Кіріспе

Өнімнің жобалануы мен сатуға түсуі арасындағы уақыт. Саудада, нарыққа шығу уақыты (TTM) – өнімнің жобалану сәтінен бастап сатуға қолжетімді болатын уақытқа дейінгі кезең. Нарыққа шығу уақытының маңыздылығы осында, себебі кешігу өндірушілер өнімді сататын нарықтың көлемін азайтады. Көптеген жағдайда ТТМ жаңа өнімдер үшін маңыздырақ деп есептеледі, бірақ шындығында кез келген сала бойынша өнімді кешіктіріп шығару кіріске кері әсер етеді – кіріс табу мүмкіндігінің аяқталу уақытын қысқартудан бастап, өнімнің жылдам ескіруіне дейін.

TTM өлшеуіш

ТТМ өлшеу үшін ешқандай стандарттар жоқ, ал өлшенген мәндер өте әртүрлі болуы мүмкін. Біріншіден, әр түрлі ұйымдар кезеңнің басталуын қалай анықтайтынында үлкен айырмашылық бар. Мысалы, автомобиль өнеркәсібінде даму кезеңі өнімнің тұжырымдамасы бекітілгеннен кейін басталады. Басқа ұйымдар жобаға штаттық қызметкерлер тағайындалғанға дейін көп нәрсе болмайтынын түсінеді, егер әзірлеушілердің қолдары басқа жобаларда болса, бұл бекітілгеннен кейін көп уақыт алады. Сондықтан олар жоба толық штатпен қамтамасыз етілген кезде бастапқы нүкте деп есептейді. Жобаның бастапқы кезеңі – бекітілуге дейін немесе толық штаттық бөлуге дейін – «тұманды бастама» деп аталады, және бұл кезең көп уақытты қажет етеді. «Тұманды бастаманы» өлшеу қиын болса да, тиімді ТТМ басқару үшін оны ТТМ өлшемдеріне қосу қажет. Келесісі, ТТМ кезеңінің аяқталуына қатысты анықтамалар да әртүрлі. Өнімді әзірлеуді инженерлік деп қарастыратындар жоба инженерлік бөлім оны өндіріске тапсырған кезде аяқталды дейді. Басқалары аяқталуды жаңа өнімнің алғашқы данасын жіберген кезде немесе тұтынушы оны сатып алған кезде анықтайды. Көлемді өндіріс салалары көбінесе соңғы нүктені белгілі бір өндіріс көлемімен, мысалы, айына миллион данамен анықтайды. Соңында, ТТМ өлшемдері өнімнің күрделілігіне, қолданылатын технологияларға, өндіріс процестеріне немесе жобаның ұйымдық күрделілігіне (мысалы, сырттан тартылған компоненттерге) байланысты өте әртүрлі болады. Жаңа өнімдер қазіргі өнімдердің өзгеруінен әлдеқайда баяу дамиды. Кейбір компаниялар өнімдерін жаңалық дәрежесі бойынша жіктеуде сәтті болды, бірақ күрделілік деңгейін анықтау әлі де қиын мәселе. ТТМ кең ауқымда өзгеруі мүмкін, бірақ маңыздысы – ұйымның ТТМ қабілеті тікелей бәсекелестерімен салыстырғанда қандай екендігі. Басқа салалардағы ұйымдар әлдеқайда жылдам болуы мүмкін, бірақ бәсекелес қауіп тудырмайды, алайда олардан үйреніп, олардың тәсілдерін бейімдеуге болады.

ТМ және сапа

Көптеген адамдар ТТМ мен өнім сапасы даму процесіндегі қарама-қарсы ерекшеліктер деп есептейді. ТТМ-ды даму процесінің қадамдарын жіберу арқылы жақсартуға (қысқартуға) болады, бірақ бұл өнім сапасын нашарлатады. Фазалық-қақпа моделі немесе Six Sigma сияқты жоғары құрылымдалған даму процестерін қолданатындар үшін өнімді дамыту көбінесе орындалуға тиіс қадамдардың анық реті ретінде қарастырылады. Мысалы, уақыт қысымы салдарынан қадамды жіберу ғана емес, сапаны төмендетумен қатар, егер ұйым осы қадамды кейіннен аяқтауға немесе қайталауға мәжбүр болса, ТТМ-ды ұзартуы мүмкін. Басқа ұйымдар барлық жобалар үшін барлық қадамдарды орындау қажет емес екенін түсініп, белсендірек жұмыс істейді. Олар сондай-ақ қадамдарды қысқартатын немесе біріктіретін, шешім қабылдау уақытын қысқартатын және іс-шараларды автоматтандыратын құралдар мен әдістерді белсенді түрде қолданады. Мұндай құралдар мен әдістердің көптеген түрлері бар (төмендегі сілтемелерді қараңыз).

ТТМ түрлері

Ұйымдар ТТМ-ді әр түрлі себептермен жетілдіреді. ТТМ-нің кейбір түрлері – нарық терезесін ұстап тұруға икемділік. Бұл өнімді іске қосу және пайданы барынша арттырудың ең қолайлы уақыты. Осы уақытқа дейін өнімдеріңіз толық мақсатты аудиторияға жетпейді. Осы уақыттан кейін сатулар оңтайлы деңгейге жетпейді. Таза жылдамдық, яғни өнімді нарыққа мүмкіндігінше тез шығару. Бұл қарқынды дамып жатқан салаларда бағалы, бірақ бұл әрқашан ең жақсы мақсат емес. Көре алатын кестелер. Нарыққа мүмкіндігінше тезірек шығудың орнына, жоспарланған мерзімде жеткізу, мысалы, жаңа өнімді сауда көрмесіне дайын ету, көбірек құнды болуы мүмкін. Stage Gate немесе Six Sigma сияқты процестерден басқа, жоба тәуекелдерін басқару (төмендегі сілтемелерді қараңыз) тиімді құрал болып табылады. Ресурстарды, әсіресе еңбек ресурстарын азайту. Көптеген менеджерлер жоба қаншалықты қысқа болса, соншалықты арзан болады деп есептейді, сондықтан олар ТТМ-ді шығындарды қысқарту құралы ретінде пайдалануға тырысады. ТТМ-ді қысқартудың бір жолы – жобаны көбірек қамту, бірақ жылдам жоба шынымен де қымбат болуы мүмкін. Өзгерістер енгізуге икемділік. Өнімдік инновация өзгерістермен тығыз байланысты, және көбінесе жобаның ортасында өзгерістер қажеттігі туындайды. Сондықтан, даму кезінде бұзушылықтарды тудырмай өзгерістер жасау мүмкіндігі бағалы болуы мүмкін. Мысалы, мақсатыңыз – тұтынушыларды қанағаттандыру болуы мүмкін, бұл тұтынушылардың пікірлеріне жауап ретінде өнім талаптарын түзету арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Осы жағдайда, ТТМ талаптардың соңғы өзгерісінен бастап өнімді жеткізуге дейінгі уақыт ретінде өлшенуі мүмкін. Бұл ТТМ түрлері ұйымның ТТМ мақсаттарының оның бизнес стратегиясымен үйлесуі керек екенін, соқыр жылдамдыққа ұмтылудың орнына, көрсетеді.

Тарих

1995 жылдың 25-26 қазанында Лондон қаласындағы St James қонақ үйінде AiC-нің Барт Холл ұйымдастырған "Нарыққа шығу уақыты" тақырыбындағы алғашқы конференция өтті. Конференция төрағасы болып сол кезде Logica компаниясының, қазір Coplexia Consulting компаниясының қызметкері Майк Вудман және AIIT-тен Аллен Портер болды.