Кіріспе

Француз тағамдарының соусы – Деми-глаз (dəmi ɡlas, 'жартылай глазурь') – француз тағамдарында өздігінен немесе басқа соустардың негізі ретінде қолданылатын қоңыр соус. Бұл термин француз тіліндегі glace сөзінен шыққан, ол соусқа қатысты қолданылғанда "мұздату" немесе "жабын" деген мағынаны білдіреді. Дәстүрлі түрде ол бір бөлік эспаньоль соусы мен бір бөлік қоңыр қайнатыс суын (бульон) араластыру арқылы дайындалады. Сосын соусты көлемі жартысына дейін азайтады, қалған қоспалардан сүзіп тазартады және шери шарабымен аяқтайды. Деми-глаздың кең таралған түрлері эспаньоль соусына 1:1 пропорциясында сиыр еті немесе тауық еті қайнатыс суын қосу арқылы жасалады; олар "сиыр еті деми-глазы" (demi glace au bœuf) немесе "тауық еті деми-глазы" (demi glace au poulet) деп аталады. "Деми-глаз" термині өздігінен қолданылғанда, ол дәстүрлі түрде бұзау етінен жасалғанын білдіреді.

Дайындық

Деми-гластың негізгі рецептісін француз шефі Огюст Эскофье ұсынған, ол француз тағамдарын дайындау әдісін жетілдірген және көптеген стандартты француз рецептелерін жүйелеген адам ретінде танылады. Көптеген деми-глас рецепттерінде ең алдымен эспаньол соусын дайындау, содан кейін қоңыр тұнба рецепті келтірілсе де, дайындау процесі керісінше болуы керек, себебі қоңыр тұнба эспаньол соусының қажетті құрамы болып табылады. Алдымен негізгі қоңыр тұнба дайындалып, дайын болғаннан кейін ыстыққа қойылып, жылы күйде ұсталады. Осыдан кейін эспаньол соусы дайындалады, оған қоңыр тұнбаның жартысы қолданылады, ал дайын болғаннан соң қалған қоңыр тұнба эспаньол соусына тең пропорцияда қосылады. Деми-глас жақсы сақталады – тоңазытқышта шамамен алты ай, ал мұздатылғанда – белгісіз мерзімге дейін. Дәстүрлі деми-глас жасауға жұмсалатын еңбек көп болғандықтан, шефтер көбінесе оны қарапайым бұзау етінен жасалған соуспен немесе американдық аспаздық кітап авторы Джулия Чайлд "жартылай деми-глас" (яғни эспаньол соусыз) деп атаған имитациялық нұсқасымен ауыстырады. Дегенмен, бүгінгі күнге дейін француз жоғары тағамын дайындайтын көптеген шефтер өз асханаларында дайындалған деми-гласты пайдаланады. Соусты дайындауға жұмсалатын еңбекті азайтудың тағы бір жолы – көбінесе кәсіби асханаларда қолжетімді концентраттар мен қоспаларды пайдалану.