Биік көшедегі Қызыл үй – ауылдағы ең көне ғимарат, ол 16 ғасырға дейін сақталған. Кендер ашылғанға дейін Тёрнско бай шаруашылық қауымы болған және орта ғасырларда өнімділігімен танымал болған. Ауылдың төңірегінде көптеген тарихи шаруашылықтар, егістік жерлер мен мал өсіруге арналған жайылымдар болған, бірақ қазір олардың көпшілігі жойылған, ал жайылымдардың көп бөлігі заманауи тұрғын үйлермен жабылған. 1931 жылы азаматтық округтің халқы 10548 адамды құрады. 1908 жылы Тёрнско округті қамтитын қалалық ауданға айналды. 1937 жылдың 1 сәуірінде округ және қалалық аудан таратылып, Дирнмен біріктірілді.

Set in the heart of the Dearne Valley, historically, Thurnscoe was a farming village and in Roman times it was situated on the Roman road Ryknild Street, which ran down a track, (known locally as "the cow track" as it was the route for the dairy herds until the farm closed in recent years), to the east of what is now Rectory Lane. It continues up Southfield Lane by the side of the cemetery and over fields to the south of the village, and up Clayton Lane to the north. Thurnscoe was known in early times as Turnesc, this becoming Terunsc by the time of its mention in the Domesday Book, with the name Thurnscoe is derived from Old Norse for Thorn Tree Wood. Parts of the village were owned by Roche Abbey, who dug Magnesian Limestone in an area known locally as "Cave Wood" which is a craggy geography between the overlying Cadeby Formation and underlying Yellow Sands Formation, both late Permian. Cadeby limestone from Thurnscoe was a moderately significant export in medieval times. Thurnscoe's oldest building is the Church of St. Helen on High Street, built in 812 by the Angles and rebuilt in 1087 by the Normans though only the tower of the original structure remains. Excavations during renovation work (under the former Rector, John Hall) on the church revealed Anglo Saxon remains, including a skeleton, indicating that it was used as a sacred site before the Christian church was established here. The western side of the village has more history to it, including Thurnscoe Hall (now a nursing home) and the 1715 Blacksmith's Cottage near St Helen's Church. Red House Cottage on High Street is the oldest building in the village dating back to the 16th century. Before the mines opened, Thurnscoe was once a wealthy farming community, famous in the Middle Ages for the quality of its cheese. There were a number of historic farms and arable and livestock fields all around the village, but most of the farms have now gone and most of the fields have been covered by modern housing. In 1931 the civil parish had a population of 10548. Thurnscoe became an urban district in 1908 which contained the parish. On 1 April 1937 the parish and urban district were abolished and merged with Dearne.

Кен қазу жылдары және одан кейінгі жылдары

Кен өндіру 17 ғасырда шағын ашық кен орындарынан басталды (Бенсон және Невилл 1976), бірақ 1894 жылы Хиклтон негізгі шахтасы Барнсли қабатын тапқаннан кейін халық санымен бірге өркендеді. Темір жолдың шығысындағы ауылдың көбі көміршілерді орналастыру үшін салынды, соның ішінде 1935 жылы Киелі Хилда шіркеуі (2017 жылы киелі статусы алынды). 1980 жылы аймақтағы ерлердің жұмыспен қамтылуының 81%-ын кен өндіру құрады. Бұл Йоркшир көмір бассейніндегі көптеген шахталық ауылдардың бірі болды, ол 1980 жылдары британдық көмір өнеркәсібінің қайта құрылуынан қаушатылып, жоғары деңгейде жұмыссыздыққа тап болды. Хиклтон шахтасы 1986 жылы Голдторппен біріктірілді, ал ол 1994 жылы жабылды. 1983-1986 жылдары Тёрнскоу Оңтүстік Йоркширдегі төрт аймақтың бірі болды, онда пробация қызметі құрбандық пен қылмыскер арасындағы медиация жобасын жүргізді (елдегі алғашқы жобалардың бірі). Негізгі шахталық қалдықтарды қоршаған ортаны қорғау ұйымы Groundwork көмегімен "Феникс паркіне" айналдырды, онда альпинизм қабырғасы, демалыс алаңдары және жергілікті қоғамдастықпен бірлесіп жасалған көптеген өнер туындылары бар. Жергілікті тұрғын Дезри Чипптің өлеңдері кіреберістегі 3 тасқа қашалған. Лиджет-лейннен кіреберісі бар шағын тұрақ бар. 20 ғасырдың соңында Виктория дәуіріндегі бастауыш және балабақша мектептері, Стейшн қонақ үйі (Royal Mail пошта маркасында бейнеленген қонақ үй таңбасы бар) және Бродвей ғимараттарындағы би залы сияқты көптеген тарихи ғимараттар бұзылды. Ауылда бір кезде бассейн, кинотеатр және жұмыс істейтін базар болды. Базардың бұрынғы орны 2017 жылы ашылған ауылдың Home Bargains дүкені үшін тұраққа айналдырылды. Тұрғын үйлердің типі мен пішінімен сипатталатын бірнеше сипаттамалық аймақтар құрылып жатыр және біріктірілген ауданды дамытуды қамтамасыз ету үшін жалпы жоспарлау стратегиясының аясында құрылды. Жоба 2010 жылдың басында басталды. Жаңа әлеуметтік тұрғын үйлер бұрынғы шахталық ғимараттардың орнында, бұрынғы шахталық офицерлер клубының жанында салынды. Жобаның жалпы құны 2,1 миллион фунт стерлингті құрайды, сонымен қатар әлеуметтік клубқа жақын шекаралық қабырғаны жақсарту және алаңға жақын ашық кеңістікке кіруді жаңарту үшін экологиялық жұмыстар да кіреді. Батыс жағынан өтетін бұлақ 1987 жылы дауыл мен қатты жаңбыр кезінде тасып, жергілікті бастауыш мектепті, Гузакрды қысқа уақытқа қауіпке ұшыратты және Меррилл жолындағы бірнеше үйді су басты. Су тасқынына мектеп қоқысы себеп болды және бұлақтың кіреберісіне тор орнатылды. Кеңес деректері Тёрнскоудағы жер асты суының деңгейі жер бетіне өте жақын екенін көрсетеді, кейбір жерлерде 18 дюймдей төмен. Бұл ауылдың жасыл аймақтарында жаңа үйлер салу туралы жергілікті тұрғындардың алаңдаушылығына әкеліп соқты және 2007 жылы оған қарсы петиция ұйымдастырылды. 26 маусымда 2007 жылы болған тағы бір су тасқыны Thurnscoe қонақ үйінің сыртындағы Хаутон жолын су басып, Thurnscoe-дегі барлық каналдардың жағалауларын бұзды. Меррилл жолы тағы да су астында қалды және Вестфилд Крессентке дейін су жетті. Тёрнсконың кейбір жерлерінде су белге дейін жетті. Сондай-ақ, Тёрнско мен Грейт Хоутон арасындағы жол да қатты су басты. Уэлфер Роудтағы Деарнли қарттар үйі эвакуацияланды.

Mining began in the 17th century from small surface mines (Benson and Neville 1976) but exploded along with the population after Hickleton Main Colliery found the Barnsley seam in 1894. Almost the entire of the village east of the railway was built to accommodate the coal miners, including St. Hilda's Church in 1935 (deconsecrated 2017). In 1980 mining accounted for 81% of all male employment in the area. It was one of many mining villages in the Yorkshire coalfield that suffered high levels of unemployment when the British coal mining industry was restructured in the 1980s. Hickleton Colliery was merged with Goldthorpe in 1986 before that too was closed in 1994. From 1983 to 1986 Thurnscoe was one of four areas in South Yorkshire where the Probation Service ran a victim/offender mediation project (one of the first of its kind in the country). The main pit waste tip has been landscaped and converted, with the aid of the environmental body Groundwork, into "Phoenix Park" which contains a climbing wall, picnic areas and many pieces of art which were developed by and in conjunction with the local community. Poems by local resident Desiree Chipp are carved into 3 at the entrances to the site. There is a small car park accessible off Lidget Lane. Towards the end of the 20th century many of the historic buildings have been demolished, including the Victorian primary and infant schools, the Station Hotel (which had an inn sign which was featured on a Royal Mail postage stamp) and Broadway Buildings Ballroom. The village once also had a swimming baths, cinema and an active market, the former site of the market eventually was replaced with a car park for the village's Home Bargains store, which opened in 2017. A series of character areas are being created, defined by housing type and form, and set within an overall master planning strategy to ensure the development of an integrated neighbourhood. The project started on site in early 2010. Some new social housing was built on the redeveloped site of the old colliery buildings adjacent to the former colliery officers' club. The total investment for the scheme is £2.1 million which also includes environmental works to improve the boundary wall to the social club and to upgrade the access to the public open space adjacent to the site. A brook which runs through the western extent, travelling under the village in a culvert, flooded during the gales and heavy rain of 1987, briefly threatening the local primary school, Gooseacre, and flooding several homes along Merrill Road. Litter from the school was stated to be the cause of the flood, and a grille was installed on the brook's culvert entrance. Council records show that the water table is very close to the surface in Thurnscoe, as little as 18 inches below the surface in parts. This has led to local concerns about the building of new houses over the green areas of the village and resulted in a petition against this in 2007. Another flood on 26 June 2007 flooded Houghton Road outside the Thurnscoe Hotel and burst the banks of all the dykes in Thurnscoe. Merrill Road was once again flooded and it flooded as far as Westfield Crescent. In parts of Thurnscoe the water was up to waist level. Also the road between Thurnscoe and Great Houghton was flooded severely. Dearnlea Old People's home on Welfare Road had to be evacuated.

География және қоршаған орта

Тёрнскоо географиясы мұздық моренаға тән, көлбеу еңістер, жақсы өңделетін сазды-құмды топырақ және ірі тастардың жоқтығымен сипатталады. Бұл ауыл бұрын көптеген бұлақтары мен арналарымен белгілі болған. Жоғары көше (басты жол емес) – бұрын өзен болған, ирек келетін тұрғын үй көшесі. 1960 және 1970 жылдары көптеген арналар құбырларға жабылды, себебі ауылдың төменгі жағында су тасқыны жиі кездесетін мәселе болған. Ауылды теміржол шығыс-батыс бағытында екіге бөледі, ол бастапқыда көмір шахтасын қамтамасыз ету үшін салынған, соның нәтижесінде Тёрнскоо және Тёрнскоо-Ист пайда болды. Тұрғындар оларды екі бөлек ауыл деп есептемейді. Жергілікті тұрғындар Тёрнскоо-Истті "жоғарғы жақ" деп атайды. Шығыс бөлігінде төмен бағалы қатарлы үйлер (бұрынғы шахтаға қызмет ету үшін салынған) және бұрынғы шахта орнындағы шағын бизнес-парк орналасқан. Ауылдың батыс жағы "Ескі Тёрнскоо" немесе "төменгі жақ" деп аталады, "жоғарғы жақтан" келгендер осылай дейді.

Спорт

Thurnscoe Park Avenue F. C. 1919-1921 жылдары ФА кубогында қатысты, ал Thurnscoe Victoria F. C. 1930-шы және 1940-шы жылдары осы жарыста өнер көрсетті. Тёрнскоода Тёрнскоо институтының крикет клубы және ауылдың Asda супермаркетіне жақын спорт алаңы бар.