Кіріспе

Аудитория – көрермендердің қойылымдарды тыңдап, көруіне арналған бөлме. Кинотеатрларда аудиториялардың саны экрандар санымен белгіленеді. Аудиторияларды ойын-сауық орындарында, қоғамдық залдарда және театрларда кездестіруге болады, олар репетициялар, презентациялар, өнер туындыларын қою немесе оқу кеңістігі ретінде қолданылуы мүмкін.

Этимология

Термин латын тілінен алынған (audītōrium, audītōrius ("естуге қатысты")); ал ұғымы грек тіліндегі аудиториядан келген, онда театрлардағы жартылай шеңбер пішіндес орындық қабаттары кең "белдеулермен" бөлінетін, диазомата деп аталатын, әрбір қабаттың арасында он бір қатар орындықтан орын алатын.

Аудиторияның құрылымы

Қазіргі театрларда көрермендер, әдетте, сахнадан просцена аркасымен бөлінеді, бірақ басқа да сахна түрлері де кең таралған. Аудиторияның әр бөлігіндегі орындықтардың (кәсіптік ортада «үй» деп аталады) бағасы көбінесе сахнаны көру сапасына байланысты өзгереді. Отыру орындарына келесі элементтердің бірі немесе барлығы кіруі мүмкін:

Стандар, оркестр немесе арена: сахнаның төменгі, жазық бөлігі, әдетте сахна деңгейінде немесе одан төмен орналасқан. Балкон немесе галереялар: аудиторияның арт жағындағы бір немесе бірнеше көтерілген отыру алаңдары. Ірі театрларда бірнеше деңгейлер сатылардың үстіне немесе артына тік орналасады. Бірінші деңгей әдетте киім шеңбері немесе үлкен шеңбер деп аталады. Ең жоғарғы деңгей немесе жоғарғы шеңбер кейде «құдайлар» деп аталады, әсіресе үлкен опера театрларында, онда орындықтар өте биік және сахнадан қашықта болуы мүмкін. Бөлмелер: әдетте сахнаның алдында, бүйірінде және жоғары орналасқан. Бұл көбінесе ашық көрініс алаңы бар жеке бөлмелер, онда әдетте бірнеше адамға ғана орын бар. Мұндай орындықтар әдетте «үйдің» ең беделді орындары саналады. Құрметті қонақтар үшін мемлекеттік немесе патшалық бөлмелер де қарастырылуы мүмкін. Орындықтардың орналасуы: Аудиториядағы (немесе жиналыс залындағы) орындықтардың орналасуы «көп дәлізді» немесе «континенттік» деп белгіленеді. Бұл терминдер жобалау стандарттарында, құрылыс нормаларында және басқа да сәулеттік анықтамалық құжаттарда жиі кездеседі. Әр түрдің өзіндік ерекшеліктері бар, қатарлардың мөлшері, қатар аралықтары және эвакуациялық жолдарға қатысты нақты талаптар белгіленген. Негізінде, көп дәлізді орналасуда әр қатарда 14–16 орыннан аспауы керек, ал қатардың екі шетінен де дәліздерге қол жеткізу болуы тиіс. Континенттік орналасуда барлық орындықтар орталық бөлімде орналасқан. Мұнда бір қатардағы орындықтардың саны көп дәлізді орналасудағы шектеулерден әлдеқайда көп болуы мүмкін. Қатарлардың ұзындығын ұлғайтуға рұқсат беру үшін құрылыс нормалары қатар аралықтарын кеңейтуді, дәліздерді кеңітуді және стратегиялық түрде орналастырылған эвакуациялық есіктерді талап етеді. Көбірек орын қажет сияқты көрінсе де, континенттік орындықтардың жоспары көбінесе көп дәлізді орналасудан тиімдірек болады. Шынында, егер мұқият жоспарланса, континенттік орналасу бірдей аумақта көбірек орындықтарды орналастыруға мүмкіндік береді.

Басқа орындарда ұқсас құрылымдар

Спорттық нысандарда, мысалы стадиондар мен жарыс жолдарында королівтік ложалар немесе жабық аймақтар болады. Мысалы, All England Club және Ascot Racecourse-та кіру құқығы королівтік отбасылар мен басқа да ең беделді тұлғаларға ғана беріледі. Басқа елдерде спорттық нысандарда билет ала алатын әркімге қолжетімді болатын люкс-бокстар бар. Сонымен қатар, кейбір спорттық нысандар бұрын аудитория деп аталған, мысалы, бұрынғы Буффало Мемориалдық аудиториясы.