Кіріспе

Непонсет өзені – АҚШ-тың Массачусетс штатының шығысындағы өзен. Оның бастауы Фоксборо қаласындағы Непонсет суқоймасында, Жилет стадионының жанында орналасқан. Одан Непонсет өзені шамамен 29 мильге (47 км) солтүстік-шығысқа қарай иреліп, Куинси мен Бостон қаласының Дорчестер ауданы арасындағы Дорчестер шығанағына құяды, осы жерде боялған газ резервуары да бар. Непонсет өзені Бостон қаласының оңтүстік шекарасын құрайды, Ридвилл, Хайд Парк, Маттапан және Дорчестер аудандарынан өтеді, ал Куинси қаласының солтүстік шекарасы болып табылады. Сонымен қатар, Непонсет өзені Фоксборо, Уолпол, Шарон, Норвуд, Кантон, Стоутон, Вествуд, Дедам және Милтон қалаларынан да өтеді. Непонсет өзенінің су жиналатын алабы шамамен 130 шаршы мильді құрайды, бұл алапқа көптеген жер асты сулары, батпақты жерлер, өзендер және төңіректегі жоталар кіреді. Непонсет өзені бойындағы адамдардың қоныстанғанының куәлігі ретінде Көк төбелер маңындағы Грин Хилл сияқты жерлерде Орта Архаик дәуірінен (шамамен б.з.б. 5000 жыл) қалдықтар табылды. Өзеннің жазбадағы тарихы 1619 жылы басталды, сол кезде жергілікті американдықтар Непонсет өзенімен Томпсон аралына сапар шегіп, ағылшын отарлаушыларымен тері саудасын жүргізді. Непонсет өзенінің құлаған сулары елдегі алғашқы сумен жұмыс істейтін диірмен, ұнтақ, қағаз фабрикасы және Ревир мыс компаниясына энергия берді. Фоксборо жарыс жолының және кейіннен Фоксборо стадионының салынуы кезінде өзеннің шамамен 2000 футы (610 м) құбырларға орналастырылды. Жилет стадионы салынып жатқанда, өзен меншіктің шетіне (Фрамингем орта мектебіне іргелес) көшіріліп, күнге шығарылды. 2021 жылы АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) төменгі Непонсет өзенінің 3,7 милі ПХБ-мен өнеркәсіптік ластану салдарынан Суперфонд бағдарламасының Ұлттық басымдықтар тізіміне қосылуын ұсынды. 2022 жылдың наурызында EPA Хайд Парктегі Ана Брук пен Төменгі Милл арасындағы бөлікті Ұлттық басымдықтар тізіміне енгізді.

Непонсет өзені резервациясы

Бүгінде Непонсет өзені мен оның су алабы қорғауға көбірек назар беріліп, жергілікті тұрғындардың пайдасына демалыс орны ретінде ашылуда. 1966 жылғы Төменгі Непонсет өзенінің резервациясының бас жоспарындағы бірнеше ұсыныс іске асырылды, оның ішінде бұрынғы Халлет көшесіндегі қоқыс полигоны мен ескі Непонсет Драйв-инді қайта жаңарту арқасында 2001 жылы халыққа ашылған Иоанн Павел II паркі құрылды. Куинсидегі Скуантум Пойнтта, бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әуежайының орнында Скуантум Пойнт паркінің бірінші кезеңі National Grid plc компаниясының көмегімен жағалау бойындағы саябақ ретінде салынды және 2001 жылдың көктемінде пайдалануға берілді.

Танымал мәдениетте

Непонсет өзені «Black Mass» фильмінде көрсетілген, Массачусетс штатының Дорчестер қаласындағы Кистоун жағалауының оңтүстігі мен шығысында, Interstate 93 / Southeast Expressway / Route 1 көпірі өзен арқылы өтетін жердің солтүстік жағалауында орналасқан. Фильмдегі кейіпкерлер бұл аймақты «Булгердің жерлеу орны» деп атайды, онда қылмыстық басшы Джеймс «Уайти» Булгер өзі өлтірген бірнеше адамның денелерін жерлеген. Бұл белгісіз жерлеу орны шынымен болған, бірақ іс жүзінде фильмде көрсетілген жерден шамамен бір миль солтүстікке қарай, Дорчестер жағалаулары қорығындағы Тенеан жағажайының жанында орналасқан. 2003 жылы Төменгі Непонсет өзені жолының 2,4 мили (4 км) ашылды. Бұл жол Дорчестер мен Милтон тармағы темір жолының бұрынғы бағытын ұстанады, ал оның батыс бөлігі MBTA Ashmont–Mattapan жоғары жылдамдықты желісімен де пайдаланылады. Гиллетт стадионының маяғы Америкадағы ең үлкен маяк құрылысы болып табылады. Құрылыс Непонсет өзенінің жанында орналасқан, бірақ Гиллетт стадионының маяғы нағыз маяк емес, себебі Непонсет өзенінің ені 2 мильден аз болғандықтан ол федералдық бақылаудағы су жолы емес. Гиллетт стадионының маяғы 218 фут (66 метр) биіктікте және 22 қабаттан тұрады.