Кретарий кезеңінің бұралаң қабықты жұмсақ денелісі – Хамитер
Hamites (genus)
Hamites – жоғары сапалы геологиялық қазба, ежелгі ұлулар туысы. Cretaceous кезеңінде өмір сүрген, түрлі жаңа туыстарға бөлінген. Палеонтологиялық зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Молюскалар туысы (тас қалдық) бұрынғы этнологиялық термин – Хамиттер.
Genus of molluscs (fossil)
the former ethnological term Hamites
Хамиттер ("ілмек тәрізді") – ерте крейд кезеңінің Аптия қабатының соңында пайда болып, соңғы крейд кезеңінің Кенеман қабатына дейін сақталған гетероморф аммониттер туысы. Бұл туыс, әрине, парафилетикалық, бірақ Turrilitoidea суперотбасының гетероморф аммониттерінің көптеген түрлерін біріктіретін "жалпы атау" ретінде кеңінен қолданылады. Туыстың ішіндегі кладтарды анықтау мақсатында әртүрлі палеонтологтар оны жаңа туыстарға немесе субтуыстарға бөлді, олардың ішінде Эохамиттер, Хамителла, Геликохамиттер, Литохамиттер, Планохамиттер, Псилохамиттер және Сивешамиттер бар. Типтік түрі – ерте Альб қабатынан табылған Hamites attenuatus, оны Джеймс Соверби 1814 жылы жариялаған "Ұлыбританияның минералды конхологиясы" еңбегінде атады, ал туыстың өзін Джеймс Паркинсон 1811 жылғы "Ескі әлемнің органикалық қалдықтары" кітабында сипаттады. Осы Джеймс Паркинсон алғаш рет "Дікімді паралич" деп атаған ауруды ғылыми тұрғыдан сипаттағандығымен танымал, қазір бұл ауру оның құрметіне Паркинсон ауруы деп аталады.
Hamites ("hook like") is a genus of heteromorph ammonite that evolved late in the Aptian stage of the Early Cretaceous and lasted into the Cenomanian stage of the Late Cretaceous. The genus is almost certainly paraphyletic but remains in wide use as a "catch all" for heteromorph ammonites of the superfamily Turrilitoidea that do not neatly fit into the more derived groupings. In an attempt to identify clades within the genus, it has been divided up into a series of new genera or subgenera by different palaeontologists, including Eohamites, Hamitella, Helicohamites, Lytohamites, Planohamites, Psilohamites, and Sziveshamites. The type species is Hamites attenuatus from the early Albian, named by James Sowerby in his Mineral Conchology of Great Britain of 1814, although the genus itself was created by James Parkinson in his 1811 book Organic Remains of the Former World. This James Parkinson is best known as the first scientific description of a disease he called the Shaking Palsy, now referred to as Parkinson's disease in his honour.
Морфологиясы мен экологиясы
Хамиттердің түрлері ашық, кейде спираль тәрізді, реттелген спиральмен басталатын қабықшаларымен сипатталады, ол бір үлкен иілмеге ашылады немесе дамыған қабықшада қағаз қысқышына ұқсас үш параллель тірек құрайды. Хамиттердің қабықшаларында тікендер немесе басқа да әшекейлер болған жоқ, бірақ кейбір түрлері ересек болғанда апертурада өзгерістерге ұшыраған сияқты; яғни, аммонит соңғы өлшемге жеткеннен кейін, апертурасы тарылып, бір немесе екі қалың қабырғамен шектеледі, бұл жағалар деп аталады. Мұндай белгілер басқа аммониттерде де кездеседі және олардың жыныстық ерекшелік белгілері екені болжанады.
Hamites species are characterised by a shell that began with an open, sometimes helical, regular spiral that either opened into a single large hook, or else formed three parallel shafts that gave the mature shell the approximate appearance of a paper clip. No Hamites had spines or other such ornamentation on the shell, but several species appear to have developed apertural modifications when mature; that is, once the ammonite had grown to its final size, the aperture became constricted and was bounded by one or two thickened ribs, known as collars. These have been observed on other ammonites as well, and are assumed to be signs of sexual dimorphism.
Филогения
Хамиттер туысы палеонтологтар үшін ерекше қызығушылық тудырады, себебі осы туысқа жататын түрлер морфологияның кең спектрін қамтиды, соның ішінде гетероморф аммониттердің бірнеше дамыған топтарына ұқсас түрлер де бар. Албиан дәуірінде бұл туыс тез арада морфологиялық ерекшелігі бар көптеген тармақтарға бөлінді, және кем дегенде үш басқа гетероморфтар тұқымдасының – Бакулитидтер, Туррилититтер және Скафититтердің – пайда болуына себепкер болды. Мысалы, спираль тәрізді Туррилититтерге арналған тармақтың қабығы бастапқыда спираль ретінде өскен, кейін түзуленген; демек, Туррилититтер ересек кезінде Хамиттердің спиральді оралған жас морфологиясын сақтап қалған неотениялық Хамиттерден шыққан болуы мүмкін.
The genus Hamites is of particular interest to palaeontologists because the species included in the genus span a wide range of morphologies including ones apparently similar to several more derived groups of heteromorph ammonites. The genus rapidly diversified during the Albian into a number of morphologically distinct lineages that seem to have given rise to at least three other families of heteromorphs, the Baculitidae, Turrilitidae, and Scaphitidae. The lineage that gave rise to the helical Turrilitidae, for example, had a shell that initially grew as a helix before straightening out; the Turrilitidae thus appear to have been derived from neotenic Hamites that retained the helically coiled juvenile morphology of Hamites into adulthood.