Кіріспе
Итальяндық саясаткер және мемлекет қайраткері (1919–2013)
Giulio Andreotti (/US/,/ɑː//n//d//r//eɪ/'/ɒ//t//i/ AHNdrayOTee, ˈdʒuːljo andreˈɔtti; 14 January 1919 – 6 May 2013) was an Italian politician and statesman who served as the 41st prime minister of Italy in seven governments (1972–1973, 1976–1979, and 1989–1992), and was leader of the Christian Democracy party and its right wing; he was the sixth longest serving prime minister since the Italian unification and the second longest serving post war prime minister. Andreotti is widely considered the most powerful and prominent politician of the First Republic. Beginning as a protégé of Alcide De Gasperi, Andreotti achieved cabinet rank at a young age and occupied all the major offices of state over the course of a 40 year political career, being seen as a reassuring figure by the civil service, business community, and Vatican. In foreign policy, he guided Italy's European Union integration and established closer relations with the Arab world. Admirers of Andreotti saw him as having mediated political and social contradictions, enabling the transformation of a substantially rural country into the world's fifth largest economy. Critics said he had done nothing to challenge a system of patronage that had led to pervasive corruption. Andreotti staunchly supported the Vatican and a capitalist structure, and opposed the Italian Communist Party. Following the popular Italian sentiment of the time, he supported the development of a strong European community playing host to neoliberal economics. He was not opposed to the implementation of the European Social Fund and the European Regional Development Fund in building the European economy. At the height of his statesman career, Andreotti was subjected to criminal prosecutions and charged with colluding with Cosa Nostra. Courts managed to prove that he was undoubtedly linked with them until 1980; however, the case was closed due to past statutes of limitations. The most sensational allegation came from prosecutors in Perugia, who charged him with ordering the murder of a journalist. He was found guilty at a trial, which led to complaints that the justice system had "gone mad". After being acquitted of all charges, in part due to statute barred limitations,
In addition to his prime ministerial posts, Andreotti served in numerous ministerial positions, among them as Minister of the Interior (1954 and 1978), Minister of Finance (1955–1958), Minister of Treasury (1958–1959), Minister of Defence (1959–1966 and 1974), Minister of Budget and Economic Planning (1974–1976), and Minister of Foreign Affairs (1983–1989), and was a senator for life from 1991 until his death in 2013. His father, who died when Giulio was two, was a primary school teacher from Segni, a small town in Lazio; after a few years his sister Elena also died. Andreotti attended the Liceo Torquato Tasso in Rome and graduated in law at the University of Rome, with a mark of 110/110. Andreotti showed some ferocity as a youth, once stubbing out a lit taper in the eye of another altar boy who was ridiculing him. His mother was described as not very affectionate. An aunt is said to have advised him to remember that few things in life are important and never to over dramatise difficulties. As an adult, he was described as having a somewhat unusual demeanor for an Italian politician, being mild mannered and unassuming. Andreotti did not use his influence to advance his children to prominence, despite being widely considered the most powerful person in the country for decades. "See all, tolerate much, and correct one thing at a time" was a quote that emphasised what has been called his "art of the possible" view of politics. Andreotti was known for his discretion and retentive memory, and also a sense of humour, Andreotti's personal support within the Christian Democrats was limited, but he could see where the mutual advantage for apparently conflicting interests lay and put himself at the centre of events as mediator. Though not a physically imposing man, Andreotti navigated political waters through conversational skill.
Джулио Андреотти ( /US/,/ɑː//n//d//r//eɪ/'/ɒ//t//i/ AHNdrayOTee, ˈdʒuːljo andreˈɔtti; 14 қаңтар 1919 – 6 мамыр 2013) – Италияның 41-ші премьер-министрі болып жеті үкіметте (1972–1973, 1976–1979 және 1989–1992) қызмет еткен, Христиан демократиясы партиясының және оның оң қанатының жетекшісі болған итальяндық саясаткер және мемлекет қайраткері. Италияның бірігуінен бері ең ұзақ қызмет еткен премьер-министрдің алтыншысы және соғыстан кейінгі екінші ең ұзақ қызмет еткен премьер-министрі. Андреотти Бірінші Республиканың ең күшті және көрнекті саясаткері деп есептеледі. Алсиде Де Гасперидің қорғауында өскен Андреотти жас кезінде министрлік дәрежеге ие болды және 40 жылдық саяси мансап барысында мемлекеттің барлық негізгі лауазымдарын иеленді, мемлекеттік қызметкерлер, бизнес қауымдастығы және Ватикан оны сенімді тұлға ретінде қарады. Сыртқы саясатта ол Италияның Еуропалық Одаққа интеграциясын бағыттап, араб әлемімен жақын қарым-қатынас орнатты. Андреоттидің жақтастары оны саяси және әлеуметтік қайшылықтарды теңестірген, нәтижесінде негізінен ауылдық елдің әлемдегі бесінші ірі экономикаға айналуына ықпал еткен деп санайды. Сыншылар оның жемқорлыққа әкелген патронат жүйесіне қарсы ештеңе жасамағанын айтады. Андреотти Ватиканды және капиталистік құрылымды нығайып қолдады, сондай-ақ Италия Коммунистік партиясына қарсы болды. Ол кездегі итальяндықтардың көпшілігінің көзқарасына сәйкес, ол неолибералды экономиканы қабылдайтын күшті еуропалық қауымдастықтың дамуын қолдады. Ол Еуропа экономикасын құруда Еуропалық әлеуметтік қор мен Еуропалық аймақтық даму қорының іске асырылуына қарсы емес еді. Мемлекет қайраткері мансабының шарықталу кезеңінде Андреотти қылмыстық қудалауға ұшырап, Cosa Nostra-мен сөз байласып әрекет еткені үшін айыпталды. Соттар оның 1980 жылға дейін олармен байланысы бар екенін дәлелдеуге тырысты, бірақ іс мерзімнің өтуіне байланысты жабылды. Ең сенсациялық айыптау Перуджа прокуратурасынан келді, олар оны журналисті өлтіруге бұйрық бергені үшін айыптады. Сотта ол кінәлі деп танылды, бұл сот жүйесі "есінен шығып кеткен" деген шағымдарға әкелді. Барлық айыптаулардан босатылғаннан кейін, ішінара ескірген мерзімге байланысты, Андреотти премьер-министрлік лауазымдарынан басқа, көптеген министрлік лауазымдарда қызмет етті, олардың ішінде Ішкі істер министрі (1954 және 1978), Қаржы министрі (1955–1958), Қазына министрі (1958–1959), Қорғаныс министрі (1959–1966 және 1974), Бюджет және экономикалық жоспарлау министрі (1974–1976) және Сыртқы істер министрі (1983–1989) болды, сондай-ақ 1991 жылдан 2013 жылғы өліміне дейін өмір бойы сенатор болды. Оның әкесі, Джулио екі жасында қайтыс болған, Лациодағы шағын қала Сегнидегі бастауыш мектеп мұғалімі болған; бірнеше жылдан кейін оның қарындасы Елена да қайтыс болды. Андреотти Римдегі Лицео Торквато Тассоға барып, Рим университетінің заң факультетін 110/110 бағасымен бітірген. Андреотти жас кезінде қатыгездік танытты, бірде оны мазақтап жүрген басқа бір баланың көзіне жанып тұрған шамды тигізген. Оның анасы өте жылы емес деп сипатталған. Бір әпкесі оған өмірде маңызды нәрселердің көп емес екенін есте ұстауға және қиындықтарды ешқашан үлкейтіп көрсетпеуге кеңес берген. Ересек болғаннан кейін ол итальяндық саясаткерге қарағанда ерекше мінез-құлықпен сипатталды, ол жұмсақ және қарапайым болды. Андреотти өзінің ықпалын балаларының беделін арттыру үшін пайдаланбады, бірақ ондаған жылдар бойы елдегі ең ықпалды адам деп саналды. "Барлығын көр, көпке шыдай, бір нәрсені бірден түзет" деген сөздер оның саясаттың "мүмкіндіктің өнері" деп аталатын көзқарасын көрсетеді. Андреотти өзінің дискреттілігімен, жақсы есте сақтау қабілетімен және сондай-ақ юмор сезімімен танымал болды. Христиан-демократтар ішіндегі Андреоттидің жеке қолдауы шектеулі болды, бірақ ол қарама-қайшы мүдделер үшін өзара тиімділіктің қайда екенін көре алды және өзін оқиғалардың ортасына делдал ретінде қойды. Дене бітімі жағынан мықты емес болса да, Андреотти әңгімелесу шеберлігі арқылы саяси суларда жүзіп өтті.
Giulio Andreotti (/US/,/ɑː//n//d//r//eɪ/'/ɒ//t//i/ AHNdrayOTee, ˈdʒuːljo andreˈɔtti; 14 January 1919 – 6 May 2013) was an Italian politician and statesman who served as the 41st prime minister of Italy in seven governments (1972–1973, 1976–1979, and 1989–1992), and was leader of the Christian Democracy party and its right wing; he was the sixth longest serving prime minister since the Italian unification and the second longest serving post war prime minister. Andreotti is widely considered the most powerful and prominent politician of the First Republic. Beginning as a protégé of Alcide De Gasperi, Andreotti achieved cabinet rank at a young age and occupied all the major offices of state over the course of a 40 year political career, being seen as a reassuring figure by the civil service, business community, and Vatican. In foreign policy, he guided Italy's European Union integration and established closer relations with the Arab world. Admirers of Andreotti saw him as having mediated political and social contradictions, enabling the transformation of a substantially rural country into the world's fifth largest economy. Critics said he had done nothing to challenge a system of patronage that had led to pervasive corruption. Andreotti staunchly supported the Vatican and a capitalist structure, and opposed the Italian Communist Party. Following the popular Italian sentiment of the time, he supported the development of a strong European community playing host to neoliberal economics. He was not opposed to the implementation of the European Social Fund and the European Regional Development Fund in building the European economy. At the height of his statesman career, Andreotti was subjected to criminal prosecutions and charged with colluding with Cosa Nostra. Courts managed to prove that he was undoubtedly linked with them until 1980; however, the case was closed due to past statutes of limitations. The most sensational allegation came from prosecutors in Perugia, who charged him with ordering the murder of a journalist. He was found guilty at a trial, which led to complaints that the justice system had "gone mad". After being acquitted of all charges, in part due to statute barred limitations,
In addition to his prime ministerial posts, Andreotti served in numerous ministerial positions, among them as Minister of the Interior (1954 and 1978), Minister of Finance (1955–1958), Minister of Treasury (1958–1959), Minister of Defence (1959–1966 and 1974), Minister of Budget and Economic Planning (1974–1976), and Minister of Foreign Affairs (1983–1989), and was a senator for life from 1991 until his death in 2013. His father, who died when Giulio was two, was a primary school teacher from Segni, a small town in Lazio; after a few years his sister Elena also died. Andreotti attended the Liceo Torquato Tasso in Rome and graduated in law at the University of Rome, with a mark of 110/110. Andreotti showed some ferocity as a youth, once stubbing out a lit taper in the eye of another altar boy who was ridiculing him. His mother was described as not very affectionate. An aunt is said to have advised him to remember that few things in life are important and never to over dramatise difficulties. As an adult, he was described as having a somewhat unusual demeanor for an Italian politician, being mild mannered and unassuming. Andreotti did not use his influence to advance his children to prominence, despite being widely considered the most powerful person in the country for decades. "See all, tolerate much, and correct one thing at a time" was a quote that emphasised what has been called his "art of the possible" view of politics. Andreotti was known for his discretion and retentive memory, and also a sense of humour, Andreotti's personal support within the Christian Democrats was limited, but he could see where the mutual advantage for apparently conflicting interests lay and put himself at the centre of events as mediator. Though not a physically imposing man, Andreotti navigated political waters through conversational skill.
Алғашқы саяси мансап
Андреотти мектепте ерекше көзге түспеді және Рим университетінде заң оқып жүріп салық кеңсесінде жұмыс істеуді бастады. Андреотти оның Azione Fucina журналының директоры болды. 1942 жылы Моро итальян армиясына қатарына алынғанда, Андреотти оның орнын басып, FUCI президенті болды, ол 1944 жылға дейін осы лауазымда қалды. Жастық шағында Андреотти қатты мигреньге ұшырады, бұл оны психоактивті препараттарды және опиаттарды уақыт-уақыт қолдануға мәжбүр етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Андреотти фашистік үгіт басылымы Rivista del Lavoro үшін жазды, сонымен қатар ол Il Popolo құпия газетінің мүшесі болды. 1943 жылдың шілдесінде Андреотти Марио Феррари Агради, Паоло Эмилио Тавиани, Гидо Гонелла, Джузеппе Капогросси, Ферруччо Перголези, Витторе Бранка, Джорджио Ла Пира, Джузеппе Медичи және Моромен бірге Италия католик күштерінің мүшелері жасаған экономикалық саясатты жоспарлау құжаты – Камалдоли кодексін жасауға қатысты. Кодекс болашақ Христиан-демократтардың экономикалық саясатына шабыт және нұсқау беруші құрал ретінде қызмет етті. 1944 жылы ол жаңадан құрылған Христиан демократиясы партиясының Ұлттық кеңесінің мүшесі болды. Соғыс аяқталғаннан кейін партияның жастар ұйымын басқарды. Андреоттидің басты міндеті Лацио провинциясындағы Фрозиноне қаласының мүдделерін қорғау болды. Лацио Андреоттидің саяси мансабындағы кейінгі кезеңдерде оның географиялық күш орталығы ретінде қызмет ете берді.
Мәдениетке әсер ету
1949 жылы ойын-сауық саласына жауапты мемлекеттік хатшы ретінде Андреотти импорт шектеулерін және экран квоталарын белгіледі, сондай-ақ итальяндық өндіріс фирмаларына несиелер берді. Бұл шаралар американдық фильмдердің нарықта басымдыққа ие болуына жол бермеуді мақсат етті. Неореалистік фильмдерге қатысты дистрибьюторлар жұлдыздардың жетіспеуіне шағымданып, олардың жұртшылық тарапынан құрмет көрмейтінін айтты. Оның сөзімен айтқанда, "Аз киім, көп аяқ" болу керек еді. Италия киноиндустриясының негізгі бөлігін әдемі актрисалардың тоға кигендерін көрсететін тартымды комедиялар мен тарихи драмалар құрады. Сценарийлер мемлекеттік қаражат коммерциялық тұрғыдан сәтті емес фильмдерді қолдауға жұмсалмауы үшін тексерілді, осылайша өндіріске дейінгі цензураның бір түрі құрылды. Италиялық студиялар өз табысының бір бөлігін жоғары сапалы фильмдерге жұмсауы тиіс еді;
Дегенмен, Витторио Де Сиканың зейнеткердің жалғыз өмірін бейнелеген "Умберто Д." фильмі, ескі зейнеткерлердің наразылығын полиция таратуымен басталатын және Умбертоның өзіне қол салу әрекетімен аяқталуымен үкімет шенеуніктеріне қауіпті регресс сияқты көрінді. Андреотти Де Сикаға жолдаған ашық хатында оны "отанға тигізген зұлым қызметі" үшін сынады.
1950 және 1960 жылдар
1952 жылы Римде жергілікті сайлау алдында Андреотти дипломатиялық қабілетін көрсетіп, беделге ие болды. Андреотти Папа Пий XII-нің өтініші бойынша, коммунистердің жеңісіне жол бермеу мақсатында, итальяндық неофашистік Италиялық әлеуметтік қозғалысымен саяси одақ құрудан Де Гаспериді көндірді. Андреотти хатшы ретінде фашистік режим құлағаннан кейін таратылған Италия Олимпиада комитетінің қайта құрылуына көмектесті. 1953 жылы ол Италия А сериясында шетелдік футболшыларға қарсы «Андреоттидің ветосы» деп аталған шараны қолдады. 1953 жылдың тамызында Де Гаспери отставкаға кеткеннен кейін Андреотти Джузеппе Пелланың қысқа мерзімдік үкіметі кезінде Кеңес хатшысы қызметін атқарды. 1954 жылы Андреотти Аминторе Фанфанидің бірінші үкіметінде Ішкі істер министрі болды. 1956 жылдың шілдесінен 1958 жылдың шілдесіне дейін Антонио Сегни мен Адоне Золи кабинеттерінде Қаржы министрі болып тағайындалды. Осы кезеңде Андреотти Италиядағы ең ірі партия – Христиан демократия партиясының ішінде ресми емес саяси бірлестік немесе фракция – corrente құра бастады. Оның corrente-сын Рим-католик оңшылдары қолдады. Ол DC ұлттық хатшысының орынбасары Аттилио Пиччонидің ұлы Пиеро Пиччониді Торвайаникада модель Вильма Монтесиді өлтіргені үшін айыптайтын баспасөз науқанымен қызметін бастады. Де Гасперидің бұрынғы жақтастары Ұлттық кеңесте жеңілгеннен кейін Андреотти жаңадан құрылған «Доротей» тобына партияның сол қанатының басшысы Аминторе Фанфаниді Италияның премьер-министрі және DC ұлттық хатшысы лауазымынан ортақтастыруға көмектесті. 1958 жылдың 20 қарашасында сол кездегі Қаржы министрі Андреотти 1960 жылы Римде өтетін жазғы Олимпиада ойындарын ұйымдастыру комитетінің төрағасы болып тағайындалды. 1960 жылдардың басында Андреотти Қорғаныс министрі болды және ол Фанфани мен Мороның стратегиясына қарсы оңшыл христиан-демократиялық оппозицияның іс жүзіндегі көшбасшысы деп есептелді. Осы кезеңде елдегі барлық қоғам қайраткерлері туралы құпия қызмет деректер жинап отырғаны белгілі болды, бұл SIFAR ісіне әкелді. Андреотти деректерді жоюға бұйрық берді, бірақ жою алдында құжаттарды Propaganda Due (P2) жасырын ложасының құрметті шебері Лицио Джеллиге тапсырды. Андреотти сонымен қатар 1964 жылы Италия Республикасының президенті Антонио Сегни сұраған Италиядағы төңкеріс жоспары – «Пиано Соло» дауына қатысты. Оны 1964 жылдың басында итальяндық құпия қызмет (SIFAR) пен тығыз ынтымақтастықта Carabinieri командирі Джованни де Лоренцо дайындады, сондай-ақ ЦРУ-ның құпия соғыс сарапшысы Вернон Уолтерс, Римдегі ЦРУ бас штабының сол кездегі басшысы Уильям Харви және әскери құпия қызмет SID-тің Gladio бөлімшелерінің директоры Ренцо Рокка қатысты. 1968 жылы Андреотти Христиан демократиясы парламенттік тобының жетекшісі болып тағайындалды және 1972 жылға дейін осы лауазымда қалды.
Премьер-министрдің бірінші өкілеттігі
1972 жылы Андреоттидің премьер-министрлікке алғашқы тағайындалуымен ол премьер-министр болмаған кезде де үкіметтердегі ықпалды тұлға ретінде танылатын кезең басталды. Ол 1972 және 1973 жылдары екі оңшыл-орталық үкіметте қызмет етті. Оның алғашқы кабинеті сенімсіздік дауысын ала алмады және ол бар болғаны 9 күннен кейін отставкаға кетті; бұл Италия Республикасы тарихындағы өкілеттік мерзімінің ең қысқасы болған үкімет еді. 1972 жылдың мамырында мерзімінен бұрын сайлау жарияланды, Андреоттидің серігі Арнальдо Форлани басқарған Христиан демократиясы шамамен 38% дауыспен тұрақты қалды, ал Коммунистік партия 1968 жылғы 27% көрсеткішін сақтап қалды. Форланидің қолдауымен Андреотти орталық саясатын жалғастыруға тырысты, бірақ бұл әрекеті бір жылға ғана созылды. Кабинет жергілікті теледидар реформасы мәселесінде Италия Республикалық партиясының қолдауын кері тартып алуына байланысты құлап кетті.
Әлеуметтік саясат
Андиоттидің бұл көзқарасы нарық механизмдеріне араласпай-ақ өздігінен жұмыс істеуге болатындығына сеніммен байланысты емес еді. Ұйымдасқан еңбекпен келісімге жету үшін ол қажетті азық-түлік тауарларына баға бақылауын және түрлі әлеуметтік реформаларды қолданды. 1972 жылғы 11 тамыздағы заң 65 жастан асқан азаматтарға әлеуметтік зейнетақы алуға медициналық сақтандыру құқығын берді. 1973 жылғы 30 маусымдағы заң әлеуметтік зейнетақыға өмір сүру деңгейіне байланысты индекстеуді енгізді. Теңсел католик Андреотти алты папамен жақын қарым-қатынаста болды. Ол кейде Ватиканға рұхсатсыз кеңес беріп, көбінесе оған құлақ қойылды. Ол Рим католик шіркеуінің Италия мемлекетімен қарым-қатынасын парламентке ұсынған келісім арқылы жаңартты. Ол елді көбірек секулярлық негізге қойды: католицизмді мемлекеттік дін ретінде жойып, мемлекеттік мектептерде діни білім беруді міндетті емес деп белгілеп, шіркеуді 1971 жылғы Италияның ажырасу заңына мойын бұруға мәжбүрледі. Андреотти заңды ажырасу мен абортқа қарсы болды, бірақ партиясының қарсылығына қарамастан, 1978 жылдың мамырында абортты заңдастыруды тоқтата алмады.
Сыртқы саясат
Андреотти НАТО-ны жақтаған белсенді саясаткер болды және 1973 жылы АҚШ президенті Ричард Никсон оны Америкаға шақырды. Одан бір жыл бұрын ол Кеңес Одағына ресми сапар жасады, бұл он жылдан астам уақыттан бергі Италия премьер-министрінің алғашқы сапары болды. Премьер-министрлігі кезінде Италия Жерорта теңізі бассейніндегі араб елдерімен дипломатиялық және экономикалық қарым-қатынастарды орнатып, дамытты, сондай-ақ Италия мен Кеңес Одағы арасындағы бизнес және сауданы қолдады.
Премьер-министр лауазымының екінші кезеңі
Өзінің отставкасынан кейін Андреотти Мариано Румор үкіметінде қорғаныс министрі, ал Алдо Моро кабинеттерінде бюджет министрі болып қызмет етті. 1976 жылы Италия социалистік партиясы Мороның орталық-солшыл үкіметінен шықты. Соңынан өткен жалпы сайлауда Италия Коммунистік партиясының (PCI) өсімі байқалды, ал ДХП Италиядағы салыстырмалы көпшілік партия ретінде минимал артықшылықты ғана сақтап қалды, ол кезде ел экономикалық дағдарыс пен терроризмнен зардап шегіп жатқан еді. Партиясының жетістігінен кейін коммунистік хатшы Энрико Берлингер ДХП-ның солшыл бағытты ұстанатын көшбасшылары Моро мен Фанфаниге ДХП мен ПКИ арасындағы үкіметтік коалицияны алғаш рет құруды көздеген Моро ұсынған «Тарихи келісім» деп аталатын саяси келісім жасау туралы ұсыныс жасады. Қатал антикоммунист ретінде танылған Андреотти осы бағыттағы алғашқы тәжірибеге жетекшілік етуге шақырылды: оның 1976 жылдың шілдесінде құрылған жаңа кабинетіне тек оның өзінің Христиан-демократиялық партиясының мүшелері ғана кірді, бірақ коммунистердің жанама қолдауы болды. Андреоттидің үшінші кабинеті «сенімсіздік үкіметі» деп аталды, өйткені ол парламенттегі барлық саяси партиялардың сыртқы қолдауын алды, тек неофашистік Италия әлеуметтік қозғалысы ғана қолдау көрсетпеді.
Заңнамалық іс-қимыл
1977 жылғы 28 қаңтарда Италия Парламенті жерді пайдалану туралы заңды бекітті, ол құрылыс саласына қатысты қатаң шектеулерді енгізді, мысалы, жерді иемденудің жаңа критерийлері және жоспарлаудың жаңа тәртіптері. 1978 жылғы 27 шілдеде «Әділ жалдау ақысы туралы» заң жалдау ақысының деңгейі мен мерзіміне қатысты жалпы ережелерді енгізу арқылы жалдау ақысын мемлекеттік бақылауға алды. 1977 жылғы 16 ақпандағы заң ауыл шаруашылығы секторына ақшалай көмектерді арнайы түрде арттырды. 1977 жылғы қарашада зейнетақыны өнеркәсіптік жалақыға байланыстыру INPS басқармайтын барлық зейнетақы схемаларына таратылды. 1977 жылғы 16 ақпандағы заң бойынша отбасылық жәрдемақылар жартылай толықтықпен жұмыс істейтін ауыл шаруашылығы қызметкерлеріне де берілді. 1978 жылғы 5 тамыздағы заң он жылдық тұрғын үй бағдарламасын енгізді, онда мемлекет аймақтарға мемлекеттік тұрғын үй салуға қаржы және жеке тұрғын үйге субсидиялар бөлді. Премьер-министр ретінде Андеоттидің Еуропалық қауымдастықтың басшыларын ынталандыруы Еуроодақтың өңірлік даму қорының құрылуына әсер етті, бұл Италияның оңтүстігіне зор пайда әкелді. 1977 жылы Андреотти көптеген итальяндықтардың зәулім өмір салтын сынап, қатаң үнем шараларын қабылдады. Бұл үкімет 1978 жылғы қаңтарда құлады. Наурыз айында Мороның араласуымен дағдарыс еңсерілді, ол жаңа үкімет ұсынды, ол тағы да DC саясаткерлерінен құралды, бірақ бұл жолы басқа партиялардың, соның ішінде PCI-нің қолдауы болды. Бұл үкіметтің төрағасы да Андреотти болды және ол 1978 жылғы 16 наурызда құрылды.
Алдо Мороны ұрлау
1978 жылғы 16 наурызда, жаңа Андреотти кабинеті Парламентте сенім білдіруге тиіс болған күні, Христиан демократиясының президенті Альдо Мороның машинасы Римдегі Виа Фани көшесінде Қызыл бригадалар (италия: Brigate Rosse немесе BR) террористерінің шабуылына ұшырады. Террористер автоматты қарудан атып, Мороның күзетшілерін өлтірді (Мороның машинасынан екі карабинер және одан кейін келе жатқан машинадан үш полицей) және оны ұрлады. Моро ұрланған кезде Андреотти террористермен келіссөздер жүргізуден бас тартты. Моро түрмеде отырғанда Андреоттиге қатысты өте қатал пікірлер білдірген хат жазды. 1978 жылғы 9 мамырда Мороның денесі 55 күндік тұтқындықтан кейін Виа Каетанидегі Renault 4 машинасының багажынан табылды. Осы уақыт ішінде Моро "Қызыл бригадалар" құрған "халық соты" деп аталатын органмен саяси сотқа тартылды, ал Италия үкіметінен тұтқындарды алмастыруды сұрады. Мороның қайтысынан кейін Андреотти ПКИ қолдауымен "Ұлттық ынтымақтастық" үкіметінің премьер-министрі қызметін жалғастырды. Оның өкіметтігінде Италияның Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі реформасы бекітілді. Алайда, ПКИ үкіметке тікелей қатысуды сұрағанда Андреотти бас тартты және үкімет 1979 жылғы маусымда таратылды. Сонымен қатар, Италияның сол кездегі тағы бір маңызды партиясы – Италия социалистік партиясының (PSI) хатшысы Беттино Краксимен болған қақтығысқа байланысты Андреотти 1983 жылға дейін үкіметте қандай да бір лауазымды атқармады.
Сыртқы істер министрі
1983 жылы Андреотти Беттино Краксинің бірінші кабинетінде Сыртқы істер министрі болды, бұл екеуінің бұрынғы қарым-қатынастарында болған ұзақ жылдарға созылған жеке қарсылығына қарамастан болды. Кракси Италия біріккеннен бергі Италияның премьер-министрі болған алғашқы социалист еді.
Сигонелланың дағдарысы
1985 жылдың 7 қазанында Палестинаны азат ету майданының (ПВМ) төрт өкілі Египет жағалауында Александриядан Израильдің Ашдод қаласына бағыт алған итальяндық "Ахилле Лауро" лайнерін басып алды. Бұл әрекетті ПВМ жетекшісі Мұхаммед Зайдан ұйымдастырды. Басып алушылар 69 жастағы, коляскада отырған еврей-американдық Леон Клингофферді өлтіріп, теңізге лақтырып жіберді. Ұшақ ұрлаушыларды тасымалдаған египеттік ұшақты VF 74 "BeDevilers" және VF 103 "Sluggers" эскадрильяларының F-14 Tomcats истребительдері тоқтатып, АҚШ қорғаныс министрі Каспар Вайнбергердің бұйрығымен Сицилиядағы НАТО әуе базасы – Сигонелла әскери-әуе станциясына қонуға мәжбүр етті. Италия премьер-министрі Беттино Кракси НАТО базасына қатысты Италияның аумақтық құқықтарын жақтады. Италия әуе күштері мен карабинерлері екі C-141 ұшағымен келген АҚШ Әскери-теңіз күштерінің арнайы жасақтарымен (SEALs) бетпе-бет тұрды. Италиялықтарды күшейту үшін Катаниядан қосымша карабинерлер жіберілді. АҚШ, ұшқыштардың кісі өлтіргені үшін сотталатынына кепілдік алғаннан кейін, оларды итальяндық билікке беруге келісті. Ұшақтағы басқа жолаушыларға (Зайданды қоса алғанда) АҚШ-тың наразылығына қарамастан, мақсатты жерлеріне жетуге рұқсат берілді. Египет АҚШ-тан ұшақтың бағытын өзгертуі үшін ресми кешірім сұрады. Мұхаммед Зайданның қашып кетуі Яссир Арафатпен жасалған келісім нәтижесінде болды.
Саясат
Министр Андреотти АҚШ пен Кеңес Одағы арасындағы дипломатияны ынталандырды, сондай-ақ араб елдерімен Италияның байланыстарын жақсартуға көмектесті. Осы тұрғыда ол Кракси сияқты саясат ұстанды, онымен саяси қарым-қатынасы шиеленіскен болатын. Италия билігі Ливияны итальяндық отарлау кезінде болған Екінші Итальян-Сенуси соғысы туралы "Шөлдегі арыстан" атты соғыс фильмін көрсетуге тыйым салды, себебі Андреотти айтқандай, ол "армияның абыройына нұқсан келтірді". 1986 жылдың 14 сәуірінде Андреотти Ливияның Сыртқы істер министрі Абдель Рахман Шалгамға АҚШтың келесі күні Ливияға, Берлиндегі дискотекадағы террористік шабуылға жауап ретінде бомбалау жоспарлап отырғанын жеткізді. Италияның ескертуінің арқасында, АҚШ-тың одақтасы саналған Ливия бомбалауға жақсырақ дайындалды. Дегенмен, келесі күні Ливия жауап ретінде Италияның Лампедуза аралына екі "Скуд" зымыранын ұшырды. Бірақ зымырандар аралдың үстінен өтіп, теңізге құлады, ешқандай зақым келтірмеді. Краксидің сол кездегі DC ұлттық хатшысы Сириако Де Митамен қарым-қатынасы одан да нашар болғандықтан, Андреотти Де Митаның билігіне қарсы "CAF үшбұрышын" (Кракси, Андреотти және тағы бір DC көшбасшысы Арнальдо Форланидің фамилияларының бас әріптерінен) құруға белсенді түрде атсалысты. 1987 жылы Кракси отставкаға кеткеннен кейін Андреотти Фанфани мен Де Мита үкіметтерінде Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. 1989 жылы Де Мита үкіметі құлағаннан кейін Андреотти жаңа премьер-министр болып тағайындалды.
Премьер-министр лауазымының үшінші кезеңі
1989 жылы 22 шілдеде Андреотти үшінші рет премьер-министр болып ант берді. Оның үкіметі қырағылықпен сипатталды; Сильвио Берлускониге тиесілі жеке телеарналарға арналған жарнамалық роликтерге қатысты заң қабылданғаннан кейін, көптеген социал-демократ министрлер кетіп қалғандарына қарамастан, ол үкімет басында қалуға шешім қабылдады. Бұл шешім Бетино Краксиге деген бұрынғы күдік пен наразылықты қайта оятуға кедергі болмады, оның Италия Социалистік партиясы 1991 жылы коалициялық үкіметтен шығып кетті. Андреотти христиан-демократтар, социалистер, социал-демократтар және либералдардан жаңа үкімет құрды. Премьер-министрлік қызметі кезінде Андреотти Республика Президенті Франческо Коссигамен бірнеше рет келіспеушіліктерге ұшырады.
Еуропалық одақ келіссөздері
1990 жылы Андреотти Маастрихт шарты бойынша барлық тараптарды міндетті кестеге келісуге ықпал етті. Италия қолдаған Еуропалық Одақтың терең экономикалық және валюталық одағына Ұлыбританияның Маргарет Тэтчер қарсылық көрсетті, ол валюталар арасындағы бәсекелестік жүйесін қалаған. Германия Италиядан экономикалық реформалар талап етпей тұрып, жобаға қатысуға күмәнданды, себебі Италияда түрлі теңгерімсіздіктер бар деп есептелді. Еуропалық Кеңестің төрағасы ретінде Андреотти Германияны бірыңғай нарыққа кіруді талаптар орындалған жағдайда автоматты етуге және Италияның мемлекеттік қаржысын қатаң түрде жаңартуға келісімге келтірді. Кейін сыншылар Андреоттидің осы міндеттемелерді түсінгендігіне немесе оларды орындауға ниеттенгендігіне күмән тудырды.
Отставка және бас тарту
1992 жылы заң шығарушы органның жұмысы аяқталғаннан кейін Андреотти премьер-министрліктен кетті; ол Италияның соңғы христиандық-демократиялық премьер-министрі болды. Алдыңғы жылы Коссига оны өмір бойына сенатор етіп тағайындаған еді. Андреотти 1992 жылғы президенттік сайлауда Республика Президенті лауазымына Коссигадан кейін ілесуге ең мүмкін кандидаттардың бірі болды. Андреотти және оның тобы басқа кандидаттардың мүмкіндіктерін толықтай жойғаннан кейін ғана өзінің кандидатурасын ұсыну стратегиясын қабылдады. Оған тағылған айыптаулар бұл стратегияны күйретіп жіберді, сондай-ақ сайлауға Палермода мафияға қарсы күрескен судья Джованни Фальконенің қазасы да әсер етті.
Тангентополи
1992 жылы Миланда "Mani pulite" деп аталған тергеу басталды. Ол жоғары деңгейдегі кең таралған сыбайлас жемқорлықты ашып, көптеген сенсациялық (кейде даулы) тұтқындаулар мен отставкаларға әкелді. 1992 жылғы жалпы сайлаудағы көңіл көншітпейтін нәтиже (29,7%) және екі жыл бойы күшейіп келе жатқан жанжалдардан (соның ішінде Андреоттиге қатысты бірнеше мафиялық тергеулер) кейін 1994 жылы Христиан демократия партиясы таратылды. 1990 жылдары осы тергеулер барысында қудаланған саясаткерлердің көпшілігі ақталды, кейде заңдық бұрыштамаларға немесе мерзімнің өтуіне байланысты.
Христиан демократиясынан кейін
Христиан демократиясы провинциялық және муниципалдық сайлауларда ауыр жеңіліске ұшырады, сондай-ақ сауалнамалар 1994 жылғы Италиядағы жалпы сайлауда да ауыр жеңіліс болатынын көрсетті. Партияның бейнесін өзгерту ниетімен, ДК-ның соңғы хатшысы Мино Мартинаццоли партияның атын Итальяндық халық партиясы (ИХП) деп өзгертуге шешім қабылдады. Партияның орта-оң фракциясын (бұрын Форлани басқарған) ұсынып тұрған Пьер Фердинандо Казини, «Христиан-демократиялық орталық» атты жаңа партия құрып, Сильвио Берлусконидің жаңа партиясы «Forza Italia»мен одақ жасауды шешті. Сол қанаттағылар «Демократиялық солшылдар партиясына» қосылды немесе жаңа ИХП-де қалды, ал бірқатар оңшылдар «Ұлттық альянсқа» қосылды. Андреотти Мино Мартинаццолидің ИХП-сына қосылды. 2001 жылы «Дейзи» партиясы құрылғаннан кейін Андреотти Халық партиясынан шығып, Италия жұмысшылар кәсіподақтарының бұрынғы жетекшісі Серджио Д’Антони басқаратын, Италиядағы шағын христиан-демократиялық саяси партия – «Еуропалық демократия» партиясына қосылды. Андреотти бірден партияның белгілі мүшесіне айналып, қозғалыстың де-факто жетекшісі деп есептелді. 2001 жылғы жалпы сайлауда партия жеке тізім бойынша 2,3% дауыс алып, Сенатта тек екі орын жеңіп алды. 2002 жылдың желтоқсанында ол «Христиан-демократиялық орталық» және «Біріккен христиан-демократтар» партияларымен бірігіп, «Христиан-демократиялық және орталық демократтар одағын» құрды. Андреотти бұл бірігуге қарсы болды және жаңа партияға қосылмады. 2006 жылы Андреотти Италия Сенатының төрағасы лауазымына кандидат болып түсті, бірақ соңғы Андреотти кабинетіндегі бұрынғы Еңбек министрі Франко Марини 165 дауысқа қарсы 156 дауыс алып жеңіске жетті. 2008 жылдың 21 қаңтарында ол Сенатта министр Массимо Д’Алеманың сыртқы саясат жөніндегі баяндамасына қатысты дауыс беруден бас тартты. Басқа бір өмірлік сенатор Серджо Пининфарина және екі коммунист сенатордың дауыс беруден бас тартуы үкіметтің дауыс беруде жеңіліске ұшырауына себеп болды. Осының салдарынан премьер-министр Романо Проди отставкаға кетті. Бұрынғы кездерде Андреотти Проди үкіметін өз дауысымен қолдаған болатын. 2008–2013 жылдардағы Сенаттың 16-шы шақырылымында ол Пьер Фердинандо Казинидің «Орталық одағы – тәуелсіздер» парламенттік тобына қосылуды жөн көрді.
Мафиямен байланысқа қатысты сот
Андреотти күдікке ілікті, себебі оның Христиан-демократтардағы салыстырмалы түрде шағын фракциясында сицилиялық Сальваторе Лима болды. Сицилияда Лима Палермодағы мафиямен ынтымақтастықпен жұмыс істеді, ол жергілікті саясаткерлермен өзара тиімді қарым-қатынас орнату үшін көптеген дауыстарды бақылау арқылы қоғамдық өмірдің астында жұмыс істеді. Андреотти: «Бірақ Лима маған бұл туралы ешқашан айтқан емес». 1980-жылдары ескі мафияны қашқын Сальваторе Рина басқарған, өте зорлық-зомбылыққа бейім «Корлеонези» тобы құлатты. Ескі мафия басшылары зорлық-зомбылықтан сақтанса, Ринаның мафияға қарсы лауазым иелерін нысанаға алуы одан да тиімсіз болып шықты. 1982 жылы парламент мүшесі Пио Ла Торре мен карабинерлер генералы Карло Альберто Далла Кьесаның қанына кіргені Макси сот процесіне бастап кетті. Өзін-өзі басқару кеңесі – CSM-нен басқа тәртіптік жазаға тартылмайтын немесе қызметтен алынбайтын прокурорларға кеңейтілген өкілеттіктер берілді. 1992 жылдың қаңтарында Жоғарғы сот Макси сот процесінің үкімдерін түпкілікті айыптау ретінде бекіткеннен кейін Рина прокурорлар Джованни Фальконе мен Паоло Борселлиноның және олардың полиция күзетшілерінің өмірін бағындырған жаңа науқанға шықты. Ринаның қалауынша, Фальконеның өлтірілуі Андреоттидің беделін түсіріп, Италия президенті болуына кедергі келтірді. Бұл прокурорлардың азаматтық қадір-қасиеттің символы ретінде қаралуына да себеп болды. 1993 жылдың қаңтарында Рина Палермода тұтқындалды. Ринаның тұтқындалуынан кейін мафияның тағы да бірнеше бомбалық шабуылдары болды, оның ішінде өнер галереялары мен шіркеулерге жасалған террористік шабуылдар, олар он адамның өмірін қиды және прокурорлар айыптау үшін пайдалана алатын дәлелдер ережелерінің жұмсаруына әкелді. Прокуратура бұрынғы премьер-министрді «Cosa Nostra деп аталатын мафиялық бірлестіктің мүдделерін қорғау және оның қылмыстық мақсаттарына жету үшін саяси фракцияның басшысы ретіндегі ықпалы мен билігін пайдаланғаны» үшін айыптады. Андреоттидің адвокаттары айыптау ісінің нақты дәлелдерсіз болжамдар мен қорытындыларға негізделгенін мәлімдеді. Қорғау тарапы сондай-ақ айыптаудың мафиядан өткендердің сөзіне сүйенгенін, ал олардың куәліктері қарама-қайшы болғанын айтты. Осындай куәгерлердің бірі Рина мен Андреоттидің кездесіп, «қадір-қасиетпен сүйіскенін» мәлімдеді. Ол куәгерге 300 000 АҚШ доллары көлемінде «бонус» берілгені анықталды. Андреотти өзіне тағылған айыптауларды «жалғандық және қаралап жазу» деп бағалады. 1999 жылғы 23 қазанда шығарылған бірінші сатыдағы үкім оны Қылмыстық кодекстің 530-бабының 2-тармағы негізінде фактінің болмауына байланысты ақтады, ал 2003 жылғы 2 мамырдағы апелляциялық үкім 1980 жылға дейінгі және одан кейінгі фактілерді ажырата отырып, Андреоттидің «қылмыстық бірлестікке қатысқандығын» (Cosa Nostra) «1980 жылдың көктеміне дейін нақты танылған» деп тапты, бұл қылмыс «мерзімнің өтуімен жойылған». Прокуратура мен қорғау екеуі де Кассациялық сотқа шағымданып, біреуі ақтауға қарсы, ал екіншісі 1980 жылға дейінгі фактілер бойынша ақтауға қол жеткізуге тырысты, мерзімнің өтуінің орнына. 2004 жылғы 15 қазанда Кассациялық сот екі шағымды да қабылдамады, 1980 жылдың көктеміне дейінгі кез келген қылмыс үшін мерзімнің өтуін және қалғандары үшін ақтауды растады. Апелляциялық шешімнің негіздемесінде (211-бетте) былай делінген: «Осылайша, шағымданылған үкім қауымдастық қылмысына қатысуды тек қол жетімділік терминдерінде емес, нақты ынтымақтастықтың ең кең және құқықтық мағынасында таныды». Онда апелляциялық соттың пікірі келтіріледі және содан кейін Кассациялық соттың тағы бір сөйлемі келтіріледі: «Жеке эпизодтарды қайта құру және олардың салдарына баға беру пікірлер мен түсіндірулерге сәйкес жасалды, олар да бөліспейді және оларға қарсы басқа пікірлерге сүйенуге болады». Егер соңғы үкім 2002 жылғы 20 желтоқсанға дейін келіп жетсе (мерзімнің өтуі), онда екі мүмкін нәтиже болуы мүмкін еді: Андреотти Қылмыстық кодекстің 416-бабы бойынша, яғни «жасырау» бірлестігі бойынша сотталатын болды, өйткені ауыр мафиялық типтегі бірлестік (Қылмыстық кодекстің 416-а тармағы) Италияның Қылмыстық кодексіне 1982 жылы ғана енгізілді, баяндамашылар Вирджинио Рогнони (DC) және Пио Ла Торре (PCI) арқасында. Және жауапкерді бірінші сатыдағы шешімді растау арқылы толық ақтауға болатын еді. 2010 жылы Кассациялық сот Андреоттидің прокурорлар мен судьялардың өзін-өзі басқару органы оны қызметінен алып тастау керек деп куәлік берген судьяны қаралағанын айтты. Андреотти осы адамды судья ретінде қалдырудың «баланың қолындағы жанған қысқыштай» екенін айтқан еді.
Andreotti could have been convicted based on article 416 of the Penal Code, i. e. the "simple" association, since the aggravated mafia type association (416 bis of the Penal Code) was introduced in the Italian Penal Code only in 1982, thanks to the rapporteurs Virginio Rognoni (DC) and Pio La Torre. (PCI). The defendant could have been acquitted in full with the confirmation of the first instance judgment. In 2010, the Court of Cassation ruled that Andreotti had slandered a judge who had given testimony by saying the self governing body of prosecutors and judges should remove him from his position. Andreotti had said that leaving the man as a judge was "like leaving a lighted fuse in the hand of a child".
Қылмыспен айыпталу
Мафиямен байланысы үшін сотқа қатысумен бірге Андреотти Перуджада сицилиялық мафияның басшысы Гаэтано Бадаламенти, Массимо Карминати және басқалармен журналист Мино Пекореллиді өлтіруге қатысқандығы айыбымен сотталды. Іс мән-жайларға негізделген және мафиядан бас тарған Томазо Бускеттаның көрсетуіне құрылған. Бускетта Джованни Фальконемен сұхбаттасқанда Андреотти туралы айыптауды айтпаған және сот кезінде одан бас тарған. Мино Пекорелли 1979 жылдың 20 наурызында Римнің Прати ауданында төрт оқпен атып өлтірілді. Оны өлтіру үшін қолданылған оқтар Gevelot маркалы, ерекше сирек кездесетін, заңды және жасырын қару сатуда оңай табылмайтын оқтар еді. Дәл осындай оқтар кейіннен "Banda della Magliana" тобының қару қоймасынан, Денсаулық сақтау министрлігінің жертөлесінен табылған. Тергеулер оңшыл "Nuclei Armati Rivoluzionari" (NAR) ұйымының және "Banda della Magliana" тобының мүшесі Массимо Карминатиге, "Propaganda Due" ұйымының басшысы Лисио Геллиге, Антонио Вийзерге, Кристиано Фиоравантиге және Валерио Фиоравантиге бағытталды. 1993 жылдың 6 сәуірінде мафиядан бас тарған Томмазо Бускетта Палермо прокурорларына өзінің бастығы Гаэтано Бадаламентиден Пекореллидің өлтірілуі Андреоттидің мүддесі үшін жасалғанын білгенін айтты. Жергілікті мафиялық отбасылармен тығыз байланысы бар екі ықпалды сицилиялық саясаткер, Сальвоның туыстары да қастандыққа қатысқан. Бускетта Гаэтано Бадаламенти оған Сальвоның туыстары Андреоттиге қызмет ретінде өлтіруді тапсырғанын айтқан. Андреотти Пекорелли оның саяси мансабын құртатын ақпаратты жариялауға дайын тұрған деп қорқып жүрген. Ақпараттың ішінде Альдо Мороның толық естелік жазбасы бар еді, ол 1990 жылы ғана жарияланатын және Пекорелли оны өлімінен бұрын генерал Карло Альберто Далла Чиезаға көрсеткен. Далла Чиеса да 1982 жылдың қыркүйегінде мафиямен өлтірілді. Андреотти 1999 жылы бірге сотталғандармен бірге ақталды. Жергілікті прокурорлар ақтау туралы шешімге шағымданып, қайта сот өтті, нәтижесінде 2002 жылы Андреотти кінәлі деп танылып, 24 жылға бас бостандығынан айырылды. Италиялықтардың барлық саяси бағыттарынан адамдар сот шешімін сынады. Көптеген адамдар соттың Андреоттиді өлтіруді ұйымдастырғаны үшін қалай айыптай алатынын, бірақ оның бұйрықтарын орындап, кісі өлтіруді жасаған бірге сотталғандарды ақтағанын түсінбеді. 2003 жылы Италияның Жоғарғы соты Андреоттиді кісі өлтіруден түпкілікті ақтады.
Жеке өмір
1945 жылғы 16 сәуірде Андреотти Ливия Данесеге үйленді (1 маусым 1921 – 29 шілде 2015) және олардың екі ұлы мен екі қызы болды: Ламберто (6 шілде 1950 жылы туған), Марилена, Стефано және Серена.
Өлім және мұра
Андреотти басқалардың пікіріне мән бермейтінін айтты және "Дегенмен, бірнеше жылдан соң ешкім мені есіне алмайтын болады" деді. Би-би-си оны "соғыстан кейінгі Италияның ең белгілі саяси тұлғаларының бірі" деп сипаттады. Рим мэрі Джанни Алеманно Андреоттидің қазасын хабарлап, оның Италияның жақын тарихындағы "ең өкілді саясаткері" болғанын мәлімдеді.
Құрлық теориясы
Андреотти түрлі заговорларға қатысқан деп айыпталды. Ол Италия Коммунистік партиясының билікке келуіне кедергі келтіруге ниеттенген саясатшылар, мемлекеттік қызметкерлер, өнеркәсіпшілер, әскери басшылар, құпия қызмет басшылары және көрнекті журналистердің құпия қоғамы – Propaganda Due Masonдық ложасының көлеңкедегі тұлғасы деп саналды. Бұл теория бойынша, неофашист Валерио Фиоравантитен бастап, Рим бандиттері "Банда делла Маглиана" және Еуропаны кеңестік басқыншылықтан қарулы қарсылық арқылы қорғауға арналған НАТО-ның құпия ұйымы "Гладио" операциясы сияқты түрлі элементтерге бақылау болған. Андреотти Альдо Мороның өліміне, төңкерілген үкіметке әкелу мақсатындағы шиеленіс саясаты аясындағы террористік қырғындарға, сондай-ақ банк скандалдары мен жоғары лауазымды тұлғалардың түрлі кісі өлтірулеріне қатысқан деп те айыпталды.
Андреотти туралы байланысты түсініктер
Макиавеллизмнің бейнесі ойдан шығарылған кейіпкерлерге әсер етті. Андреоттидің билікте болу оны шаршатып жатыр ма деген сұраққа берген жауабы – "Билік оны иеленбегендерді шаршатады" ("Билік жоқтарды шаршатады") – "Крестный отец" фильмінің үшінші бөлігінде қолданылды, онда мафиямен байланысы бар ықпалды саясаткер осы сөзді естіп, өлтірілуі алдында күлді. Саяси қарсыласы Беттино Кракси оны Белзебу (Бельзевул) немесе "Иблис өзі" деп атады. Басқа да кемсітуші лақаптардың ішінде "Қара папа" және "Дөңгелек" (оның омыртқасы бұзық болған) болды. Итальяндықтардың сол буыны үшін салыстырмалы түрде бойы биік болғанына қарамастан, карикатурашылар Андреоттиді көбінесе фоннан шығатын дөңгелек денелі адам ретінде бейнеледі. Андреотти туралы әзіл (алғаш рет Стефано Дизегни мен Массимо Кавильяның комиксінде пайда болған) оған партияласынан телефон келіп, судья Джованни Фальконенің жерлеу рәсіміне қатысуын сұрады. Досы: "Мемлекет мафияға жауап беруі керек, ал сіз оның ең жоғары билігіндегілердің бірісіз!" – деп жалбарынды. Пәленіп қалған Андреотти: "Қайсысын айтасыздар?" – деп сұрады. 2008 жылы Андреотти Паоло Соррентиноның "Il Divo" фильмінің кейіпкері болды, онда ол сөйлеуге шебер, көңілсіз тұлға ретінде бейнеленді, оның төңірегіндегі адамдар ерте және табиғи емес өлімге ұшырады. Фильмді алғаш көргенде ол ашуға мініп, кейін: "Продюсер үшін қуаныштымын. Егер кірістің бір бөлігі маған тиер еді, одан да қуанышты болар едім" – деп әзілдеді. Андреотти 2020 жылы түсірілген "Роза аралы" фильмінде бейнеленді, ол Роза аралы республикасының тарихын баяндайды, оны Марко Синчини сомдады.
Негізгі дереккөздер
Андреотти, Джулио. "Италия демократиясындағы сыртқы саясат". Саяси ғылымдар тоқсандығы 109#3 (1994): 529–537. JSTOR-да.