Кіріспе

Уимблдондағы үлкен ашық кеңістік, Оңтүстік-Батыс Лондон, Англия.

Уимблдон Коммоны – Уимблдондағы үлкен ашық кеңістік, Оңтүстік-Батыс Лондон. Онда үш аталатын аймақ бар: Уимблдон Коммоны, Путни Хит және Путни Лоуэр Коммоны, олар бірлесіп «Уимблдон және Путни Коммондары» деген атпен 460 гектар (1140 акр) жерді қамтиды және басқарылады. Путни Лоуэр Коммоны Путнидің құрылыс аймағының батыс жағынан кем дегенде 1 миль (2 км) қашықтықта орналасқан.

Уимблдон және Путни ортақ

Уимблдон Коммон, Путни Хит және Путни Лоуэр Коммон бірлесіп 1871 жылғы Уимблдон және Путни Коммонс заңымен қорғалады, олардың қоршалғанына немесе құрылыс жүргізілгеніне жол берілмейді. Коммон – жалпы жұртшылықтың бейресми демалысы үшін, сондай-ақ табиғи флора мен фаунаны сақтау үшін арналған. Бұл Лондонның ең үлкен жазықтығы, аймақта сирек кездесетін флорасы бар батпақтық жерлерді қамтиды. Лондон сазында орналасқан батыс беткейлері жасы жеткен аралас орманды ұстап тұр. Коммон сонымен қатар елік қоңызының маңызды мекені болып табылады. Жердің көп бөлігі ЕО мекендер директивасына сәйкес, ғылыми маңызы бар ерекше орын және арнайы қорғалатын аймақ болып табылады. English Nature табиғатты қорғаушылармен бірлесіп, аймаққа басқару жоспарын әзірлейді. Уимблдон Коммон және Путни Хит табиғатты қорғау үшін маңызды метрополиттік орын болып табылады. Коммонды сегіз консерватор басқарады. Олардың бесеуі үш жыл сайын сайланады, ал қалған үшеуі үш мемлекеттік ведомство – Қоршаған орта министрлігі, Қорғаныс министрлігі және Ішкі істер министрлігі тағайындайды. Коммонды кеңсе меңгерушісі және рейнджер, оның орынбасары, жабайы табиғатты және табиғатты қорғау жөніндегі қызметкер және жеке көмекші басқарады. Сонымен қатар, жеті атты күзетші (қоғамдық қауіпсіздік пен тәртіпті сақтаумен айналысады), екі алаңгер (ойынатын алаңдарға), алты жөндеуші және бір ғимаратты күтіп ұстаушы бар – барлығы 23 шамасында қызметкер. Бұрын, Коммонды жаңа саябақ құру үшін қоршауға алу және үй-бақша салу, сондай-ақ құрылыс үшін бөліктерін сату туралы ұсыныстар болған. Ағылшын ортақ жерлері үшін маңызды шешім қабылданып, тергеуден кейін рұқсат берілмеді, ал 1871 жылы Коммонды иелену және оны табиғи күйінде сақтау үшін консерваторлар кеңесі құрылды. Жел диірмені Уимблдон Коммонның орталық бөлігінде орналасқан; шындығында, Путни Коммонмен шектесетін белгісіз шекара осы диірменнің жанынан өтеді (картада көрсетілген сызық). Осы жерде Роберт Баден-Пауэлл 1908 жылы жарық көрген "Скаутинг үшін нұсқаулық" кітабының бір бөлігін жазды. 19 ғасырда диірмен Ұлттық мылтық қауымдастығының штаб-пәтері болды және әр шілде айында Императорлық кездесуге, қауымдастықтың Ұлттық чемпионатында көптеген адамдар жиналды. "Бұл жыл сайынғы жиналыстарға әдемі әйелдер мен мырзалар көптеп қатысады, олар әртүрлі бәсекелестердің нысана көруіне үлкен қызығушылық танытады, мейлі ол Елчо қалқаны, Королеваның немесе Уэльс принцінің жүлдесі үшін болсын, мектептердің қалқаны немесе Лордтар мен Жанамалар палаталары арасындағы жыл сайынғы мылтық жарысы болсын." Қауымдастық 1889 жылы Уимблдоннан кетіп, 1890 жылғы кездесуді Суррейдегі Бислиге жақын жаңа кешенде өткізді. Уимблдон Коммонның жоғары бөлігіндегі жолдарға жақын орналасқан екі кең, беткейлі көл – Кингсмир және Рашмир, шағыл тас өндірудің нәтижесі болып көрінеді. Алшақ жатқан Квинсмир кішкентай аңғарда орналасқандықтан, сәл тереңірек. Бұл көлдерді көбінесе "Pen Ponds" деп атаған. Беверли бұлағы Уимблдон Коммонның батыс жиегімен өтеді. Бұл су ағыны Оңтүстік-Батыс Лондонының тарихи шекарасы болды және Беверли Брук жолымен қатар жүреді. Беверли Брук пен Уоррен фермасының жанында Лондонның жабайы табиғат қоры басқаратын екі жергілікті табиғат қорығы орналасқан: Ферма батпағы және Балық тоғаны және Беверли Медс. Коммонның оңтүстік жағында, Корольдік Уимблдон гольф клубы пайдаланатын жерде, бірақ ортасынан жаяу жол өтетін, Темір ғасырына жататын бекіністің қалдықтары бар, ол (іс жүзінде 19 ғасырдан бері ғана) Цезарь лагері деп белгіленген. Опидум ретінде пайдаланудың негізгі кезеңі б.з.д. 6-4 ғасырларға дейін созылған, бірақ римдіктер шабуыл жасағаны туралы да дәлелдер бар, мүмкін Клавдийдің Британияға шабуылы кезінде. Бұл жерді б.з. 44 жылы батысқа қарай жылжыған Веспасианның басқаруындағы II Августа легионы басып алған болуы мүмкін. Бұл жерде қола дәуірінде адамдар қоныстанған болуы мүмкін, бірақ оны және айналасындағы обаларды Джон Эрл Дракс 1875 жылы әдейі бұзды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде "The Plain" деп аталатын Коммонның бір бөлігі Лондонды қорғаған он әуе базасының бірі ретінде пайдаланылды. 1914 жылы және одан бұрын, мұнда модельдік ұшақтар ұшырылды.

Путни Хит

Чарльз II 1684 жылы Путни-Хитте әскерін тексерді; 1767 жылдың мамырында Джордж III гвардияларды, ал 1799 жылы Суррей еріктілерін сол жерде тексерді. 1961 жылы Корольдік Суррей полкінің 300 жылдығы тойланды, осыған орай үш жүз жылдық монумент ашылып, сазда киеленді. Сэмюэл Пепис айтуынша, Карл II және оның інісі, Йорк герцогы, осы далада жылқы шабыстырып жүрген. 1770 жылы Лондонның Ұлы өртінің 110 жылдығына орай, Дэвид Хартлидің өртке төзімді үйі салынған жерге жақын Путни-Хитте тас пен кірпіштен жасалған обелиск орнатылды, бұл Хартлидің өртке қарсы плиталарын ойлап табумен бірге болды. Әшекейлі іргетас тасы бар обелиск әлі де тұр және оған Уайлдкрофт жолынан, SW15, The Telegraph пабына іргелес орналасқан тұрақ арқылы қол жеткізуге болады. Бұл үйдің төменгі қабаты Джордж III және Королева Шарлотта, Парламент мүшелері, Лорд-мэр және Алдермендердің арасында болған кезде бірнеше рет өртенді. 1955 жылдан бері обелиск ІІ санаттағы ескерткіш болып саналады. Жақын орналасқан Уайлдкрофт сарайы бұрын Путни кітапханасын салған Джордж Ньюнестің меншігінде болған. 1895 жылы ол "Уайлдкрофт, Путни еншісінде, Лондон графтығында" барондық атағын алды. Путни-Хитте көптеген жекпе-жектер өтті. 1652 жылдың мамырында Джордж, үшінші Лорд Чандос пен полковник Генри Комптон арасындағы жекпе-жек Комптонның қазасына әкелді. 1798 жылдың мамырындағы жексенбі күні Боулинг Грин-хауста тұратын сол кездегі премьер-министр Уильям Питт Уильям Тирнимен қан төгілмейтін шайқас өткізді. Үйдің аты оған бұрын тиесілі болған боулинг алаңынан шыққан, ал 60 жылдан астам уақыт бойы (1690-1750) Лондон маңындағы ең танымал алаң болды. "Джордж III билігінің алғашқы жылдарында жазғы маусымда бұл жерде қоғамдық таңғы ас пен кешкі жиналыстар өткізіліп, атақты болды. Питт онда тұруға дейін архиепископ Корнуоллис біраз уақыт тұрды. Питт иеленген кезде үйде қоғамдық таңғы ас пен жиналыстар үшін үлкен бөлмелер болды, бұл ойын-сауық үшін сәнді орын болды". Осыдан бір ғасыр бұрын бұл жер "құмар ойындары" үшін танымал болған. Scio House Портсмут жолындағы соңғы вилла болды: ол кейіннен ауруханаға айналды және офицерлерге арналған Scio House ауруханасы ретінде танылды. Кейіннен ол екі көшеге бөлінген, 70 нео-грузин үйден тұратын қамалданған ауданға айналды. Путни-Хит шамамен теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. 1796 жылдан 1816 жылға дейін Путни-Хит өзінің биіктігіне байланысты Лондондағы Адмиралтействоны Портсмуттегі әскери кемелермен байланыстырған телеграф желісінің станциясын орналастырды. Бұл 1822-1847 жылдар аралығында жұмыс істеген семафор желісінің бөлігі болған семафор станциясымен ауыстырылды. Томас Кромвелл, Эссекстің 1-графы, шамамен 1485 жылы осы даланың солтүстік жағында дүниеге келген. Ол Генрих VIII-нің бас министрі және кардинал Вулсидің адамы болды. XIX ғасырда оның туған жері әлі де танымал болды. "Кромвельдің туған жері әлі күнге дейін дәстүр бойынша көрсетіліп келеді және бұл Уимблдон сарайларының зерттеуімен расталды, өйткені ол сол жерде "Ричмондтан Уандсвортқа дейінгі тас жолдың батысында орналасқан, Анкердің белгісі болып табылатын, Smith's Shop деп аталатын ежелгі коттеджді" сипаттайды. Бұл жерде аталған жер учаскесін қазір Green Man пабы алып жатыр. Путни төбесі мен Тиббет сағатының арасындағы сағаттың солтүстік жағында. Кеннингтонда Абершоу өлтірілгеннен кейін, оның денесі басқаларға ескерту ретінде саздағы шынжырлы гибетке ілінді. Бұл жер Джерридің төбесі деп аталады. Оны Путни Вейл маңындағы А3 жолынан көруге болады, ол Путни Вейл зиратынан сәл жоғары көтеріледі, онда көптеген танымал адамдар жерленген немесе кремацияланған. Абершоу "Балд Фейс Стэг Инн" пабына жиі баратын. Кейіннен паб бұзылып, КЛГ фабрикасына айналды, оны Кенэлм Ли Гиннес құрды, ол әйгілі сыра жасау әулетінің бір бөлігі және өте сенімді автокөлік және аэро шамдарды әзірлеуге дейін белгілі ерте автокөлік жарысы болды. Фабриканың орнын қазір "Асда" супермаркеті алып жатыр. Тиббет бұрышындағы А3 төбе басының үстінде Путниге қарай А219 бойында Жасыл Адамға қарама-қарсы, автобус аялдамасының жанында екі үлкен платан ағашының жанында көне ағаш қоршау малды ұстайтын қора тұр. Бұл қарапайым ағаш қоршау құрылымы, тарихи түрде жоғалған малдарды ұстауға арналған, 1983 жылдан бері ІІ санаттағы ескерткіш ретінде тізімделген. Бірқатар әдемі үйлер Путни-Хиллдің және көгалдың солтүстік бетінде, Жасыл Адамның батысында орналасқан. Олардың бәрі жартылай шеңберлі кіреберістері мен шығулары болды. Олардың ішінде Грантем Хаусы, Леди Грантемнің резиденциясы; Рипон Хаусы; Эшбертон Хаусы; және Эксетер Хаусы, Эксетердің екінші марквізі иеленген. Грантем Хаусының ауласында жол мен резиденция арасында үлкен фонтан болды, ал жолдың ар жағындағы көгалда мұз сырғанауға арналған үлкен, жақсырақ тіктөртбұрышты көл болды. Грантем Хаусы Эксетер және Эшбертон үйлерінің шығысында, қазіргі Hayward Gardens орналасқан жерде тұрды. Жақын орналасқан Гиффорд Хаусы сыра жасаумен танымал Дж. Д. Чаррингтонға тиесілі болды; ал Довер Хаусы бастапқыда Лорд Довердің, кейін Лорд Клифденнің резиденциясы болды. Көшпенділерге арналған көлік жолдарының дамуымен, 1890 жылдары Путни-Хит қалалық джентльмендер үшін өте тартымды болды, ал олар бастапқыда "шұғылалар" деп белгіленді. Довер Хаусының иесі 20 ғасырдың басында танымал американдық қаржыгер Дж. П. Морган болды. Әлеуметтік зерттеуші Чарльз Бут Путни-Хиллдің және Вест-Хиллдің барлық ауданын, Путни-Хитке дейін, бай немесе жақсы жағдайдағы деп жіктеді. Барлық діни сенімдердегі шіркеулерге бару төмен болғанын, "қуаныш іздеуші Путнидің жанын жеңіп алу үшін күресіп жатқандарын" айтты. Аурухана маляриолог Рональд Росс, малярияның шыбыршықтар арқылы берілетінін ашқан адам құрды. Ол 1902 жылы осы жаңалығы үшін Нобель сыйлығын жеңіп алды. Оның 1932 жылы жақын орналасқан Путни Вейл зиратына жерленгеннен кейін қаржылық қиындыққа тап болған аурухана Лондонның орталық бөлігіндегі Кеппел көшесіндегі Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебіне қосылды. Bath House кейіннен бұзылып, оның орнына пәтерлер салынды. Оның тарихын еске алу үшін бұл блок Росс Корты деп аталды. Аумақта Росс Коттеджі деп аталатын ескі үй сақталған. Уайлдкрофт және Телеграф көшелерінің бұрышындағы ауылдық алаң әлі де 1842 жылы құрылған Роемптон Крикет клубының пайдалануында. Клуб 1859 жылдан бері үздіксіз осы жерде ойнап келеді, осы кезде сарай иесі, граф Спенсер, оны жаңа орын ретінде ұсынды. Ол өте бәсекелестікке толы Fullers Surrey County League лигасында екі командасы бар және демалыс күндері әлеуметтік деңгейде ойнайтын командасы бар. 1900 жылы, оның миллионер әкесі Юниус Морганның қайтысынан он жыл өткен соң, Дж. П. Морган спортқа қызығушылық танытып, клубтың құрметті мүшесі болды. Антарктиканы зерттеуші сер Эрнест Шеклтон, 1910 жылы клубтың кешкі асында төрағалық етіп, екі кішкентай баласын – Реймонд пен Сесилиді апта ішінде крикет алаңында ковбойлар мен үндістер ойнауға рұқсат берді. Бұл күзетшінің бұрынғы құрметті мүшесі болғандықтан болған артықшылық деп саналды. Chelsea Water Company бастапқыда резервуар орнын иеленді және клуб павильонының оның жеріне салынуына рұқсат берді. Жабық резервуар қазір Thames Water компаниясына тиесілі. Крикет матчтары соғыс кезінде де жалғасты, бірақ кейбір ойындар кешіккен немесе әуе шабуылының дабылынан тоқтатылды. Екінші дүниежүзілік соғыста аймаққа төрт неміс V 1 зымырандары тиді. Біреуі 1944 жылдың шілде айында резервуарға жақын, Telegraph пабының қарамағысындағы клуб павильонын қиратты. Уайлдкрофт жолы, Портсмут жолына бұрылып, болашақтағы А3 жолына дейін барып, Оңтүстік-Батыс Лондонына бағытталған басты жол болды және SW Лондонына баратын тоқтау орны болды.

Спорт және демалыс

1730 жылдың тамызында Путни мен Фулхэм командалары арасында крикет матчы өтті, шамамен "әр командаға 50 гинея" төленді. Путни командасының осы аренадағы жалғыз белгілі матчы осы. Уимблдон орталығының оңтүстік-батысында орналасқан ескі орталық мектеп 19 ғасырдың соңында ортақ жерде ойнаған және "Түлкі мен жүзім" пабын киім ауыстыратын бөлме ретінде пайдаланған бұрынғы түлектердің футбол командасын ұсынды. Бастапқыда "The Old Centrals" деп аталған бұл клуб кейіннен Уимблдон ФК-ге айналды.

1885–1886 маусымда Путни Лоуэр Комон Фулхэм ФК-нің үй матчтарын қабылдады. Ричардсон Эванс еске алу ойын алаңдары, Коммонс құрамына кіретін және Кингстон Вейлде орналасқан, жергілікті мектептер мен клубтар үшін футбол және регби алаңдарын ұсынады. Қазіргі уақытта бұл алаңда Лондон Корниш RFC клубы ойнайды, ал бұрын Harlequins RL командасының жаттығу базасы болды. Сонымен қатар, жыл сайынғы Ұлттық мектептер арасындағы жеткіншектер регби турнирі де осында өтеді. Аренада Австралия футбол ережелері мен Ultimate Frisbee сияқты түрлі спорттармен де айналысуға болады. Хэмптон және Ричмонд Бороу Джуниорс ФК (Конференция Оңтүстік лигасының Хэмптон және Ричмонд Бороу клубының жасөспірімдер бөлімі) өз үй матчтарын жексенбі күндері таңертең Ричмонд Паркі кіреберісінде/Робин Гуд айналымында өткізеді. Әр сенбі сайын таңертең ортақ жерде Parkrun жарысы ұйымдастырылады, онда әдетте 300-ден астам қатысушы 5 километрді жүгіріп өтеді. Жарыс жел диірменнен басталып, сонда аяқталады. Бүгінде Коммон велосипедпен жүруге, серуендеуге және жүгіруге танымал орын болғандықтан, Уимблдон Коммон Гольф клубы мен Лондон Шотланд Гольф клубы да осында орналасқан. Алғашқы Университеттер арасындағы гольф матчы 1878 жылы LSGC-нің көмегімен Уимблдон орталығында өткізілді. Бұл арена сонымен қатар әлемдегі ең көне кросс-кантри клубы – Темза қоян мен иттер клубының да базасы болып табылады. Жыл сайын Темза қоян мен иттер клубы Оксфорд және Кембридж университеттері арасындағы Varsity кросс-кантри жарысын (1 команда, "Блюз") өткізеді. Коммонс сонымен қатар 16 шақырымға жуық атпен жүруге қолайлы жолдарды ұсынады.

Құқықтық даулар

2012 жылдың басында Уимблдон және Путни Коммонс консерваторлары Путни Коммон арқылы өту құқығын Вандсворт кеңесіне сатуға келісті, олар бас тартқан жағдайда міндетті түрде сатып алу туралы бұйрықпен қорқытылған болатын. Консерваторлар халыққа кеңеспей, 350 000 фунт стерлинг төленгеніне байланысты заңды келісімдерге қол қойды. Кейбір жергілікті тұрғындар, олардың пікірінше, тартымсыз және тым қарқынды дамуға көмектесу үшін өту құқығының сатылуына және ортақ жердің жоғалуына қарсылық білдірді. Олар сатуды Жоғары сотқа шағымдады, ол консерваторлар өздерінің өкілеттіктерін асырып кеткеніне қатысты шешім шығарды. Сондай-ақ, кейбір жергілікті тұрғындар Вандсворттың жоспарлау рұқсаттарына (онда Вандсворт өтініш беруші де, жоспарлау органы да болды) қарсылық білдірді, және 2013 жылдың басында Жоғары сот техникалық себептермен екі рұқсатты күштен шығарды. Техникалық кемшіліктер түзетіліп, жоспарлау рұқсаты қайта алынды. Тұрғындар заңдық шағымдарын қаржыландыру үшін халыққа үндеу жасады, бірнеше ондаған демеушілерден 25 000 фунт стерлинг жинады. Уимблдон және Путни Коммонс консерваторлары Вандсвортпен заңды түрде бірігіп, жолдарды салуға Вандсвортті тағайындады. Консерваторлар кеңеске сатқан жердің 110 метрге (120 фут) жуық бөлігі асфальтталып, көше шамдарымен, асфальтталған тротуарлармен және электрондық тосқауылдармен жабдықталады. Қарсыластардың пікірінше, бұл ортаны қалалыққа айналдырып, ортақтың табиғи күйін өзгертеді. Консерваторлар тұрақты көліктерді қолдайтын Sustrans қайырымдылық ұйымына жақын жатқан жолды велосипед жолына жаңартуға рұқсат бермеді, себебі бұл "ортақтың табиғи күйін өзгертеді". Ашық кеңістіктер қоғамы тұрғындарға істі Апелляциялық сотқа беру үшін қаржылық қолдау көрсетті және 2013 жылдың желтоқсанында былай деді: "Бұл 1870 жылдары қоғамның сақтап қалуға көмектескен бірегей жасыл өкпе. Біз оның қазір құлауын көруге дайын емеспіз". 2016 жылдың тамызында Қайырымдылық комиссиясы Путни Лоуэр Коммонға өту құқығы үшін берілген сервитуттан туындаған ықтимал залап туралы ресми тергеуді жариялады. 2020 жылдың шілдесінде, тергеу басталғанына шамамен төрт жыл өткен соң, Қайырымдылық комиссиясы ресми тергеудің нәтижелерін жариялады, сервитут төмен бағамен берілген болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Қайырымдылық комиссиясының ресми тергеу қорытындысы 2020 жылдың 4 тамызында "The Times" газеті Қайырымдылық комиссиясының ресми тергеуінің ақталғандыққа ұқсайтынын жариялады, өйткені Сэр Ян Эндрюстің адвокаттары есепті даулаған кезде келісімге және сенімділерге қатысты сын айтулар алынып тасталды. Мақалада Лейборист партиясының депутаты Маргарет Ходж комиссияның өзгерістерге байланысты "мақсатына сай" екендігіне күмән келтірді. Путнидің депутаты Флэр Андерсон бұл есепті "ақтару" деп сипаттады.

Сақтаушылар

1871 жылғы Уимблдон және Путни ортақ жерлері заңы консерваторларға Заңның қағидаларын және оның негізінде қабылданған барлық ережелерді сақтау мақсатында офицерлерді констебльдер ретінде аттестаттауға рұқсат беретін ереже енгізеді. Заңға дейінгі жобаға ұқсас қағидаға сол кезде қарсылық болған, осыған байланысты 1865 жылғы қаңтарда "The Spectator" басылымында «Спенсерлік полиция» құруға наразылық білдірілді. Мақалада 1864 жылы жарияланған заң жобасына сілтеме жасалып, жобада толық полиция өкілеттігімен арнайы констебльдерді тағайындау қарастырылғаны айтылады. Бұл қағида алынып тасталды, орнына констебльдерді тек Заңның және оның негізінде қабылданған ережелерді сақтау мақсатында аттестаттауға рұқсат беретін қағида енгізілді. Констебльдерге ант беру құқығымен қатар, Заң консерваторлардың кез келген офицеріне немесе констебльге егер заң бұзушылық жасады деген күдік туған адам туралы мәліметтерді алу мүмкін болмаған жағдайда (мысалы, мәліметтерді беруден бас тартқан немесе олардың жалған екеніне күдік болғанда) қамауға алу өкілеттігін береді. Қазіргі заманда бұл өкілеттік көбінесе күзетшілер ғана қолдануы мүмкін, бірақ кез келген қызметкерге, сондай-ақ көмекке шақырған мүшелерге немесе жұртшылыққа да қамауға алудың теориялық құқығы бар. Күзетшінің тарихи рөлі 1959 жылғы британдық Pathé фильмінде бейнеленген, онда олар боулерлер мен твид киімдерімен күзетшінің (бұрынғы подполковник) қарауында болып, күнделікті жұмыстарын – жазғы өрттермен күресу және тиісті киім кимеген гольфшыларды тоқтатуды атқарады.