Кіріспе
1990 жылы Алан Даффтың жазған кітабы, "Бір кезде жауынгерлер" фильмі – Жаңа Зеландиялық автор Алан Даффтың 1990 жылы жарық көрген, ең көп сатылған тұңғыш романы. Онда қала тұрғыны маори отбасы – Хекстердің тағдыры баяндалады және Жаңа Зеландиядағы отбасылық зорлық-зомбылықтың шындығы көрсетіледі. Бұл роман 1994 жылы Ли Тамахори режиссерлік еткен, Рэна Оуэн мен Темуэра Моррисон қатысқан, сол аттас фильмнің негізі болды және АҚШ-та Гавай халықаралық кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. Романға екі жалғасы жарық көрді: "Жүрегі сынықтардың тағдыры" (1996) және "Джейктің ұзақ көлеңкесі" (2002).
the film
Once Were Warriors is New Zealand author Alan Duff's bestselling first novel, published in 1990. It tells the story of an urban Māori family, the Hekes, and portrays the reality of domestic violence in New Zealand. It was the basis of a 1994 film of the same title, directed by Lee Tamahori and starring Rena Owen and Temuera Morrison, which made its U. S. premiere at the Hawaii International Film Festival. The novel was followed by two sequels, What Becomes of the Broken Hearted? (1996) and Jake's Long Shadow (2002).
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Бет Хеке кішкентай қалашығын тастап, ата-анасының қарсылығына қарамастан, Джейк "Мас" Хекеге тұрмысқа шықты. Он сегіз жылдан кейін олар бір ықсық үйде тұрады және алты баласы бар. Олардың өмір мен маори болу туралы түсініктері сыналады. Бет - дәстүрлі ортадан шыққан, сондықтан ескі салттармен байланысты; Джейк - кейбір маорилердің қалай болғанын түсіндіру. Бет кейде өзін және отбасын өзгертуге тырысады, мысалы, ішімдік ішуді тоқтатып, ішімдікке жұмсалатын ақшаны үнемдейді. Алайда ол қайтадан ішімдікке салынып, жауапкершілігінен айырылып қалады. Сонымен қатар, отбасы Батыс мәдениетінен және білім алу тәсілдерінен ажыратылған. Бет өзінің де, басқалардың да үйінде кітап жоқ екенін айтады, ал оның қызы Грейс - мектеп пен білімге шынайы қызығушылық танытатын жалғыз кейіпкер. (Китаптар мен білімнен ажырату Даффтың басты уайымы болып табылады, сондықтан ол үйде кітаптар беретін "Duffy Books in Homes" қайырымдылық ұйымын құрды, ол кедей отбасынан шыққан балаларға тегін кітаптар береді және әдетте оқуды ынталандырады.) Джейк жұмыссыз және күннің көп бөлігін достарымен жергілікті барада мас болып өткізеді. Ол өзінің элементінде, сусын сатып алып, ән айтып, басқа меценаттарды, ол шектен шығып кетті деп санайды (осыдан оның "Масс" деген лақап аты) жантүршігерлікпен ұрады. Ол жиі үлкен топ достарын үйіне шақырып, қызу тойлар өткізеді. Джейк өзін жақсы уақыт өткізуге тырысатын жайбарақат адам ретінде бейнелесе де, ішімдік ішкенде оның мінезі қатал. Бұл оның әйелі өзінің бір кешінде "тілсіз" болуға батылы жеткенде және ол оның достарының алдында оған қатыгездікпен шабуыл жасағанда айқын көрінеді. Ниг, Хекстердің үлкен ұлы, көше тобына қосылу үшін көшіп кетеді. Ол бауырларына қамқорлық жасайды, бірақ әкесі ойланбай қатыгездік жасағаны үшін жек көреді, бұл сезімді үлкен Хек қайтарады. Ниг бандиттер арқылы балама отбасы табуға тырысады, бірақ бұл табысты болмайды, өйткені бандиттер тым қатыгез немесе Нигтің бандиттік досы жағдайында, оны сүйіспеншілікпен қамтамасыз етуге тым қатты ұрып-соғылған. Екінші ұлы Марк "Буги" Хекке кішігірім қылмыстық құқық бұзушылықтар тіркелген, ол отбасынан алынып, бортаға орналастырылған. Бастапқы ашуына қарамастан, Марк өзіне жаңа орын табады, өйткені борстал менеджері оған Маори мұрасын үйретеді. Грейс, Хектердің он үш жасар қызы, өмірінің қатыгездігінен қашу үшін әңгімелер жазуды жақсы көреді. Грейстің ең жақсы досы - Тоут есімді есірткіге тәуелді бала, оны ата-анасы қуып жіберді және ол апатқа ұшыраған көлікте тұрады. Ол қызына шын мәнінде қамқорлық жасайтын адам. Ол отбасының ішімдікке толы үй-жайын тазартып, Бугимен бірге сотқа барып, олардың бұзылған отбасына жақсы әсер қалдыруға тырысады. Бір күні түнде Грейсті төсегінде зорлап, кейін өзі асылып өлтіреді. Джейк, күдікті, отбасын тастап, саябақта өмір сүре бастайды, онда ол өз өмірі туралы ойланады және үйсіз жас жігітпен достыққа түседі. Осы арада Бет маори мәдениет тобы құрып, қауымдастықты қайта жаңғыртуға тырысады.
Өмірбаяндық элементтер
«Соғыс жасай білгендер» және Дэффтың көркем әдебиеті, жалпы алғанда, оның балалық шағындағы өмірінен алған тәжірибелерінің күшті ықпалында. 1999 жылы жарық көрген «Тұман мен будан» атты автобиографиясында ол өзінің маори анасын (және оның көптеген туыстарын) алкоголизмге берілген, жауапсыз және дене және рухани жағынан зорлық-зомбылық көрсетуші деп сипаттайды. Ал оның әкесі мен туыстары, керісінше, жоғары білімді және мәдениетті болған. Оның бір туысы Роджер Дафф белгілі антрополог болса, әкесінің әкесі либералды журнал редакторы және әдеби демеуші Оливер Дафф еді. Дэфф өзінің жас кезінде түзету мекемесінде біраз уақыт өткізген, және ол Буги туралы жазғанда осы тәжірибесіне сүйенді. Кітаптағы «Екі көл» жері оның туған қаласы Роторуаға (маори тілінде «екі көл» деген мағынаны білдіреді; roto – көл, rua – екі) және қаладағы мемлекеттік үйлердің Форд блогына негізделген.