Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дельфин – бірінші жауынгерлік қабілетті орыс суасты кемесі. Ол 1903 жылы қолданысқа беріліп, 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызметтен шығарылды. 1904 жылы сынақ сүңгісі кезінде 25 экипаж мүшесі қаза тапты.
Delfin (Дельфин) was the first combat capable Russian submarine. She was commissioned in 1903 and decommissioned in 1917, having served during World War I. During a test dive in 1904, 25 crew were killed.
Дизайн
Дельфин су асты кемесін әскери-теңіз архитекторы, аға көмекші Иван Григорьевич Бубнов, Су асты кемелерін салу комиссиясының (кейіннен "Рубин" жобалау бюросы) лейтенанты М. Н. Беклемишев және лейтенанты И. С. Горюнов жобалаған. Жобасы бір корпусты, үстіне орналасқан бактары бар, сыртқы қаптамасы терек ағашымен жабылған су асты кеме түрі болды, бұл жерге тіреліп қалған жағдайда зақымдануды болдырмау үшін жасалған. Ол 1901 жылдың шілдесінде Санкт-Петербургтегі Балтық зауытында тапсырыс берілді, 1902 жылы суға түсірілді және 1903 жылы офицерлер мен теңізшілерді оқытуға кірістірілді. Бастапқыда кеме торпедалық қайық ретінде жіктеліп, оған атаудың орнына нөмір берілді.
Delfin was designed by Naval architect Senior Assistant Ivan Grigoryevich Bubnov, Lieutenant M. N. Beklemishev and Lieutenant I. S. Goryunov of the Construction Commission for Submarines (later the Rubin Design Bureau). The design was of a single hull type submarine with saddle tanks whose outer plating was covered with teak to prevent damage in the case of grounding. She was ordered in July 1901 laid down by Baltic Works at St. Petersburg, launched in 1902, and entered service in 1903, training officers and sailors. Initially the vessel was classed as a torpedo boat and only given a number instead of a name.
Жалпы сипаттамалары
Дельфин су бетінде 113 тонна, ал су астында 126 тонна суды ығыстырды. Ұзындығы және ені болған, ал суға бату тереңдігі шамамен болды. Су асты кемесі бір жанармай/электр қозғалтқышымен жабдықталған, ол сәйкесінше 300 а.к. және 120 а.к. қуатты тудырып, бір осьті қозғалтқан. Бұл Дельфинге су бетінде және су астында тиісті жылдамдық берді. Кеме экипажы 22 адамнан, офицерлерді қоса алғанда, тұрды.
Delfin displaced 113 tons surfaced and 126 tons submerged. She was long with a beam of and a draught of The submarine was powered by one gasoline/electric motor that created 300 bhp and 120 hp respectively that drove one shaft. This gave Delfin a speed of surfaced and submerged. The ship was crewed by 22 men, including officers.
Қару-жарақ
Дельфиндердің негізгі қаруы – Джевєцкий құлақшаларында орналасқан екі сыртқы торпеда болды. Қайықта сонымен қатар бір пулемет те орнатылған.
Delfins main armament was two external torpedoes in Drzewiecki drop collars. The boat was also equipped with one machine gun.
Қызмет тарихы
Дельфиннің балласттық резервуарлары ақаулы болғандықтан, суға түсуіне 12 минут кетті. Бұл кеменің болашақтағы оқиғаларының алғышарты болды. 1904 жылғы 29 маусымда сынақ жүргізу кезінде Балтық кеме жасау зауытының қабырғасынан Нева өзеніне батып кетті. Капитан мен 24 экипаж мүшесі қаза тауып, 12 адам құтқарылды. Кеме 3 шілдеде көтеріліп, 1904 жылдың соңында Владивостокқа жеткен Сібір флотилиясына берілді. Дельфин 1905 жылдың ақпан айында қызметке қайта оралды. 1905 жылдың мамырында бензин буынан болған жарылыс салдарынан Дельфин тағы да батып кетті. Ол Ресей-Жапон соғысы аяқталғаннан кейін қайтадан қызметке кірісті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дельфин 1916 жылғы қазанда Мурманскіге ауыстырылып, Солтүстік флотилияда қызмет етті. Ол жауынгерлік операцияларға жарамсыз деп танылып, 1917 жылдың тамызында тізімнен шығарылды. Мурманскіде жоюға күтіп тұрғанда, ол суға батырылды. 1920 жылы қалдықтары бөлшектелді. Дельфиннің батуының – алғашқы ресейлік су асты кемесінің апатқа ұшырауының – 100 жылдығы Санкт-Петербург су асты кемешілер клубы гүл шоқтарын қою, аза күту рәсімі және Смоленск православие зиратында әскери салтанатпен шеру өткізу арқылы таңдалды.
While undergoing her first sea trials, Delfins ballast tanks were faulty and it took 12 minutes to complete her dive. This foreshadowed future events for the vessel. On 29 June 1904 the submarine sank in the Neva River by the wall of the Baltic Shipyard during a test dive. The captain and 24 crewmen were killed, and 12 men were rescued. The vessel was raised 3 July and transferred to the Siberian flotilla, arriving in Vladivostok in late 1904. Delfin returned to service in February 1905. In May 1905, Delfin sank again after suffering an explosion due to petrol vapours. She returned to service after the Russo Japanese War had ended. During World War I Delfin was transferred to Murmansk in October 1916 and served in the Northern flotilla. She was found to be unsuitable for combat operations and was deleted in August 1917. While awaiting disposal in Murmansk, she was sunk. The remains were scrapped in 1920. The centenary of Delfin’s sinking the first Russian submarine accident was marked by the St. Petersburg Submariners Club with wreath laying, a mourning service, and by guards of honor and an orchestra marching at the Smolenskoye Orthodox cemetery.