Кіріспе

Сайлау кезінде дауыс беру нәтижелерін сақтауға арналған контейнер. "Сайлау жәшігі" атауы бар Юникод символдары.

Сайлау жәшігі – уақытша мөрленген контейнер, көбінесе шаршы жәшік, бірақ кейде бұзылуға қарсы қорғалған қап болып келеді. Оның үстіңгі жағында сайлау бюллетенін салуға жеткілікті тар саңылау бар, бірақ дауыс беру аяқталғанға дейін ешкімге дауыстарға қол жеткізуге мүмкіндік бермейді. Бюллетень тастау жәшігі сайлаушыларға пошта арқылы алған бюллетендерін санау үшін өздігінен тапсыруға мүмкіндік береді.

Қолданылуы

Ол әдетте сайлау учаскесінде орналасады, бірақ кейбір елдерде, атап айтқанда Ирландия, Италия және Ресейде, сайлау учаскесіне баруға мүмкіндігі жоқ адамдардың үйлеріне сайлау жәшіктері жеткізілуі мүмкін. Өте үлкен бюллетеньдер қолданылса, қағазды жәшікке салуға көмектесетін автоматтандырылған механизм болуы мүмкін. Сайлау басталғанға дейін жәшік бос екенін (яғни, жалған дауыстармен толтырылмағанын) көру үшін мөлдір жәшіктер қолданылуы мүмкін. Сайлау аяқталғаннан кейін барлық жәшіктер бір орынға жиналып, дауыстар есептеліп, нәтиже жарияланады. Балама ретінде, жәшіктер сайлау учаскесінде есептеліп, әр учаске өз нәтижесін жариялап, олар біріктіріледі (учаскелік есеп). Кейбір елдерде электронды дауыс берудің кеңеюіне байланысты сайлау жәшіктері қолданылмайды. "Бюллетень" сөзі дауыс беру қағазының орнына кішкентай шарды пайдалануға негізделген дауыс беру жүйесінен шыққан: қара шар туралы қараңыз.

Тарих

Рим республикасында әр сайлаушы бастапқыда өз дауысын ресми тақташаға жазып қойған лауазымды тұлғаға ауызша жеткізді, бірақ кейін республикада құпия дауыс беру енгізілді, онда сайлаушы өз дауысын балауыз жабылған бук тақташасына қаламмен жазып, толықтырылған дауыс бюллетенін сителлаға немесе урнаға (дауыс беру урнасына) тастады, оны кейде циста деп те атады. Ұлыбританиядағы алғашқы құпия дауыс беру, бюллетеньдер мен дауыс беру жәшігін пайдалана отырып, 1872 жылдың 15 тамызында Понтефракт қаласында, жақында қабылданған Сайлау заңының 1872-ші тармағына сәйкес өтті. Ланкастер герцогтігінің канцлері болып тағайындалғаннан кейінгі министрлік сайлауда Хью Чайлдерс Понтефракт округінен парламент депутаты болып қайта сайланды. Түпнұсқа дауыс беру жәшігі, қызылша мөрімен бекітілген балауызбен мөрленген, Понтефракт мұражайында сақтаулы.