Кіріспе

Боинг XB 15 (Боинг 294) – 1934 жылы АҚШ Армиясы Әуе корпусы (USAAC) үшін 5000 миль (8047 км) ұшу қашықтығы бар ауыр бомбалаушы ұшақтың жасалу мүмкіндігін тексеру мақсатында сынақ ретінде жобаланған АҚШ бомбалаушы ұшағы. 1935 жылдың ортасынан бастап бір жыл бойы XBLR 1 деп аталды. 1937 жылы алғашқы ұшысы кезінде ол АҚШ-та құрастырылған ең ірі және көлемді ұшақ болды. 1939 жылғы 30 шілдеде 8200 фут (2499 м) биіктікке жүк көтеруді қамти отырып, құрлықтағы ұшақтар арасында биіктік рекордтарын бірнеше рет жаңартты. Ұшақтың зор көлемі ұшқыштарға қанатқа кіріп, ұшу кезінде ұсақ жөндеулер жасауға мүмкіндік берді. 5000 миль (8047 км) қашықтықты ұшу үшін 33 сағат уақыт кетті; экипаж бірнеше сменадан тұрды, ал ұйықтау орындары қызметтен тыс уақытта демалуға мүмкіндік берді.

Жобалау және әзірлеу

XB 15 ұшағының техникалық талаптары 1933 жылдың ортасында «А жобасы» ретінде бастау алды. USAAC-тің Boeing компаниясының ұшу қабілеті жоғары, үлкен бомбалаушы ұшағын жасау мүмкіндігі туралы талқылаулары нәтижесінде жобаға 294 модельі деген ішкі атау берілді, ал USAAC оны XB 15 деп атады. Мартиннің XB 16 жобасы прототип құрастырылғанға дейін USAAC тарапынан нашар деп танылды және тоқтатылды. 1934 жылдың тамызынан бастап Boeing компаниясы USAAC ұсынған Martin B 10 бомбалаушысын алмастыру мақсатында 299 модельін жобалауды бастады. 299 модельін жобалаған команда Boeing 247 және 294 модельдерінің элементтерін, әсіресе төрт қозғалтқышты пайдалануын енгізді. 299 модельін жобалаған команда Клайстраның командасымен бірге жұмыс істеді, бірақ мұндай үлкен ұшақты жасаудағы қиындықтар 294 жобасының дамуын баяулатты. 1935 жылдың ортасында USAAC «А жобасын» «D жобасымен» біріктірді, бұл болашақта қолжетімді ең ұзақ қашықтықты қамтамасыз ету туралы ұсыныс болды. Біріктірілген бағдарлама «Бомбалаушы, ұзақ қашықтыққа» деген мағынада BLR деп аталды. XB 15 XBLR 1 деп қайта аталды; BLR бағдарламасы аясында тағы екі жоба қосылды: Douglas Aircraft компаниясынан XBLR 2, кейіннен XB 19 болды; және Sikorsky Aircraft компаниясынан XBLR 3, кейіннен тоқтатылды. Келесі жылы XBLR атауы алынып тасталды және Boeing прототипі қайтадан XB 15 аталды. Алайда, Boeing инженерлері прототиптің осы күнге дейін ең ауыр әуе жүгін тасымалдауға қабілетті екенін болжады: Хейнс жүк тасымалы үшін Ұлттық аэронавтика қауымдастығы (NAA) «2000 метр биіктікке тасымалданған ең ауыр жүк» үшін халықаралық рекордты растаған сертификат алды. XB 15 бомбалаушы үшін тым жылдам болмаса да, ол осындай салмақты және осындай қашықтыққа тасымалдай алатын ең жылдам ұшақ болды. 1939 жылдың шілдесінде Хейнс NAA-дан жүкпен халықаралық жылдамдық рекорды үшін сертификаттар алды. Бұл көрсеткіш сонымен қатар 3129.241 миль (5036 км) ұлттық жабық контурлық қашықтық рекордын орнатты. Ұшақтың мұрындарында «жабдықтар» деп жазылған үлкен сандықты арқасына көтеріп жүрген піл суреті салынған.