Кіріспе
Меркур (Mercury) – Ford Motor Company компаниясының Lincoln Mercury бөлімшесі арқылы 1985 жылдан 1989 жылға дейін сатылған, қазір тоқтатылған автомобиль маркасы. Меркурий атауы, неміс тіліндегі "Mercury" сөзінен алынған және Солтүстік Америкадағы еуропалық бизнес-класс автомобильдерін іздейтін көлік сатып алушыларға бағытталған. Бұл автомобильдер Ford of Europe компаниясының Германиядағы бөлімшесінде өндірілген және тек сол елдерге импортталған. 1989 жылғы модельдерінен кейін Lincoln Mercury Merkur маркасын нарықтан кері тартып алды, осылайша бұл бренд қазіргі американдық автокөлік тарихындағы ең аз уақыт өмір сүрген автомобиль маркаларының бірі болды – Edsel маркасынан бір модельдік жыл ғана артық сатылды.
Merkur (, Mercury) is a defunct automobile brand that was marketed by the Lincoln Mercury division of Ford Motor Company from 1985 to 1989. Drawing its name from the German word for Mercury, Merkur was targeted at buyers of European executive cars in North America, selling captive imports produced by the German division of Ford of Europe. Following the 1989 model year, Lincoln Mercury withdrew Merkur, making it one of the shortest lived automotive brands in the modern American automotive industry, lasting only one model year longer than the Edsel.
Өмірбаян
1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында АҚШ және Канадада сәнді көліктер сегментіндегі сатып алушылардың талғамы бір кездері дәстүрлі Cadillac, Lincoln және Chrysler модельдерінен еуропалық өндірісте жасалған және еуропалық стильдегі көліктерге қарай өзгере бастады. Оған жауап ретінде жапон автокөлік өнеркәсібі Солтүстік Америка үшін арналған сәнді брендтерді ұсынды, 1985 жылы Honda өзінің Acura брендін сатуға шығарды, ал Nissan және Toyota 1989 жылы сәйкесінше Infiniti және Lexus брендтерін нарыққа енгізді. Ford та өз жауабы ретінде 1983 жылдың қараша айында 1985 модельдік жылға жоспарланған Merkur брендінің құрылуын жариялады. Жаңа өнімдерді жасаудың орнына, Merkur американдық қауіпсіздік және шығарындылар нормаларына сәйкес келу үшін Ford of Europe көліктерін бейімдеді. 1970 жылдары Mercury Capri Батыс Германиядан импортталып, Volkswagen Beetle-дан кейін АҚШ-та ең көп импортталатын автомобиль болды. Merkur брендінің алғашқы іске қосылуында шамамен 800 Lincoln Mercury дилері Merkur брендімен жұмыс істеуге келісім берді. Жарнамалық және PR материалдары брендтің неміс тілінде дұрыс айтылуын (неміс тілінде Mercury) қатаң түрде талап етті. Merkur көліктерінің белгілерінде: Ford Werke AG Cologne, Батыс Германия деген жазу болды, ол автомобильдің қайда жасалғанын (Cologne Body & Assembly) көрсетті.
Модельдер
Merkur модельдерінің қатары екі модельден тұрды: үш есікті XR4Ti хэтчбек және бес есікті Scorpio хэтчбек. Солтүстік Америкалық регламенттер көліктердің дизайнына бірнеше өзгеріс енгізуді талап етті, сол себепті Merkur Еуропа нарығындағы Ford Sierra немесе Ford Scorpio-мен толықтай сәйкес келе алмады. Merkur-ді АҚШ және Канадада сатуға бейімдеу үшін 5 шақырым/сағаттық соққыға төтеп беретін бамперлер, FMVSS 108 стандартына сәйкес келетін фаралар және метрикалық емес өлшегіштермен жабдықталған приборлық панель қосылды.
XR4Ti
1985 жылы таныстырылған Merkur көлігінің бастапқы моделі болған Merkur XR4Ti – өнімділікке бағытталған хэтчбек еді. Ford Mustang хэтчбегімен шамамен бірдей өлшемдегі XR4Ti, Ford Sierra XR4i-нің, Sierra желісіндегі орташа спорттық модельдің сәл өзгертілген корпусы болды. XR4Ti атауы турбокомпрессорлы қозғалтқыштың қолданылуын көрсететін болса (төменде қараңыз), General Motors компаниясының GMC Sierra және Oldsmobile Cutlass Ciera тауарлық белгілерінің болуына байланысты да таңдалды. Американдық эмиссия талаптарына сай келмейтін XR4i-нің 2.8 литрлік V6 қозғалтқышы 2.3 литрлік турбокомпрессорлы қатарлы 4 қозғалтқышпен ауыстырылды. Ford Mustang SVO және Ford Thunderbird Turbo Coupe машиналарында қолданылатын қозғалтқыштың модификацияланған нұсқасы (суытқышы алынып тасталған), 5 жылдамдықты механикалық беріліс қорабымен 175 а.к., ал 3 жылдамдықты автоматты беріліс қорабымен 145 а.к. дейін қайта бапталып, қуаты реттелді. XR4Ti корпусы американдық стандарттарға сәйкес өзгертілгенімен Sierra XR4i-мен ортақ болды. Ол стандартты Sierra 3 есіктік нұсқасынан бүйірлік пішінімен ерекшеленді: стандартты Sierra 3 есіктік нұсқасының ұзын артқы жартылай терезелерінің орнына Merkur 5 есікті Sierra-ның C бағаналық терезелерімен және алдыңғы есіктердің артында ашылатын артқы жартылай терезелермен жабдықталды. XR4i моделіне сәйкес, Merkur XR4Ti Ford Mustang SVO-ға ұқсас үлкен екі қанатты артқы спойлермен ерекшеленеді. Merkur XR4Ti Солтүстік Америка нарығы үшін бейімделуді қажет еткендіктен, соңғы құрастыру жұмысы Батыс Германияның Рейн қаласындағы арнайы өндіруші Karmann компаниясына тапсырылды. 1988 жылы Merkur Scorpio моделінің шығарылуына дейін XR4Ti – Merkur маркасының жалғыз моделі болды. 1989 жылдың басында XR4Ti өндірілімі тоқтатылды.
Ақсақал
1987 жылдың ортасында 1988 жылғы модель ретінде ұсынылған Merkur Scorpio атқарушы седан сегментіне бағытталған еді. Mercury Sable және Ford Taurus көліктеріне ұқсас, Scorpio – Ford Sierra-ның ұзартылған дөңгелек базасымен жасалған нұсқасы болды, осылайша ол Ford Europe компаниясының сатқан ең үлкен көлігіне айналды. Бастапқы деңгейдегі сәнді автомобиль ретінде Merkur Scorpio, Acura Legend, Audi 100, Mercedes Benz 190E, Saab 9000, Sterling 827 және Volvo 740 седандарымен бәсекелесті. Көптеген қарсыластарынан өзгеше, Scorpio тек 5 есікті хэтчбек түрінде ұсынылды (мұндай конфигурация Солтүстік Америкада тек Saab және Sterling компанияларында қолданылды). Модельдер қатары стандартты жабдыққа көптеген мүмкіндіктерді қамтыды, ал көптеген үлгілер таңдаулы Touring Package жиынтығымен сатылды. Merkur Scorpio (XR4Ti-ден айырмашылығы) Батыс Германиядағы Ford Cologne зауытында құрастырылды. Солтүстік Америка үшін кузов көбінесе өзгеріссіз қалды, тек 5 миль/сағ жылдамдыққа арналған бамперлер мен АҚШ нарығына арналған бамперлер қосылды; Merkur көліктерін таңбалау белгілері мен толық енді артқы шамдар да ерекшелейді. Көліктің қуат жүйесіне енгізілген өзгерістер минималды болды, себебі 2.9L V6 қозғалтқышы Солтүстік Америкада (Ranger және Bronco II көліктерінде) қолданылды. 5 жылдамдықты механикалық беріліс қорабы стандартты болғанымен, сатылған барлық Scorpio көліктерінің көбі 4 жылдамдықты автоматты беріліс қорабымен жабдықталған. Ford Motor Company компаниясының ең аз өмір сүрген көліктерінің бірі – Merkur Scorpio, 1989 жылғы модельдің соңында өндірілістен алынды, бұл Merkur тауарлық белгісінің аяқталуын білдірді.
Ұсынысты тоқтату
АҚШ пен Канадада Меркур Форд үшін толыққанды сәттілікке жете алмады. Жыл сайын 15 000–20 000 көлік сатуды жоспарлаған, бренд алғашқы екі жылында 26 000 XR4T сатты; 1987 жылы сатылым шамамен 50%-ға төмендеді. Орташа есеппен, әрбір Lincoln Mercury дилері жылына бір-екі Меркур көлігін сататын. Меркур желісінің баяу сатылуына бірнеше фактор себеп болды, соның ішінде доллар мен Батыс Германияның маркасы (Deutsche Mark) арасындағы тиімсіз айырбас бағамы, нәтижесінде бағалардың тұрақсыздығына әкелді. 1989 жылға қарай, Меркур Scorpio бағасы бойынша Lincoln Town Car-мен бәсекелесіп кетті, оның сыртқы түрі әлдеқайда қолжетімді Mercury Sable-ге ұқсас болғанына қарамастан. Scorpio мен XR4Ti-дің сатылымдарының жетіспеуімен қатар, Солтүстік Америкадағы пассивті қауіпсіздік жүйелеріне қойылатын талаптар Меркур желісінің тағдырын шешті. Екі көлікті 1990 жылғы талаптарға сәйкес ету үшін әуе қаптамаларын (airbag) немесе пассивті ұстау жүйесін (автоматты қауіпсіздік белбеулері) орнату қажет болар еді, бұл екі модель желісін қайта жасауды қымбатқа бағалауға әкелер еді (Ford Sierra және Ford Scorpio үлгілері тек 1993 және 1994 жылғы жаңа үлгілерінде ғана әуе қаптамаларымен жабдықталды). Брендтің төмен сатылымы мұндай қайта жасауға кеткен шығынды ақтамайтындықтан, Ford 1989 жылдың басында XR4ti-ді сатудан алып тастады, ал Scorpio-ның сатылымы модель жылының соңында тоқтатылды.