Кіріспе

Психология мен социологияда Терстон шкаласы – көзқарас өлшеудің алғашқы ресми әдісі. Оны 1928 жылы Луис Леон Терстон әзірледі, бастапқыда дінге қатысты көзқарасты өлшеу мақсатында. Бүгінде ол түрлі мәселелерге деген көзқарасты өлшеу үшін қолданылады. Бұл әдіс белгілі бір мәселе туралы бірнеше тұжырымдарды пайдаланады, және әр тұжырымға оның қаншалықты жағымды немесе жағымсыз екенін көрсететін сандық мән тағайындалады. Бұл сандық мәндерді зерттеуші алдын ала дайындап, сынаққа қатысушыларға көрсетпейді. Одан кейін қатысушылар өздері келісетін тұжырымдарды таңдайды, ал таңдалған тұжырымдардың сандық мәндерінің орташа есебі олардың көзқарасын көрсетеді.

Торстон шкаласы

Торстонның жұптарды салыстыру әдісі доминанттық матрицаларды масштабтау үшін қалыпты таралымға негізделген әдістің прототипі болып саналады. Бұл әдістің теориясы өте күрделі болғанымен (Турстон, 1927а), алгоритмнің өзі түсінікті. V негізгі жағдай үшін жиілік басымдық матрицасы пропорцияларға айналдырылып, стандартты балдармен байланыстырылады. Шкала кейін осы стандартты балдар матрицасының сол жаққа түзетілген бағаналық жиектерінің орташасы ретінде алынады (Турстон, 1927b). Әдістің негізгі ұстанымы және "кез келген екі стимул арасындағы психологиялық шкалалық айырманы" өлшеудің негізі Турстонның салыстырмалы бағалау заңынан (Турстон, 1928) туындайды. ASU

Бұл алгоритмнің басты қиындығы – бір нөлдік пропорцияларға қатысты белгісіздігі, олар z мәндерін тиісінше плюс немесе минус шексіздік ретінде қайтарады. Жұптарды салыстыру алгоритмінің осы жағдайларды өңдей алмауы әдістің қолданылу аясын шектейді. 1.00 және 0.00 жиіліктері кездескенде, оларды жою жиі қолданылады. Мысалы, Гилфорд (1954, 163-бет) 0.977 немесе 0.023-тен жоғары пропорцияларды пайдаланбауды ұсынды, ал Эдвардс (1957, 41–42-беттер) «егер судьялар саны көп болса, мысалы, 200 немесе одан да көп болса, онда біз pᵢⱼ мәндерін 0.99 және 0.01 деңгейінде қолдана аламыз, бірақ 200 судьядан аз болса, pᵢⱼ 0.98-ден жоғары немесе 0.02-ден төмен болатын барлық салыстырмалы бағалауларды елемегеніміз жөн» деп кеңес береді. Мұндай шектен тыс мәндерді жою Z матрицасында бос орындарды қалдырады, сондықтан масштабтық мәндерге жету үшін орташа есептеу әдісін қолдану мүмкін емес, және белгісіз параметрлерді бағалау үшін күрделі процедура қолданылады (Эдвардс, 1957, 42–46-беттер). Бұл мәселенің баламалы шешімін Крус және Кеннеди (1977) ұсынды. Психометриялық теорияның кейінгі дамуымен, Раш моделін қолдану немесе Гиперболалық косинус моделі (ГКМ) сияқты модельдерді ашу сияқты масштабтаудың тікелей әдістерін қолдану мүмкін болды (Андрих және Луо, 1993). Раш моделі Турстонның салыстырмалы бағалау заңымен (Андрих, 1978) тығыз байланысты, басты айырмашылық – ол тікелей адам параметрін қамтиды. Сонымен қатар, Раш моделі жиынтық қалыпты функциядан гөрі логистикалық функция түрінде келеді.