Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сидни Диллон Рипли II (20 қыркүйек 1913 – 12 наурыз 2001) – американдық орнитолог және жабайы табиғатты қорғауға арналған маман. Ол 1964 жылдан 1984 жылға дейін 20 жыл бойы Смитсондар институтының хатшысы қызметін атқарды, институттың ең қарқынды өсім және кеңею кезеңінде оны басқарды. Смитсониандағы басшылығы үшін 1985 жылы Рональд Рейган оған Президенттік бостандық медалін табыс етті.
American ornithologist and wildlife conservationist
Sidney Dillon Ripley II (September 20, 1913 – March 12, 2001) was an American ornithologist and wildlife conservationist. He served as secretary of the Smithsonian Institution for 20 years, from 1964 to 1984, leading the institution through its period of greatest growth and expansion. For his leadership at the Smithsonian, he was awarded the Presidential Medal of Freedom by Ronald Reagan in 1985.
Ерте өмір
Рипли Нью-Йорк қаласында дүниеге келді, ал оның ағасы Луи 1906 жылы Коннектикут штатының Личфилд қаласында туған. Оның анасы – шотланд тегінен шыққан Констанс Бейли Роуз, әкесі – 1898 жылғы Renault Voiturette көлігімен жүрген бай жылжымайтын мүлік агенті Луи Артур Диллон Рипли. Оның әкесінің әкесі мен анасы, Джулия мен Джозиа Дуайт Рипли, ол дүниеге келмей тұрып қайтыс болды, бірақ ол Кора Диллон Уайкофф арқылы олармен байланыста болды. Арғы әжесі Кора және оның күйеуі, доктор Питер Уайкофф, жас Риплиді өздерінің Парк Авенюдегі пәтеріне жиі шақырып тұратын. Кора мен Джулияның әкесі (оның арғы атасы) және атының бір бөлігін алған Сидни Диллон, Юнион Пасифик Теміржолының президенті қызметін екі рет атқарды. Оның інісі – Сидни Диллон Рипли I. Екеуі де Алтын ғасырдың бай саудагерлері. Риплидің алғашқы білімі Мэдисон даңғылындағы Монтессори балабақшасында алды. Кішкентай кезінде ол көп саяхаттады, соның ішінде анасының туыстары тұратын Британдық Колумбияға да барды. 1918 жылдың сәуір айында оның әкесінен ажырасқан анасы Массачусетс штатының Кембридж қаласына көшіп келді. 1919 жылы отбасы Бостонға қайта көшті, онда ол Риверс мектебінде оқыды. Он жасында ол анасымен бірге Еуропаны аралап саяхаттады. 1924 жылы Рипли Массачусетс штатының Саутборо қаласындағы Фэй атты пансиондық мектепке түсті. 1926 жылы ол Луидің ізімен Нью-Гэмпшир штатының Конкорд қаласындағы Сент-Полс мектебінде оқыды. 1936 жылы Йель университетін бітіріп, бакалавр дәрежесін алды. Йельде оқып жүргенде ол ағасымен сөйлескеннен кейін қысқа уақытқа дәстүрлі мансапты қарастырды. "Луи маған отбасымызда заңгер болуымыз керек деді", - деді ол, "бірақ мен бұл ойға шыдай алмадым. 1936 жылдың жазында колледжді бітіргеннен кейін, өмір бойы табысқа жету және лайықты болатын болашақ туралы ойларымнан бас тартып, құштарлықпен қызығушылық танытқан құстарға өмірімді арнауға бел будым".
Ripley was born in New York City, after a brother, Louis, was born in 1906 in Litchfield, Connecticut. His mother was Constance Baillie Rose of Scottish descent while his father was Louis Arthur Dillon Ripley, a wealthy real estate agent who drove around in an 1898 Renault Voiturette. Both his paternal grandparents, Julia and Josiah Dwight Ripley, died before he was born but he was connected to them through Cora Dillon Wyckoff. Great Aunt Cora and her husband, Dr. Peter Wyckoff, often hosted young Ripley at their Park Avenue apartment. Cora's and Julia's father (his great grandfather) and partial namesake was Sidney Dillon, twice President of the Union Pacific Railroad. and his uncle was Sidney Dillon Ripley I. Both Gilded Age tycoons. Ripley's early education was at the Montessori Kindergarten School on Madison Avenue. As a young boy, he traveled widely including to British Columbia where his mother's relatives lived. In April 1918, his mother, who had separated from his father, moved to Cambridge, Massachusetts. In 1919 the family moved again to Boston, where he studied in a school called Rivers. At the age of ten, he traveled again with his mother across Europe. In 1924 Ripley went to a boarding school called Fay in Southborough, Massachusetts. In 1926 he followed in Louis' footsteps, attending St. Paul's School in Concord, New Hampshire. In 1936, he graduated with a Bachelor of Arts from Yale University. While at Yale he briefly considered a more traditional career path after a conversation with his brother. "Louis told me we ought to have a lawyer in the family," he has said, "but I really hated the idea, and in the summer of 1936, after graduating from college, I resolved to abandon all thoughts of a prosperous and worthy future and devote myself to birds, the subject I was overpoweringly interested in."
Саяхат және білім беру
Риплилердің досы Джон, оның әкесі Жас еркектер христиан қауымын (YMCA) құрған, және Селестин Мотт Үндістанға барып, онда YMCA жатақханасын ашуды жоспарлап отырды. Осының нәтижесінде ол 13 жасында әпкесімен бірге Үндістанға сапар шекті. Олар Бомбей қаласындағы "Тадж-Махал" қонақүйінде тұрды, содан кейін Кашмирге барды, оның ішінде Ладакх және Батыс Тибетке де саяхат жасады. Кашмирде олар полковник Биддульфпен бірге бүркіттерді ұшырды. Сондай-ақ Калькутта және Нагпур қалаларын да аралады. Риплидің бір бауыры Махараджа ұйымдастырған аң аудару кезінде жолбарыс атып өлтірді. Осы оқиғадан кейін ол өмір бойы Үндістан құстарына деген қызығушылық танытты. Ол құстардың заңнан әлдеқайда қызықты екенін түсінді және 1936 жылы Йель университетін бітіргеннен кейін Эрнст Майр оған "Ең маңыздысы – жақсы және кең биологиялық білім алу" деген кеңес берді. Одан кейін ол Колумбия университетіне түсті және Колумбия университетінде зоологияны оқыды. Оқу барысында Рипли 1937-1938 жылдары Жаңа Гвинеяға Денисон Крокетт экспедициясына және 1939 жылы Суматраға Вандербильт экспедициясына қатысты. Кейін 1943 жылы Гарвард университетінен зоология ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады.
A friend of the Ripleys, John, whose father founded the Young Men's Christian Association, and Celestine Mott were planning a visit to India to set up a YMCA hostel in India. This led to a visit to India at age 13, along with his sister. They stayed at the Taj Mahal Hotel in Bombay and then went to Kashmir and included a walking tour into Ladakh and western Tibet. In Kashmir, they flew falcons with Colonel Biddulph. They also visited Calcutta and Nagpur. One of Ripley's brothers shot a tiger at a shoot hosted by a Maharaja. This led to his lifelong interest in the birds of India. He decided that birds were more interesting than law and after graduating from Yale in 1936 he was advised by Ernst Mayr that "the most important thing you can do is get a sound and broad biological training." He then enrolled at Columbia University. and he began studying zoology at Columbia University. As a part of his study, Ripley participated in the Denison Crockett Expedition to New Guinea in 1937 1938 and the Vanderbilt Expedition to Sumatra in 1939. He later obtained a PhD in Zoology from Harvard University in 1943.
Соғыс қызметі және академиялық жұмыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Орталық барлау агенттігінің алдыңғы шебер стратегиялық қызмет кеңсесінде Уильям Дж. Донованның ("Ақпарат үйлестірушісі") басшылығымен қызмет етті. Алғашқы күндері Рипли Рокфеллер орталығында сэр Уильям Стивенсон басқарған Ұлыбританияның қауіпсіздік координациясымен байланыс жасады. Кейін ол Оңтүстік-Шығыс Азиядағы американдық барлау қызметін басқарды. Рипли өзінің OSS әріптестерін жоғары бағалады және кейбір адамдардың әлеуметтік бейімділіктерін сынауына келіспеді, соның салдарынан ұйымды "Тым әлеуметтік" деп атады. Рипли көптеген индонезиялық тыңшыларды даярлады, олардың барлығы соғыс кезінде қаза тапты. Тұтқындалған жағдайда, ол австралиялық подполковник ретінде тағайындалды. Ол Англия, Египет, Қытай арқылы Үндістан мен Цейлонға баруы керек еді. Ол Бангкоктағы 404-ші бөлімшемен жұмыс істеді, аймақта тұтқынға алынған одақтас авиаторларды құтқаруға тырысты, оған жапон күштерінен жасыру үшін тайлық достар көмектесті. Осыдан кейін ол Шри-Ланкаға көшті және жоспарланғандай Австралияға ешқашан бармады. Ол осы кезеңде лорд Маунтбеттенмен бірге жұмыс істеді және оны "дамытты". Олар Нью-Дели мен Тринкомалидегі кешкі ас пен кештерде жиі кездесті. Бір күні Рипли жасыл тоқылдықты көріп, сүлгісінде ғана киініп, оны атуға кетті. Экземплярдың таңбасында "коктейль кешінде атылған, сүлгі түсті" деп жазылған. Шри-Ланканың Канди қаласында ол болашақ әйелі Мэри Ливингстонмен және оның бөлмедесі Джулия Чайлдпен (сол кезде Джулия МакУильямс) танысты. Антрополог Грегори Бейтсон да онда болды және ол Джулияны оның болашақ күйеуі Пол Чайлдпен таныстырды. 1950 жылғы 26 тамыздағы "Нью-Йоркер" журналында Рипли тыңшылардың сезімтал аймақтарға кіру үшін орнитологтар ретінде танысуына қарамастан, өзінің барлау қызметіндегі лауазымын шектеулі аймақтарда құс іздеуге пайдаланды деп жазылған. Тайланд үкіметі оған соғыс кезінде тайлық астыртын қозғалысына қолдау көрсеткені үшін ұлттық награда – Ақ піл орденімен марапаттады. Алайда, OSS-тің өткені Үндістанда жұмыс істейтін американдық ғалымдардың ЦРУ агенттері болуына күдік тудырды. Смитсон институтының бұрынғы әкімшісі Дэвид Чаллинор Үндістанда көптеген ЦРУ агенттері бар екенін, кейбіреулері ғалым ретінде танысқандарын айтты. Ол Смитсон институтының антропологиялық зерттеулер үшін Үндістанға ғалым жібергенін, бірақ олардың білмегеніндей, ол қытайлық Тибеттен келген тибеттік босқындармен сұхбаттасқандарын айтты. Бірақ Рипли 1945 жылы OSS-тан кеткеннен кейін ЦРУ-да жұмыс істегенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ еді. Рипли толық профессор және Пибоди табиғи тарих мұражайының директоры болды. Рипли көп жылдар бойы АҚШ-тағы Дүниежүзілік жабайы табиғат қорының кеңесінде қызмет етті және Халықаралық құстарды сақтау кеңесінің (ICBP, қазір BirdLife International) үшінші президенті болды.
During World War II, he served under William J. Donovan ("Coordinator of Information") in the Office of Strategic Services, the predecessor of the Central Intelligence Agency. In the early days Ripley acted as liaison with the British Security Coordination led by Sir William Stephenson at the Rockefeller Center. He later was in charge of American intelligence services in Southeast Asia. Ripley held a high regard for his OSS colleagues and considered it unfair on the part of some to decry those who were socially inclined leading to some calling the organization as "Oh So Social". Ripley trained many Indonesian spies, all of whom were killed during the war. He was posted briefly to Australia with the identity of a lieutenant colonel in case he was captured. He was to go through England, Egypt, China and then on to India and Ceylon. He then worked with Detachment 404 in Bangkok, working to recover Allied airmen who had been captured in the region with the help of friendly Thais who worked to keep them under cover from the Japanese forces. After this period he moved to Sri Lanka and never got to Australia as originally planned. He worked with and "cultivated" Lord Mountbatten throughout this period. The two often met at dinners and parties both in New Delhi and at Trincomalee. On one occasion, Ripley noticed a green woodpecker and went off to shoot it while dressed only in a towel. The specimen label reads "Shot at cocktail party towel fell off." It was in Kandy, Sri Lanka that he met his future wife Mary Livingston and her roommate Julia Child (then Julia McWilliams) both working with the OSS. The anthropologist Gregory Bateson was also here and he would introduce Julia to Paul Child, her future husband. An article in the August 26, 1950 New Yorker said that Ripley reversed the usual pattern, where spies posed as ornithologists in order to gain access to sensitive areas, and instead used his position as an intelligence officer to go birding in restricted areas. The government of Thailand awarded him the Order of the White Elephant, a national award for his support of the Thai underground during the war. The OSS past however led to a growing suspicion that American scientists working in India were CIA agents. David Challinor, a former Smithsonian administrator, noted that there were many CIA agents in India, with some posing as scientists. He noted that the Smithsonian sent a scholar to India for anthropological research who unknown to them was interviewing Tibetan refugees from Chinese occupied Tibet but went on to say that there was no evidence that Ripley worked for the CIA after he left the OSS in 1945. Ripley became a full professor and director of the Peabody Museum of Natural History. Ripley served for many years on the board of the World Wildlife Fund in the U. S., and was the third president of the International Council for Bird Preservation (ICBP, now BirdLife International).
Смитсондар институты
Ол 1964 жылдан 1984 жылға дейін Смитсондар институтының хатшысы болып қызмет етті. Ол Смитсондар институтын жаңару және кеңейту мақсатымен жұмыстанып, жаңа мұражайлар салды, оның ішінде Анакостия аудандық мұражайы (қазір Анакостия қоғамдық мұражайы), Купер Хьюитт, Ұлттық дизайн мұражайы, Хиршхорн мұражайы және мүсіндер бағы, Ренвик галереясы, Ұлттық әуе және ғарыш мұражайы, Африка өнерінің ұлттық мұражайы, Энид А. Хаупт бағы, S. Диллон Рипли орталығы деп аталатын жер асты төртбұрышты кешені және Артур М. Саклер галереясы. 1985 жылы ол АҚШ-тың ең жоғары азаматтық наградасы – Президенттің бостандық медалімен марапатталды. Ол 15 колледж мен университеттің, соның ішінде Браун, Йель, Джонс Хопкинс, Гарвард және Кембридж университеттерінің құрметті профессоры атанды. Ол Ұлттық ғылым академиясының, Америка философиялық қоғамының және Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Рипли Ұлттық табиғи тарих мұражайын эволюция динамикасы көрмесіне қарсы сот талабынан сәтті қорғады. Ливингстон Рипли су құстарын сақтау қоры, жойылып бара жатқан су құстарын көбейтуге арналған коммерциялық емес зообақ, Коннектикут штатының Литчфилд қаласында Риплидің 150 акр жеріне орналасқан. Зообақтың тарихы 1920 жылдары Риплидің жасөспірім кезінде су құстарын ұстап, көбейтуден бастау алды. Ол қызыл кеуделі қаз, Не-Не қазы, Император қазы және Лейсан қазының тұңғыш рет жасанды ортада көбейтілгенімен, сондай-ақ Жаңа Зеландияның қара қазы, Гренландия үйрек (A. p. conboschas) және Филиппин үйрегінің АҚШ-тағы тұңғыш рет жасанды ортада көбейтілгенімен де есімдері сақталған. 1985 жылы Диллон және оның әйелі Мэри Ливингстон Рипли бүгінгі зообақтың орнындағы меншіктерінің бір бөлігін коммерциялық емес ұйымға сыйға тартты, ол оны басқаруды жалғастыруда. Бүгінде зообақта 60-тан астам түрлі құстар, барлығы 400-ден астам жануар бар. Риплидің үш қызы зообақтың директорлар кеңесіндегі қызметін жалғастыруда.
He served as secretary of the Smithsonian Institution from 1964 to 1984. He set out to reinvigorate and expand the Smithsonian, building new museums, including the Anacostia Neighborhood Museum, now the Anacostia Community Museum, Cooper Hewitt, National Design Museum, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Renwick Gallery, National Air and Space Museum, National Museum of African Art, Enid A. Haupt Garden, the underground quadrangle complex known as the S. Dillon Ripley Center, and the Arthur M. Sackler Gallery. In 1985 he was awarded the Presidential Medal of Freedom, the highest civilian award of the United States. He was awarded honorary degrees from 15 colleges and universities, including Brown, Yale, Johns Hopkins, Harvard, and Cambridge. He was a member of the National Academy of Sciences, the American Philosophical Society, and the American Academy of Arts and Sciences. Ripley successfully defended the National Museum of Natural History against a lawsuit that objected to the Dynamics of Evolution exhibit. The Livingston Ripley Waterfowl Conservancy, a non profit zoo dedicated to breeding endangered waterfowl, is located on 150 acres of the Ripley estate in Litchfield, Connecticut. The zoo's history began in the 1920s when Ripley began keeping and breeding waterfowl as a teenager, and he is credited with the first captive breedings of Red breasted goose, Nene, Emperor goose, and Laysan Teal as well as the first US captive breedings of New Zealand scaup, Greenland Mallard (A. p. conboschas), and Philippine duck. In 1985, Dillon and his wife, Mary Livingston Ripley, donated the chunk of their estate that is today the zoo to the non profit organization that continues to operate it. Today the zoo houses over 60 species of birds, totaling over 400 individual animals. Ripley's three daughters continue to serve on the zoo's board of directors.