Кіріспе

1929 жылғы фильм.

Лоби картасында: «Джордж Арлис мырза – «Дизраэли» фильміндегі ең ұлы рөлінде» деп жазылған. Ол британ премьер-министрі Бенджамин Дизраэли рөліндегі өнері үшін «Ең үздік актер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Сюжет британдықтардың Суэц каналын сатып алу жоспары және оған тоқтау салуға тырысқан екі тыңшының күресін қамтиды. 1911 жылғы түпнұсқа Бродвей қойылымы, 1917 жылғы қайта қойылымы және 1921 жылғы нұсқаусыз фильмдегідей, Арлис әйелі Флоренс Дизраэлидің әйелі Мэри Энн (Леди Биконсфилд) рөлінде оның қасында ойнады.

Сюжет

1874 жылы британ империясын кеңейтуге бағытталған Дизраэлидің амбициялық сыртқы саясаты оның үлкен қарсыласы Уильям Гладстонның сөйлеген сөзінен кейін Төменгі палатада мақұлданбады. Кейін Дизраэли Мысырдың ысырапшыл хадивіне ақша қажет екенін және Суэц каналының бақылау үлесін сатуға дайын екенін естиді. Каналды сатып алу Үндістанды бақылауды қамтамасыз етеді, бірақ Англия банкінің басшысы Майкл Проберт Дизраэлиге мұндай жоспарға қатаң қарсы екенін нақты айтады. Дизраэли содан кейін көрнекті еврей банкирі Хью Майерсті шақырады. Темірде лорд Чарльз Дифорд леди Клариса Певенсиге ұсыныс жасайды. Ол оған ғашық болғанымен, оны қабылдамайды. Ол өзінің байлығы мен жоғары әлеуметтік мәртебесіне қанағаттанғандықтан, күйеуінде қалаған амбициясы жоқ; сонымен қатар, ол премьер-министрді жоғары бағалайды және Чарльз оның жайлы қатты пікір білдірмейді. Дизраэли жас жігітте үміт көріп, Кларисаның бақытты болуын қалайды, Чарльзды өзіне жұмыс істеуге көндіреді және оған каналды сатып алу туралы айтады, бірақ тыңшылар туралы ештеңе айтпайды. Үндістанды өзіне қосып алуға құштар Ресей Дизраэлиді бақылау үшін екі тыңшыны тағайындайды: жоғары әлеуметтік топтарға кірісі бар миссис Траверс және мистер Фолжамбе. Дизраэли олардың алдағанын білмейді, ол Фолжамбені жеке үкіметтік хатшысы етіп тағайындайды, оны одан да жақсы алдау үшін. Фолжамбе Чарльзтан Майерс каналды сатып алу үшін қаржылай қолдау көрсете ме деп сұрағанда, Чарльз ештеңе айтпайды, бірақ оның қимыл-қозғалысы Фолжамбе дұрыс болжағанын көрсетеді. Миссис Траверс Фолжамбеге елден кетуді және өздерінің басшыларына ескерту жіберуді бұйырады. Дизраэли бұл туралы көп ұзамай біледі. Ол дереу кхедивке агент жіберуді шешкенде, Клариса Чарльзды жіберуге кеңес береді. Чарльз кхедивті Майерстің чегін акцияларға алмастыруға көндіреді, сонымен қатар Клариссаға өзінің құндылығын дәлелдейді. Дизраэли бұл жаңалықты естігенде қуанышқа бөленеді. Алайда, Майерс келіп, оның банкі саботаж салдарынан банкротқа ұшырағанын хабарлайды; чек құнды емес. Дизраэли оған жағдайды әзірге құпия сақтауға кеңес береді. Қияметке құмар миссис Траверс келгенде, Дизраэли оған сатып алу туралы хабарлайды, ол Майерсті саботаждауға қатысқанын қуанышпен мойындайды. Дизраэли жылдам ойланып, Пробертті шақырады. Банкир бастапқыда көмектесуден бас тартса да, Дизраэли оны парламент банк жарғысын қайтарып алуымен қорқытып, Майерске шексіз несие беру туралы қағазға қол қоюға мәжбүр етеді. (Проберт кеткеннен кейін Дизраэли әйелі мен Клариссаға бұл блеф екенін мойындайды.) Майерстің төлем қабілеті қалпына келтіріледі, келісім-шарт аяқталады, ал Дизраэлидің табысының нәтижесінде Виктория патшайымы өзінің басқа атақтарына Үндістан императорлығын қоса алады. Дизраэли және оның ауыр науқастан жазылған әйелі патшайымның қабылдауына қатысып, құрметке ие болады.

Өндіріс

Жасыл құдай 1929 жылы түсіріліп, «Дизраэлиден» бұрын аяқталды, бірақ Арлистің өтініші бойынша 1930 жылға дейін көрсетілмей қалды, себебі ол бұл фильмді өзінің дыбысты фильмдегі дебюті үшін тиімдірек деп есептеді. Паркердің пьесасының үнсіз фильмдердегі нұсқалары, екеуі де «Дизраэли» деп аталды, бұрыннан-ақ жасалған: 1916 жылы британдық NB Films компаниясы жасаған нұсқа; және 1921 жылы Арлистің «Distinctive Productions» атты өндіріс компаниясы жасаған, ал «United Artists» компаниясы көрсеткен нұсқа.

Кассалық жинақ

Warner Bros деректері бойынша фильм отандық кинопрокатта 924 000 доллар, ал шетелдік кинопрокатта 574 000 доллар табалдыры тапты. Кейінірек жазылған сын-сарада Ричард Гиллиам Арлистің "әсерлі бейнесіндегі" актерлік шеберлігін жоғары бағалады, бірақ дыбыс жарастыру және декорацияларға сын айтты.

Сақталу жағдайы

Фильм 1934 жылы қайта шығарылған түрінде сақталған, ол бастапқы дыбыс жазбасы дискіден фильмге ауыстырылған. Саундтрекке орын беру үшін бейне сол жағынан көрінетіндей кесілген, бірақ ашылу тізімі мен соңғы титрлер жаңадан түсіріліп, ортаға теңгерілген. Кодқа дейінгі шамамен үш минуттық түсірілім де өшірілген және қазіргі таңда жоғалған деп саналады.