Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Го және шоги ойындарындағы қадамдар тізбектері зерттелді.
Studied sequences of moves in the game of go and shogi
Го және шогиде жосеки немесе жосеки (го үшін канджи таңбалары, шоги үшін) – екі тарапқа, қара және аққа да нәтижесі тең деп есептелетін зерттелген қадамдар тізбектері.
In go and shōgi, a jōseki or jouseki (kanji characters for go, for shōgi) is the studied sequences of moves for which the result is considered balanced for both black and white sides.
Жоқ , Жосеки .
Go-да, ойындар көбінесе бұрыштарда басталатындықтан, go jōseki әдетте бұрыштардағы ойын туралы болады, себебі ойыншылар жалпы жақсы позицияға қол жеткізу үшін жергілікті артықшылықтар алуға тырысады. Аз болғанымен, орта ойын үшін де jōseki кездеседі. Жапон тілінде "jō" сөзі "бекітілген" немесе "орнатылған" мағынасын білдіреді, ал "seki" сөзі тастарды білдіреді, сондықтан сөзбе-сөз мағынасы "орнатылған тастар", яғни "қалыптасқан үлгі" дегенді білдіреді. Қытай тілінде joseki термині – dìngshì (定式). Мұндағы "тепе-теңдік" түсінігі көбінесе бұрыштағы аумақты қамтамасыз ету мен бүйірлер мен ортаға қарай мықты позиция құру арасындағы тиімді айырбасқа қатысты. Іс жүзінде, бұл түсініктер өте динамикалық, және көбінесе jōseki-ден ауытқулар жағдайдың қажеттіліктеріне және қол жетімді мүмкіндіктерге байланысты болады. Jōseki-ді үйрену жергілікті жеңілістен қорғану құралы болғанымен, ойыншылар қарсыласының пішініндегі әлсіздіктерді пайдаланып, көбінесе jōseki-ден ауытқуға тырысады.
In go, because games typically start with plays in the corners, go jōseki are usually about corner play as the players try to gain local advantages there in order to obtain a better overall position. Though less common, there are also jōseki for the middle game. In Japanese, jō means "fixed" or "set" and seki means stones, giving the literal meaning "set stones", as in "set pattern". In Chinese, the term for joseki is dìngshì (定式). The concept of "balance", here, often refers to an equitable trade off between securing territory in the corner versus making good thickness toward the sides and the center. In application, these concepts are very dynamic, and, often, deviations from a jōseki depend upon the needs of the situation and the available opportunities. While learning jōseki is a tool to defend against a local loss, players always seek to take advantage of weaknesses in the opponent's shapes, often deviating from the jōseki.
Жосекиді қолдану
Жосеки тұрақты емес, бірақ кәсіби ойындарда қалыптасқан үлгілерді қамтиды; олар белгілі бір шарттармен өзгеруі мүмкін консенсусты құрайды. Сондықтан, негізгі анықтама жаңа ойыншылар үшін жаңылыстырушы болуы мүмкін, себебі жосекиді барлық жағдайларда қате түсініп, өзгертілмейтін және оңтайлы деп қабылдауға болады. Көптеген жосекилер шын мәнінде тек жасанды шектеулі бұрышта зерттеу үшін ғана пайдалы, ал нақты ойын кезінде тек басқа ойындармен (яғни, басқа жосекилер мен фюзеки қимылдарымен) дұрыс үйлесімде қолданылғанда жақсы форма деп есептеледі. Белгілі бір жосекиді білу – қара және ақ фигуралардың тепе-теңдігіне немесе әділ айырбасқа әкелетін қимылдар тізбегін білу дегенді білдіреді. Бірақ, жосекидің қалған тақтаға қалай қатысты екенін бағалау, практикада одан әлдеқайда қиын. Сондықтан, жосеки туралы білім, күрделі ойын кеңістігіне стратегияны енгізу қабілетімен салыстырғанда, беткей деп саналады. Бір го мақалында: «Жосекиді үйрену – екі тасқа дейін күшті болудан айырылумен тең», делінеді, яғни, қимылдарды жаттап алу тиімді емес; керісінше, ойыншының мақсаты жосекиден үйрену болуы керек. Осылайша, жосекиді зерттеу – қос қырлы қылыш ретінде қарастырылады және ол әрбір қимылдың негізгі принциптерін түсіну арқылы оқытылғанда ғана пайдалы. Әрбір жосеки нақты құрал ретінде қолданылуы керек, ол тақтаны белгілі бір күйде қалдырады. Дұрыс емес құралды қолдану зиянды болғандай, қате жосекиді таңдау өздігінен ойын жасаудан да нашар болуы мүмкін. Го Сейген «ХХІ ғасырдағы ойынның жолы» атты кітабында дұрыс жосекиді таңдауды дұрыс дәріні таңдаумен салыстырды: «Дұрысын таңдасаң, жақсы сезінесің. Қатесін таңдасаң, өлесің». Руй Найвей де: «Жосеки ойнау оңай [бірақ] дұрысын таңдау [ойында] қиын», – деген еді. [абзац] Жосекидің қолданыстан шығуының әртүрлі себептері болуы мүмкін, олардың кейбіреулері әуесқой ойыншыға көбінесе ұсақ көрінуі мүмкін; кәсібилер нақты себеппен бір нұсқасын оңтайлы емес деп санауы мүмкін – мықты әуесқойлардың пайдалана алмайтын нәрсе. Жосеки дегеніміз не екенін анықтайтын нақты нұсқаулық жоқ; жосеки сөздіктерінің жағдайы табиғи тіл сөздіктеріне ұқсас: кейбір жазбалар ескірген, ал тізім толық емес болуы мүмкін.
Jōseki are not fixed but comprise patterns that have gained acceptance in professional games; they constitute a consensus that may change with certain caveats. Hence, the basic definition may be misleading for new players in that a jōseki can be misconstrued as foolproof and unalterable and as optimal for all situations. Many jōseki are in fact useful only for study within an artificially confined corner, and in real play are only considered good form when used in proper combination with other plays on the board (i. e. other jōseki and fuseki moves). Knowing a particular jōseki simply means that one knows a sequence of moves, resulting in a balance or fair trade off between black and white positions. This is in practice much easier than appraising how jōseki relate to the rest of the board – hence, knowledge of jōseki is regarded as shallow, when compared with the ability to integrate a strategy into a complex game landscape. One go proverb states that "learning jōseki loses two stones in strength," which means that the rote learning of sequences is not advantageous; rather, learning from a jōseki should be a player's goal. Hence, the study of jōseki is regarded as a double edged sword and useful only if learned by understanding the principles behind each move, instead of by rote. Every jōseki should be used as a specific tool that leaves the board in a particular shape. Just as using an improper tool in machinery can be devastating, choosing the wrong jōseki can easily be worse than improvising one's own moves. In his book A Way of Play for the 21st Century, Go Seigen compared choosing the proper jōseki to choosing the proper medicine: "Pick the right one, and you feel better. Pick the wrong one, and you die." Rui Naiwei similarly remarked that "playing joseki is easy [but] choosing the right one [in a game] is hard." [par.] A jōseki may fall out of use for various reasons, some of which may often seem minor to the amateur player; professionals may consider one variation suboptimal for a very specific reason – one which strong amateurs are not likely to exploit. There is no definitive guide to what is a jōseki; the situation with jōseki dictionaries is similar to that of natural language dictionaries: some entries are obsolete, and the list is likely to be incomplete.
Негізгі жосеки
Бұрыш жөзекисі әдетте бір ойыншының тақтаның бос 19×19 аймағындағы бұрыш нүктесін басып алуымен басталады, ал екінші ойыншы жақындау жүретінімен (жапонша: какари) жауап береді. Бұрыштағы алғашқы жүретін нүктелер көбінесе 3-3, 3-4, 3-5, 4-4 немесе 4-5 болады. 5-5, 6-3 және 6-4 сияқты басқа да жүретін нүктелер тәжірибеден өтті, олардың барлығы ықпал үшін аумақты құрбан етеді. Осы жүретін нүктелердің ішінде классикалық 3-4 нүкте (комоку) және заманауи 4-4 нүкте (хоши) ең көп қолданылады. 3-4 нүктесіне стандартты жақындаулар 5-3 немесе 5-4, ал 4-4 нүктесіне 3-6/6-3 болып табылады. Соңғы вариациялардың саны өте көп (келесі жүретін нүктеге шамамен он мүмкіндік бар). Жоғарғы оң және төменгі сол жақтағы екі кең таралған жөзекимен басталатын Го ойыны. Жосекидің әдеттегі соңғы нүктесіне жетпес бұрын, реттіліктен (тенуки) шығып, басқа жерде ойнау жоғары деңгейдегі ойындарда жиі кездеседі. Жөзекиден кейінгі жүретін нүктелерге арналған ресми теория жоқ, бірақ кәсіби ойындарда көптеген белгілі бір жүретін тізбектерді кездестіруге болады. Ойыншылар жөзекиді жаттап алудың орнына, жалпы тақта жағдайына бейімделуі керек. Го – бұл шекті талдауды қажет ететін ойын екенін және жөзекилердің дұрыс ойынның эвристикасы ғана екенін есте ұстаған жөн. Жөзекиді соқыр түрде ойнау ойынды жақсартпайды.
Corner jōseki conventionally start with one player occupying a corner point, in an empty 19×19 area of the board, and the other player replying with an approach move (Japanese: kakari). The initial play in the corner is almost always on a 3 3, 3 4, 3 5, 4 4 or 4 5 point. Other plays that have been experimented with include 5 5, 6 3 and 6 4, all of which sacrifice territory for influence. Of those plays, the classical 3 4 point (komoku) and more contemporary 4 4 point (hoshi) are the most used. The standard approaches are at 5 3 or 5 4 to the 3 4 point, and at 3 6/6 3 to the 4 4 point. The number of subsequent variations is then quite large (of the order of ten reasonable plays for the next one). A Go game opening with two common jōseki in the upper right and lower left. Breaking away from a sequence to play elsewhere (tenuki) before the conventional endpoint of the jōseki is not uncommon in higher level play. There is no formal theory for follow up plays after jōseki, though numerous set sequences can be seen in professional play. It is imperative that players should not play a jōseki merely from rote memorization but adapt according to the overall board situation. It is important to keep in mind that go is a game involving marginal analysis and jōseki are merely heuristics of sound play. Playing jōseki blindly will not improve one's game.
Шогидегі Жосеки
Шогиде ойынның басталуы (序盤 joban) екі ойыншы үшін де салыстырмалы түрде белгілі бір қимылдар тізбегінен тұрады. Бұл стандартты қимылдар тізбегі немесе жосеки (定跡 деп жазылады, го ойынындағыдай емес) – берілген дебют үшін ерекше ұсынылатын, екі тарапқа да тең мүмкіндік беретін қимылдар тізбегін білдіреді. Бұл қимылдар тізбегі ойынның басынан толыққанды шайқас басталарға дейін нақты дебют үшін ең жақсы деп саналады және көбінесе әуесқой ойыншыларға негізгі стратегияны меңгеру үшін ұсынылады. Жосекилер кәсіби ойыншылардың жеке зерттеулері мен тәжірибелік ойындарының нәтижесінде жасалады. Жосекилер үнемі өзгеріп отырады, кейбіреулері қайта бағаланғанда ескіріп, теңгерімді ойынға алып келмейтін болады. Шогидегі жосекилердің мысалдары – Сагиномия жосеки, Кимура жосеки және Ямада жосеки.
In shogi, typically the beginning of the games (序盤 joban) consists of a number of relatively fixed series of moves for both players. This standard sequence of moves or a jōseki (spelled 定跡, unlike in go where they are spelled ) refers to especially recommended sequences of moves for a given opening that lead to a balanced play for both sides. These sequences of moves are considered to be the best for a particular opening from the start of the game to the start of a full scale battle, and are often recommended to amateur players to be able to master basic strategy. Jōsekis are typically developed by professional players as a result of their individual research and actual games. Jōsekis change continuously, some even becoming obsolete when they are reevaluated to no longer end up in a balanced play. Examples of jōsekis in shogi include the Saginomiya joseki, the Kimura joseki, and the Yamada joseki.