Кіріспе

Аурей (фр. Auray, немесе жай ғана Alre) – Францияның солтүстік-батысындағы Бретань әкімшілік аймағы, Морбиан департаментіндегі коммуна. Аурей тұрғындары француз тілінде алреандар, бретон тілінде алрездер деп аталады.

География

Қала оңтүстік және батыста Крач, солтүстікте Брех, ал шығыста Плунерет коммуналарымен шектеседі. Одан Лох өзені ағып өтеді, бұл шағын жағалау өзені Морбиан шығанағына құяды. Қала Аурей өзенінің батыс жағасында, Арморикан үстіртінің жиегінде орналасқан, ал үстірттің өзенмен терең жарылымдар кесіп өткен. Сент-Густан порты да өзеннің шығысындағы аңғарда жатыр.

Тарих

Арей шайқасы – 1364 жылдың 29 қыркүйегінде өткен Бретань мұрагерлік соғысының соңғы шайқасы. Керблоа, Бректе жеңілген Шарль де Блуаның қаза тапқан жері айқышпен белгіленген. 1632 жылы теңізшілер кардинал Ришелье атынан Акадиядағы Порт-Рояль қаласын қайта басып алу үшін Сент-Густан портынан аттанды. Бенджамин Франклин 1776 жылдың 3 желтоқсанында АҚШ Тәуелсіздік соғысының басында Людовик XVI-дан әскери көмек сұрау үшін Сент-Густан портына келді. 1795 жылы, шоянисттік Шоаннери көтерілісінің бір бөлігі болған Киберон экспедициясының сәтсіз аяқталуынан және 21 шілдеде Сомбрейльдің бұйрығымен эмигрант армиясының тапсырылуынан кейін көптеген тұтқындар Аурейге жеткізілді. Қала тұрғындарынан құралған әскери комиссияның жедел сот отырысынан кейін 750 адам атып өлтіріліп, қазір "Шамп де мартир" деп аталатын Лохтың батыс жағалауындағы Брехтегі далада жерленді. 1829 жылы олардың сүйектері қайтадан қазылып алынып, Аурей монастырындағы ескерткіш шіркеуінің мазасына қойылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде теміржол станциясы стратегиялық маңызға ие болды. Аймақтың жағалауындағы бекіністерді салуға қолданылған бетон станция арқылы тасымалданды. Соғыстан кейін әскери металл сынықтарын жинау Пи паркінде кәсіпорын ашуға себеп болды.

Геральдика

Аурейдің тарихи елтаңбасы: Алтын және көк түсті ромбтардан тұратын қалқан. Аурейдің қазіргі заманғы елтаңбасы: Қызыл өріс, жүзетін күміс шалы бар мысықтың (сусардың) жүгіріп бара жатқан бейнесі. Көк түсті үш алтын лилия бейнесі қосылған.

Тіл

Тарихи тұрғысынан алғанда, Аурей халқы бритон тілінің Ван диалектісінде сөйлеген, бірақ азаматтар он сегізінші ғасырдан бастап француз тілінде сөйледі. Бретон тілі Аурей приходтарында уағыз айту үшін 1930 жылға дейін қолданылды. 2008 жылдың қыркүйегінде қаладағы бастауыш мектептерге қабылданған балалардың 3,27 пайызы екі тілді болды.

Порт

Сент-Густан порты – алғашқы қаланың орны. Ол Аурей өзенінде, кемелердің өзенге шаңғай ала алатын ең жоғары таяздық орнында орналасқан. XIX ғасырға дейін кемелерге ашық болды және әсіресе Испания мен Ұлыбританиямен сауда байланыстарында белсенді сауда порты болды. Порттағы сауданың құлдырауы 1862 жылы теміржол келгеннен басталып, қазір Морбиан шығанағына саяхаттардағы теңіз порты және тоқтау орны болып табылады.

Жолдар

Төменгі қалада орналасқан Сент-Густан, Ванн мен Кимпер арасындағы жағалау жолында өзен арқылы алғашқы көпір салынатын жер болды. Ағысқа қарай Арей өзені кең және тік жарлы. Ағысқа қарсы, Лох аңғарының батпақтары Треаурайға қарай өтуді қиындатады, ол солтүстікке қарай 4 км қашықтықта орналасқан. Рим жолы Лионнан Гесокрибатқа (Ле Конке) Нант арқылы осы коммунадан өтеді. 19 ғасырдың ортасында Лох батпақтарындағы төсек үстінде жаңа жол салынды, бұл Ванн қаласына тікелей қол жеткізуге мүмкіндік берді. 1950 жылы Ванн-Лорьян ұлттық жолы (route nationale) Аурейдің орталығын солтүстікке қарай айналып өтті. 1989 жылы RN165 тас жолында Сент-Густаннан төменгі ағыстағы Арей өзені үстінен төрт қатарлы Керплоуз виадугы салынды. Бұл қаладан транзиттік көлік ағынын алып шығарды және қала орталығының оңтүстігінде өнеркәсіптік аймақ құрылды.

Темір жолдар

Аурей теміржол станциясы Савенэ-Ландерно желісінде орналасқан және Аурей-Квиберон желісінің соңғы нүктесі болып табылады. Станция 1862 жылдың 26 қыркүйегінде Ренн-Редон және Савенэ-Ландерно желілерінің ашылуымен пайдалануға берілді. 1864 жылдың 18 желтоқсанында Понтивиге теміржол байланысы ашылды. 1872 жылы Понтиви-Сен-Брюк учаскесінің салынуымен Бретаньды оңтүстіктен солтүстікке дейін кесіп өтетін бағыт толыққанды аяқталды. Понтиви-Аурей учаскесі 1949 жылдың 2 қазанында жолаушылар тасымалы үшін жабылды, бірақ қазірге дейін жүк тасымалы үшін қолданылуда. 1882 жылдың 24 шілдесінде Аурей-Квиберон желісі ашылды. "Тир-бушон" деп белгілі бұл желі қазір тек жаз айларында ғана жұмыс істейді. Аурей станциясы Лох аңғары арқылы виадук салу қиындықтарына байланысты қала орталығынан 2 км-ден астам қашықтықта орналасқан. 19 ғасырдың соңында Брехтен келетін жол бойында жаңа аудан пайда болды, ол станцияның жанында қаланың солтүстік жағында Лориан жолымен қиылысады. Әсіресе, Сент-Густан портының сауда компаниялары осы жерде кеңселер ашты. 20 ғасырдың басында пойыз депосы мен локомотивтерді жөндеу шеберханасының құрылысы жұмыс күшін арттырды. Бүгінде станция Париж-Рен-Кимпер TGV және Бретань TER пойыздарымен қызмет көрсетеді. Жаз айларында станциядағы қызмет белсенділігі күрт артады. Бұл автомобиль пойызы сервисіне арналған бірнеше аялдамалардың бірі және Аурей-Квиберон желісі жолаушылар тасымалы үшін қайта ашылды. Жүк тасымалы бизнесі Морбианның басқа да аймақтарындағыдай өте шағын.

Көрікті жерлер

Сент-Густан порты. Сент-Гилдас шіркеуі. 1636 жылы салынған және тарихи ескерткіш ретінде тіркелген, онда Лавальдан әкелінген алтарь және 19 ғасырға жататын орган бар. Киелі Рух капелласы. 13 ғасырда салынған, бұл Монпельедегі Киелі Рух орденінің штаб-пәтерінің соңғы қалдығы. 14 ғасырда, 1289 жылы Жан Монетте есімдерін атаған Maison Magistrale Conventuelle et Hospitalière du Saint Esprit à Auray Франциядағы маңызды орындардың біріне айналды және оның басшылығымен, елудейдей негіз салынды. 1762 жылы Папа Климент XIII Киелі Рух орденін таратып жіберді. Осы орында Аурей жалпы аурухананың бас кеңсесін, ал кейін 1790 жылы әскери аурухана ашты. 19 ғасырдың басында ғимараттардың қалдықтары казармаға айналдырылды. 1990-1994 жылдар аралығында жүргізілген қайта жаңарту жұмыстары капелланы бұрынғы түріне келтірді және ол Казерн Дюжесклен деген ат алды. Қайта жаңарту ғимараттың бастапқы пішінін қалпына келтірді: бес қанаттан тұратын бірегей кеңістік және Бретань үшін ерекше пішін. 1982 жылдың 4 қарашасында ғимарат тарихи ескерткіш ретінде тіркелді. 18 ғасырда салынған қала әкімшілігі 1963 жылдан бері тарихи ескерткіш болып саналады. Сент-Саувер шіркеуі. 19 ғасырда салынған (есігі 16 ғасырға дейін сақталған), онда 1865 жылға дейін жасалған соғыс кемесінің моделі бар. Нотр-Дам-де-Лурд капелласы (1862–1878). Сент-Густан көпірі. Төменгі және жоғарғы қалаларды байланыстыратын тас көпір туралы алғашқы жазбалар 13 ғасырға жатады. 1464 жылы қайта салынғаннан кейін ол Пон-Нёф деп аталды. Оның соңғы түрі 1752 жылға дейін сақталды және соңғы рет 1983 жылы жөнделді. Оң жақта бақылау пункты орналасқан. Шазель бұлағы. Мартин догында орналасқан, 1821 жылдан бері адамдар мен кемелерді сумен қамтамасыз ету үшін пайдаланылады. Аурей монастыры, Аурей теміржол стансасының солтүстігінде, Брехте орналасқан.

Спорт

1985 жылдан бері қалада француздық қысқы каникулдар кезінде «Ашық Супер 12» халықаралық теннис турнирі өткізіліп келеді. Амели Моресмо, Оливье Рохус, Жюстин Энен-Харденн, Ким Клийстерс, Рафаэль Надаль, Поль-Анри Матье, Ришар Гаске, Динара Сафина және Ализе Корне сияқты белгілі ойыншылар оған қатысқан. 2008 жылдың 6 шілдесінде «Тур де Франс» веложарысының екінші кезеңі Аурей қаласынан басталды.