Кіріспе
Француз комиксінің суретшісі Франсуа Буржон (François Bourgeon; 5 шілде 1945 жылы Парижде туған) – француз комиксі суретшісі.
François Bourgeon (born 5 July 1945, Paris) is a French comics artist.
Өмірбаян
Буржон бастапқыда боялған шыны суретшісі ретінде білім алған, бірақ жұмыс табудағы қиындықтар мен сурет салуға деген құштарлығы оны басқа мансапқа бауыр басты. 1971 жылдан бастап журналдарда иллюстрацияларын жариялау оны графикалық әңгімелерге жетеледі және келесі бірнеше жылда өнер шеберлігін жетілдірді. Оның алғашқы маңызды комикс жұмысы – Glénat Editions баспасы үшін жасалған ортағасырлық сериядағы алғашқы екі шығармасы, олар тікелей комикс альбом форматында жарық көрді. Бұл екі шығарма оның кейінірек, одан да зор қасіретті ортағасырлық эпосын (Күн бату серіктері) тақырыптық және көркемдік тұрғыдан алдын ала болжады. 1979 жылы "Circus" журналында "Brunelle et Colin" жұмысынан бас тартып, Bourgeon-ның "The Passengers of the Wind" сериясы, сондай-ақ Glénat баспасында жарық көрген, ол заманының ең маңызды еуропалық комикстерінің бірі ретінде танылды. Оның графикалық романдары теңіз және ортағасырлық тарихи фантастикадан ғылыми фантастикаға дейін кең ауқымды. Брунель, Иса, Мариотта және Сиан әрқайсысының сериясының – "Brunelle et Colin", "The Passengers of the Wind", "The Twilight Companions" және "The Cyann Saga" қаһармандары. Буржон мұқият зерттеуші ретінде белгілі, ал оның 17-ғасырлық кемелерден бастап 14-ғасырлық киімге дейінгі суреттері тарихи дәлдігімен танымал. Мысалы, "Желдің жолаушылары" жұмысы барысында ол көптеген зерттеулер жүргізіп, академиялық мамандармен кеңесіп, Нант қаласындағы Теңіз мұражайына барды. Осы серия үшін ол колониялық сәулеттік құрылыстардың және басты кейіпкерлер жүзіп бара жатқан кемелердің масштабты модельдерін жасады, өлшемдері мен ішкі құрылымының дұрыс екеніне көз жеткізу үшін. Осы тәсіл басқа жұмыстарда да қолданылды. "The Cyann Saga" үшін ол серияда көрінетін машиналар мен ғимараттардың модельдерін жасады, олардың айналасында жүріп, оларды әртүрлі бұрыштардан және жарық жағдайларынан көре алды. Оның көп уақытты қажет ететін және ұқыпты зерттеулері оның туындылары Жан "Мёбиус" Жиро, Герман Хуппен немесе Андре Жуйяр сияқты көрнекті замандастарымен салыстырғанда салыстырмалы түрде шағын болуына әкелді. Ол Бретаньдегі Корнуайльде тұрады.
Саян Сага ісі
1983 жылдан бері Буржонның тұрақты редакторы болған, отбасылық компания Кастерманды ірі Flammarion корпорациясы сатып алғанда мәселелер туындады. Буржон мен Лакруа Flammarion авторларға авторлық төлемдерді кешіктіру үшін сату санын өзгертіп, содан кейін басқа да бұзушылықтар жасады деп шағымдады. Авторлар 1999 жылы Flammarionды сотқа берді. Flammarion жеке қарсы сотқа шағымданып, авторларды Cyann сериясының жаңа альбомын үш жыл ішінде жарияламайынша айыптады. Авторлар мен Кастерман арасындағы шартта альбомды жариялау үшін белгілі бір мерзім көрсетілмеген, бірақ оған қарамастан, 2001 жылдың 30 қазанында сот Flammarionнің пайдасына шешім шығарды және авторларға альбомды (серияның үшіншісін) шығаруды бұйырды, әр күнге кешіккені үшін 1000 евро айыппұл салынды. 2004 жылдың 27 сәуірінде апелляциялық сот бұрынғы сот шешімін жойды. Осы уақыт аралығында бұл сот процесі Францияда "cause célèbre" атанды, себебі ол әдеби ортада интеллектуалдық бостандық және авторлық құқық мәселелерін көтерді. Нәтижесінде авторлар өз еркіндіктерін және құқықтарын қорғап, циклдің үшінші альбомы 2005 жылы, алдыңғы альбомынан сегіз жыл өткен соң, Vents d'Ouest баспаханасы арқылы жарық көрді.
Клод Лакруамен ынтымақтастықтың сипаты
"Dare Dare" бағдарламасына берген сұхбатында, Radio Suisse Romande, сондай-ақ 2007 жылдың ақпан айында "Cycle de Cyann" сериясындағы "Les couleurs de Marcade" бөлімінің жарық көруіне орай берген сұхбатында Франсуа Буржон, өзі мен Клод Лакруа арасындағы ынтымақтастықтың мәнін ашты. Осы соңғы альбом үшін де, "Cyann" сериясының басқа туындылары үшін де Лакруа планеталар немесе аралдар, қалалар немесе ғимараттар болсын, барлық күрделі декорацияларды жасау міндетін алды. Осылайша ол Буржон үшін бұрынғы серияларының негізі болған жан-жақты құжаттаманың болашақ нұсқасын жасады. Лакруа, Буржонның басқа серияларынан бұрынғы дос және серігі, "Cyann" сериясының көптеген маңызды нысандарын эскиздер, суреттер және бояулар арқылы жасады, ал кейде үш өлшемді модельдер де жасады. "Les couleurs de Marcade" туындысындағы қаланың модельі Лакруаның үйінде бірнеше метр орын алды. Бұл әлемді құру процесі әрқашан өзара байланысты және шектеусіз болды. Кейде Буржон өзі фондық эскиздер жасап, кейін оларды Лакруаға көрсетіп, пікірін білдіретін. Эскизді немесе үлкен суретті кім бастағанына қарамастан, екеуі де декорация алғашқы эскизден бастап комикстегі дайын туындыға дейін барған кезде барлық кезеңдерде пікір алмасатын.
Les Passagers du vent (Желдің жолаушылары)
1. Дюнеттегі қыз (1980, )
2. Понтон (1980, )
3. Иуданың үстелі (1981, )
4. Жыланның сағаты (1982, )
5. Эбен ағашы (1984, )
6. Буа-Кейман қызы Кітап 1 (2009, )
7. Буа-Кейман қызы Кітап 2 (2010, )
8. Шие шарбаты Кітап 1: Абревуар көшесі (2018, )
9. Шие шарбаты Кітап 2: Мартирлер көшесі (жоспарланған шығарылым: 2023)
HS. Оқиғалар құрылысы (1994, Мишель Тиэбоутпен бірге, )
HS. Атчафалайя жолы (2010, Мишель Тиэбоутпен бірге, )
2. Le ponton (1980, )
3. Le comptoir de Juda (1981, )
4. L'heure du serpent (1982, )
5. Le bois d'ébène (1984, )
6. La petite fille Bois Caïman Livre 1 (2009, )
7. La petite fille Bois Caïman Livre 2 (2010, )
8. Le sang des cerises Livre 1: Rue de l'Abreuvoir (2018, )
9. Le sang des cerises Livre 2: Rue des Martyrs (planned release: 2023)
HS. Les chantiers d'une aventure (1994, with Michel Thiébaut, )
HS. Le chemin de l'Atchafalaya (2010, with Michel Thiébaut, )