Ж.Г. Баллардтың «Зұлымдық көрмесі» жинағы

Кіріспе

1970 жылғы әңгімелер жинағы, J. G. Баллардтың туындысы.

"Атростиялық көрме" – британдық жазушы J. G. Баллардтың байланысты әңгімелерден немесе "жинақталған романдардан" тұратын тәжірибелік роман. Кітап алғаш рет 1970 жылы Ұлыбританияда "Jonathan Cape" баспасынан шықты. 1970 жылы "Doubleday & Company" баспасынан бір басылым басылғаннан кейін, Нельсон Даблдей кітапта бейнеленген белгілі тұлғалардың заңдық шараларға баруынан сескеніп, жариялануын жеке тоқтатты және барлық даналарын жойдырды. Осылайша, АҚШ-тағы алғашқы басылым 1972 жылы "Grove Press" баспасынан "Love and Napalm: Export USA" деген атпен жарық көрді. 1998 жылы Джонатан Вайс осы туындыны фильмге түсірді. 1990 жылы "RE/Search" баспасы автордың түсіндірмелерімен және Фиби Глоекнердің суреттерімен жабдықталған, үлкен форматтағы қайта өңделген қағаз бетті басылым шығарды. Қазіргі таңда түсіндірмелермен жарық көрген басылым стандартты болып саналады. 1970 жылғы кітаптағы барлық әңгімелер жинақталғанға дейін журналдарда жеке-жеке жарияланған. Бұл кітаптың тәжірибелік роман баламасы тараулардан тұра ма, әлде байланысты әңгімелер жинағы ма деген пікірталас бар. "Жаклин Кеннедиді өлтіру жоспарлары", "Махаббат және Напальм: АҚШ-ты экспорттау" және "Неге мен Рональд Рейганмен қарым-қатынас құрғым келеді" сияқты тақырыптарымен және Кеннедиге жасалған қастандықты жыныстық немесе спорттық оқиғалармен байланыстыру арқылы бұл туынды, әсіресе АҚШ-та, қызу дау тудырды, оны кейбіреулер Джон Ф. Кеннедидің беделіне нұқсан келтіретін деп санайды. Баллард: "Бұл менің сол трагедиялық оқиғаны түсінуге жасаған әрекетім болды" деді.

Тұжырымдама

"Атростикалық көрменің" негізінен оның бірінші әйелі Мэридің пневмониядан кенеттен қайтыс болуынан туындағанын 2007 жылы мойындады: "Мен әйелімнің өліміне қатты қайғырдым. Мені осы жас балалармен жалғыз қалдырып, табиғат осы әйелге және оның балаларына қарсы қылмыс жасады деп сезіндім, мен түсіндіруге асығыспын [ ] Бір жағынан, "Атростикалық көрме" мен алтымысыншы жылдардың басында айналамдағы барлық қорқынышты зорлық-зомбылықты түсіндіруге жасалған әрекет. Бұл Кеннедиге жасалған қастандық ғана емес [ ] Мен осы оқиғаларды түсіндіретін жаңа логика іздеп бақтым. Баллардтың "Қастандық қаруы" (кейіннен "Атростикалық көрменің" үшінші тарауы ретінде пайда болды) алғаш рет 1966 жылы "New Worlds" журналында жарияланды және оны Баллардтың жанрлық фантастикадағы әріптесі және досы Майкл Муркок редакциялады. Берроуз кітапқа алғы сөз жазды. Критиктер оны жиі "роман" деп атаса да, мұндай анықтама даулы, себебі оның барлық бөліктері дербес өмір сүрді. Мысалы, "Неге мен Рональд Рейганмен сексуалдық қатынас жасағым келеді" атты туынды бұрын үш рет жарық көрген: "International Times" журналында, "Рональд Рейган: Поэзия журналында" және 1968 жылы Брайтон қаласындағы "Unicorn Bookshop" кітапханасынан жеке кітапша ретінде. "Атростикалық көрме" жарық көргенге дейін 15 туындының барлығы басылып, кейбіреулері қайта басылды. Әр тарау немесе әңгіме кішірек бөлімдерге бөлінген, олардың кейбіреулері жалғасқан сөйлемнің бөлігімен белгіленген; Баллард осы бөлімдерді "жинақыталған романдар" деп атады. Кітаптың анық басы да, соңы да жоқ, ол дәстүрлі романдық стандарттардың ешқайсысына сәйкес келмейді: басты кейіпкер әр тараумен немесе әңгімемен атын өзгертеді (Талберт, Травен, Трэвис, Талбот және т.б.), оның рөлі мен әлемге деген көзқарасы да үнемі өзгеріп тұратын сияқты. (Баллард 1990 жылғы түсіндірмелі басылымда кейіпкердің есімін оқшауланған романист Б. Травеннен алғанын, оның кім екені әлі күнге дейін нақты белгісіз екенін түсіндіреді.) Бұл әңгімелерде бұқаралық ақпарат құралдары жеке санаға қалай ықпал ететіні және оны қалай бөліп-жарып жіберетіні көрсетіледі. Психикалық күйзелістен зардап шегетін басты кейіпкер – психиатриялық ауруханада жұмыс істейтін доктор Нейтан – психоз әлеміне беріледі. Травен өзінің әлемінде үстемдік құратын көптеген қоғамдық оқиғаларды (Мэрилин Монроның өлімі, ғарыш жарысы, Элизабет Тейлордың көп талқыланған трахеотомиясы және әсіресе Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандық) қайта жасайды, оларды психоздық санасы үшін жеке мағынаға ие етеді. Романның негізгі бөлігінің "нағыз" оқиғасы ма, әлде басты кейіпкердің ойларында ғана жүзеге асып жатқандықтары ешқашан анық болмайды. Ол өлтірген кейіпкерлер кейінірек тарауларда қайта пайда болады (оның әйелі бірнеше рет қайтыс болғандай көрінеді). Ол сәулеленуден күйген Мэрилин Монромен және "оның бетінің пішіндері дұрыс қиылыспайтын" бомбалаушы ұшқышымен саяхаттайды. Ішкі және сыртқы пейзаждар бірігіп кетеді, басты кейіпкердің соңғы мақсаты – үшінші дүниежүзілік соғысты бастау, "бірақ дәстүрлі мағынада емес" – бұл соғыс оның санасында ғана өтеді. Денелер мен пейзаждар үнемі шатасады ("Доктор Нейтан өзінің бір құм төбесіне ұқсаған нәрсеге қарап тұрғанын көрді, бірақ шын мәнінде ол иліак қыртысының үстіндегі терінің үлкен бөлігі болды", "ол өзін киноактрисаның шіріген кеудесінің арасында жүріп жатқанын көрді" және "бұл жартастардағы мұнаралар алғашқы омыртқалық пейзаждарды көрсетті"). Басқа уақытта кейіпкер бүкіл әлемді және оны қоршаған өмірді үлкен геометриялық теңдеуден басқа ештеңе ретінде көреді, мысалы, ол жалдаған пәтерде әйелді байқағанда: "Бұл әйел модуль еді. Оны пәтердің кеңістігіне/уақытына көбейту арқылы ол өзінің өмір сүруіне жарамды бірлік ала алды".

The Atrocity Exhibition, Ballard admitted in 2007, originated in large part from the sudden death of his first wife Mary from pneumonia:I was terribly wounded by my wife's death. Leaving me with these very young children, I felt that a crime had been committed by nature against this young woman and her children and I was searching desperately for an explanation [ ] To some extent The Atrocity Exhibition is an attempt to explain all the terrible violence that I saw around me in the early sixties. It wasn't just the Kennedy assassination [ ] I think I was trying to look for a kind of new logic that would explain all these events. Ballard's short story "The Assassination Weapon" (later to appear as the third chapter of The Atrocity Exhibition) was first published in 1966 in New Worlds and was edited by Ballard's genre fiction colleague and friend Michael Moorcock. Burroughs wrote the preface to the book. Though often called a "novel" by critics, such a definition is disputed, because all its parts had an independent life. "Why I Want to Fuck Ronald Reagan," for example, had three prior incarnations: in the International Times, in Ronald Reagan: The Magazine of Poetry, and as a freestanding booklet from Unicorn Bookshop, Brighton, all in 1968. All 15 pieces had been printed and some even reprinted before The Atrocity Exhibition was published. Each chapter or story is split up into smaller sections, some of them labelled by part of a continuing sentence; Ballard has called these sections "condensed novels". There is no clear beginning or end to the book, and it does not follow any of the conventional novelistic standards: the protagonist changes name with each chapter or story (Talbert, Traven, Travis, Talbot, etc. ), just as his role and his visions of the world around him seem to change constantly. (Ballard explains in the 1990 annotated edition that the character's name was inspired by reclusive novelist B. Traven, whose identity is still not known with certainty.) The stories describe how the mass media landscape inadvertently invades and splinters the private mind of the individual. Suffering from a mental breakdown, the protagonist – a Dr Nathan who works at a mental hospital – surrenders to a world of psychosis. Traven tries to make sense of the many public events that dominate his world (the death of Marilyn Monroe, the Space Race, Elizabeth Taylor's much publicized tracheotomy, and especially the assassination of John F. Kennedy), by restaging them in ways that, to his psychotic mind, gives them a more personal meaning. It is never quite clear how much of the novel "really" takes place, and how much only occurs inside the protagonist's own head. Characters whom he kills return again in later chapters (his wife seems to die several times). He travels with a Marilyn Monroe scorched by radiation burns, and with a bomber pilot of whom he notes that "the planes of his face did not seem to intersect correctly." Inner and outer landscapes seem to merge as the ultimate goal of the protagonist is to start World War III, "though not in any conventional sense" – a war that will be fought entirely within his own mind. Bodies and landscapes are constantly confused ("Dr Nathan found himself looking at what seemed a dune top, but was in fact an immensely magnified portion of the skin area over the iliac crest", "he found himself walking between the corroding breasts of the film actress", and "these cliff towers revealed the first spinal landscapes"). At other times the protagonist seems to see the entire world, and life around him, as nothing more than a vast geometrical equation, such as when he observes a woman pacing around the apartment he has rented: "This woman was a modulus by multiplying her into the space/time of the apartment, he could obtain a valid unit for his own existence."

Бөлімдер мен әңгімелер атаулары

"Құнсыздық көрмесі". Жаңа әлемдер, 50-том, № 166, 1966 жылғы қыркүйек (үзінді). Өлім университеті. Трансатлантикалық шолу, № 29, Лондон, 1968 жылғы жаз. Қаскөйлік қару. Жаңа әлемдер, 50-том, № 161, 1966 жылғы сәуір. Сіз: "Кома: Мэрилин Монро". Ambit № 27, 1966 жылғы көктем. Психикалық бұзылуға қатысты жазбалар. Жаңа әлемдер, 1967 жылғы шілде (үзінді). Ұлы американдық жалаңаш дене. Ambit № 36, 1968 жылғы жаз. Жазғы каннибализм. Жаңа әлемдер № 186, 1969 жылғы қаңтар. Адам бетінің төзімділігі. Encounter, 33-том, № 3, 1969 жылғы қыркүйек. Сен, мен және Континуум. Impulse, 1-том, № 1, 1966 жылғы наурыз. Жаклин Кеннедиді өлтіру жоспары. Ambit № 31, 1967 жылғы көктем. Махаббат және Напалм: Export USA схемасы № 6, 1968 жылғы маусым. Соқтығысу! ICA оқиғалар парағы, 1969 жылғы ақпан (үзінді). Американың буындары. Жаңа әлемдер № 183, 1968 жылғы қазан. Неге мен Рональд Рейганмен қарым-қатынас құрғым келеді. Брайтон: Unicorn Bookshop, 1968. Джон Фицджеральд Кеннединің қазасы төменгі баурайдағы автокөлік жарысы ретінде қарастырылды. Ambit № 29, 1966 жылғы күз.

Қосымша (1990 жылы қосылды)

Принцесса Маргареттің бетін көтеру. Жаңа әлемдер № 199, 1970 жылғы наурыз. Мэй Уэсттің азайту мамопластикасы. Ambit № 44, 1970 жылғы жаз. Елизаветаның ринопластикасы. TriQuarterly № 35, 1976 жылғы қыс. 3-ші дүниежүзілік соғыстың құпия тарихы. Ambit № 114, 1988 жылғы күз.