Кіріспе

Америкалық қысқа қашықтықтағы ауадан ауаға зымыран.

Ауадан ауаға "Стингер" (ATAS) (кейде ресми емес AIM 92 Stinger деп те аталады) – AH 64 Apache, T129 ATAK, Eurocopter Tiger сияқты тікұшақтарда және MQ 1 Predator сияқты БПҰ-ларда қолдану үшін иықтан атылатын FIM 92 Stinger зымыранының негізінде жасалған ауадан ауаға зымыран жүйесі. Зымыранның өзі иықтан атылатын "Стингер" зымыранымен толықтай бірдей.

Даму

АҚШ армиясы ATAS нұсқасын OH 58D Kiowa Warrior және UH 60 Black Hawk тікұшақтарында әуеден әуеге қарсы күресу үшін қолданды. 1996 жылдың 19 қарашасында өткен демонстрацияда Стингер (ATAS) Block 1 зымыраны Юма полигонындағы OH 58D тікұшағынан ұшырылып, қарсы шара қолданып ұшып келе жатқан QUH 1 дроны-тікұшағын сәтті жойды, бұл зымыранның қашықтығы барлық Air to Air Stinger (ATAS) Block II зымырандарынан асып түсті. Block II зымырандарына жаңа инфрақызыл фокустық жазықтық массиві іздеуші, жаңа батарея және сигналды өңдеудің жетілдірілген мүмкіндіктері енгізілді. Бұл іздеуші зымыранның максималды физикалық қашықтығына дейін қиын жағдайда тікұшақтарға шабуыл жасауға мүмкіндік береді, сонымен қатар нақтылығы мен IRCCM мүмкіндіктерін жақсартады және түнгі уақытта толыққанды жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Block II зымыраны іздеушіні құлдықтауды (ұшыру алдында зымыранның іздеушісін осінен бұрып, нысананы анықтау үшін бағыттау) қолдайды. Бұл алғаш рет 1997 жылдың 6 қарашасында Юмада көрсетілді. ATAL – OH 58D Kiowa Warrior және Blackhawk тікұшақтарында қолданылатын Air to Air Stinger зымырандарын іске қосу қондырғысының жаңартылған нұсқасы. 2000 жылдың ортасында AH 64 Apache Longbow тікұшағына орнатылған ATAL жүйесімен сынақтар жүргізілді. Тоғыз зымыран атылды, олардың сегізі ығы-зығылы ортада қимылсыз тұрған тікұшақтардың имитациялық нысаналарын тікелей соқты. Зымырандар Longbow тікұшағының жылдамдығымен, тоқтау күйінен бастап, жаққа бұрылуларға дейін, жартылай қуатпен төмен түсулер, тік өрлеу маневрлері, педальмен бұрылулар, тікұшақтың басын төмен салу және 22 градусқа бұрылу кезінде ұшырылды.

Пайдалану тарихы

2002 жылғы 23 желтоқсанда Ирактың МиГ-25 ұшағы Ирактағы қауіпсіздік аймағында барлау жұмыстарын жүргізіп жатқан Predator дронын атып түсірді. Predator дрондары Stingers зымыранымен қаруланған және ирактық истребительдерін "әрекетке итермелеу" үшін, содан кейін қашып кету үшін қолданылып келді. Осы оқиғада ең жоғары жылдамдығы және 25000 фут (7620 м) биіктікте ұша алатын Predator, ең жоғары жылдамдығы және 78740 фут (24000 м) биіктікте ұша алатын МиГ-25 ұшағынан қашып шыға алмады, сондықтан Stinger зымыранын іске қосты. Stinger зымыраны МиГ-тің ізіне түспеді, мүмкін, МиГ-тің және оның іске қосқан зымырасының жылу сигнатурасын ажырата алмағандықтан. МиГ ұшағынан атылған зымыран Predator дронын жойды. Бұл тарихта дәстүрлі ұшақ пен дронның алғашқы рет тікелей қақтығысуы болды.

ATAS

Бастапқы Аэро-Аэро Стингер (ATAS) – FIM-92B және C нұсқаларын қоса алғанда, ертедегі қолмен тасымалданатын Стингер жүйесінің өңделген түрі. Бұл төмен биіктіктегі нысаналарды жоюға арналған жеңіл зымыран.

ATAS I блок

ATAS Block I – ATAS сенсорлары мен бағдарламалық жасақтамасын жаңарту арқылы FIM 92E стандартына келтіру.

ATAS II блогы

Барлық Аэро-Аэро Стингер (ATAS) II блок зымырандары қолданыстағы Стингер RMP зымырандарынан өңделіп жасалған болады. II блоктың жаңарту бағдарламасы I блоктың өзгерістерін қосады, сонымен қатар қарап тұратын IR фокустық жазықтық массиві іздеушісін, жаңа батареяны және сигналды өңдеудің жетілдірілген мүмкіндіктерін енгізеді. Жаңа іздеуші зымыранның кинетикалық қашықтығына дейін бұлыңғыр ортада тікұшақтарға қарсы күресуге мүмкіндік береді. Зымыран мен ұшыру құрылғысы MIL STD 1760 стандартына сәйкес келеді. II блок бағдарламасы сонымен қатар сақтау мерзімін ұзартады, дәлдігін және IR қарсы шаралар (IRCCM) мүмкіндіктерін жақсартады, сондай-ақ толық қараңғыда жұмыс істеу мүмкіндігін қамтамасыз етеді.