Кіріспе

Ford Motor Company Edsel автомобиль бренді — 1958-1960 жылдар аралығында Ford Motor Company компаниясы шығарған, қазіргі таңда тоқтатылған автомобиль бренді. Компанияның негізін қалаушы Генри Фордтың ұлы Эдсел Фордтың есімімен аталған Edsel автомобильдері, Ford компаниясына Chrysler және General Motors компанияларынан қосымша нарық үлесін алу үшін төртінші бренд құру мақсатында жасалды. Lincoln Mercury бөлімшесінің үш брендке дейін кеңейтілуі (кейін Меркурий Эдсел Линкольн бөлімшесі деп қайта аталды) ретінде құрылған Edsel, Mercury автомобильдерімен бірдей баға диапазонында болды; бөлімше өзінің кузовтарын Mercury және Ford автомобильдерімен де бөлісті. Buick, Oldsmobile, Pontiac, Dodge және DeSoto автомобильдерімен бәсекелесе отырып, Edsel американдық автоөндіруші ұсынған 1939 жылы Mercury және 1956 жылы Continental автомобильдерінен кейінгі алғашқы жаңа бренд болды, ал Continental 1957 жылдан кейін Lincoln құрамына енді. Edsel шығарылатын жылға дейін Ford компаниясы Edsel автомобильдерін болашақтың машиналары деп жарнамалаған үлкен жарнамалық кампанияға инвестиция жасады. 1958 жылғы Edsel автомобильдері баға сегменті үшін бірнеше жаңа мүмкіндіктерді ұсынса да, модельдер желісінің іске қосылуы коммерциялық сәтсіздіктің символына айналды. Орташа бағадағы автомобильдердің сатылымына катастрофалық әсер еткен экономикалық дағдарыс кезінде шығарылған Edsel автомобильдері артық мақтан етілген, тартымсыз (аттың жағасына ұқсайтын тік радиаторлық тормен ерекшеленеді) және сапасы төмен деп есептелді. Модельдер желісін әзірлеуге, өндіруге және жарнамалауға жұмсалған 250 миллион доллардан астам шығыннан кейін ($ доллармен есептелгенде), Ford компаниясы 1960 жылға дейін Edsel брендін тоқтатып қойды.

Бастапқы тарихы (19561957)

Ford Motor Company компаниясы 1956 жылдың 17 қаңтарында акциялары ашық саудаға шығарылған корпорацияға айналды, осылайша енді Ford отбасының мүшелеріне толыққанды тиесілі болмай қалды. Компания соғыстан кейінгі жылдардағы сатушылар нарығынан кейін қазіргі нарық тенденцияларына сәйкес автомобильдерді сатуға мүмкіндік алды. Жаңа аралық модельдер желісі үшін маркетингтік зерттеулер мен әзірлемелер 1955 жылы «E автомобиль» кодолық атымен басталды. Ұсынылған автомобиль маркасы Ford және Lincoln Mercury бөлімшелерімен қатар фирманың жаңа бөлімшесінің басталуын білдіретін болды, олардың автомобильдері сол кезде бірдей кузовтарды пайдаланды. Кейін Ford жаңа автомобильді жоспарлау және жобалау кезінде өнімді әзірлеу және нарықты зерттеу жұмыстарын жеткілікті, тіпті жоғары деңгейде жүргізгенін мәлімдеді. Ford өзінің инвесторларына және Детройт автомобиль прессасына Эдселдің Oldsmobile/Buick/DeSoto бәсекелестерімен салыстырғанда тек жоғары сапалы өнім ғана емес, сонымен қатар олардың дизайны мен техникалық сипаттамалары күрделі нарықтық талдау мен зерттеу-әзірлеме жұмыстарының нәтижесі болғанын жеткізді, бұл автомобильдер енгізілген кезде сатып алушылар тарапынан кеңінен қабылдануына кепілдік береді. 1956 жылдың қараша айында Ford Motor Company компаниясының Эдсел бөлімшесі Ford және Lincoln Mercury бөлімшелерімен қатар бөлшек сауда ұйымын және дилерлік желіні құру үшін құрылды (Континентальдық бөлім бірнеше ай бұрын таратылған еді). 1,187 Эдсел дилерінен тұратын желімен Ford Motor Company енді үш бөлімшесі бойынша шамамен 10,000 дилерлік пунктке ие болды, бұл оны Chrysler (бес бренд бойынша 10,000 дилер) және General Motors (алты бренд бойынша 16,000 дилер) компанияларына жақындастырды.

Е күнгі кіріспе

Эдселдер 1957 жылдың 4 қыркүйегінде "E күні" деген үлкен жарнамамен таныстырылды. Олар 13 қазанда өткен "The Edsel Show" телеарнасының жоғары рейтингті арнайы бағдарламасымен де жарнамаланды, бірақ бұл жарнамалық күш-жігер Edsel стиліне және ерекше құрылысына байланысты жұртшылықтың алғашқы жағымсыз реакциясын жеңуге жеткіліксіз болды. Бастапқыда Edsel 1940 жылы тоқтатылған General Motors компаниясының "қайта жандандырылған LaSalle" машинасы деп сипатталды. Ford компаниясы айлар бойы индустриялық баспасөзге нарық зерттеулері арқылы көліктерге зор сұраныс болатынын "білетінін" айтты. Ford сондай-ақ Edsels-те Ford сатып алушыларын автомобильдерді таныстыруға дейін жарнамалық кампаниясы арқылы күткен "мүлдем жаңа түрдегі көлік" құрғанын мәлімдеді. Бірақ шындығында, Edsel-дердің инженерлік және кузов жұмыстары басқа Ford модельдерімен ортақ болды, және көліктерді көзімен көргеннен кейін осы ұқсастықтар анық байқалды.

1958 жыл

Өзінің алғашқы модельдік жылында Edsel жеті модельдік өнім желісін ұсынды, оның ішінде төрт седан және үш универсал. Төменгі деңгейдегі Edsel Ranger және Edsel Pacer Ford Fairlane седандарымен (дөңгелек базасы) бірдей кузовты бөлісті, ал жоғары деңгейдегі Edsel Corsair және Edsel Citation Mercury Monterey және Mercury Montclair седандарымен (дөңгелек базасы) бірдей кузовты бөлісті. Жылдамдық көрсеткішінің орнына көлденең жолақ немесе дөңгелек диск орнына айналмалы күмбез қолданылды. Ұшақтардың дизайнына сәйкес, приборлық тақтада май деңгейінің төмендігі, тұрақ тежегішінің қосылуы және қозғалтқыштың қызып кетуі сияқты жағдайлар туралы ескерту шамдары орнатылды. Стандартты рульге орнатылған беріліс селекторы ұсынылса (күндізгі опция ретінде алынып тастауға болатын), Edsel Teletouch түймелі беріліс басқару жүйесін енгізді (рульдің орталық бөлігіне орнатылған). Edsel сонымен қатар Ford Lifeguard қауіпсіздік жиынтығының көптеген элементтерін өз дизайнына енгізді. Опция ретінде ұсынылатын қауіпсіздік белдіктерімен қатар, Edsel терең табақшалы руль, екі құлыпты есіктер және балаларға қауіпсіз артқы есік құлыптарымен жабдықталды; модельдік желісі алыстан ашылатын багажник пен өзін-өзі реттейтін тежегіштерді алғаш рет енгізгендердің бірі болды. Маркетингтік өзгерісті көрсету үшін Mercury негізіндегі Citation модельі тоқтатылды, ал Corsair Ranger модельінің жақсартылған нұсқасына айналды (Pacer де тоқтатылды); универсалдар желісі Villager универсалына дейін қысқартылды (екі есікті Roundup және ағаш әрленген Bermuda модельдері алынып тасталды). Барлық Edsel седандары Ford кузовын пайдаланса да, олардың дөңгелек базасы 2 дюймге ұзартылды. 1958 жылғы Edsel сыртқы дизайнына жасалған кең таралған сынға жауап ретінде 1959 жылғы Edsel сыртқы дизайны жаңартылып, көрінісі жұмсалды. Тік орталық тор қайтадан пайда болды (көптеген түзетулерден кейін), ал капот сызығының жаңа дизайны фараларды толық енді сыртқы торға біріктірді (бұл капот сызығын визуалды түрде төмендетті). Артқы бөлігі де жаңартылып, артқы шамдардың орны өзгертілді. 1959 жылғы Ford негізінде жасалған Edsel, Fairlane сияқты шатыр дизайнын алды. Ford жыл ортасында Galaxie атты жаңа сәндік сериялы машинаны ұсынса да, Edsel оған баламалы серияны ұсынбады, бұл оның орташа бағалы автомобиль ретіндегі тартымдылығын одан әрі төмендетті. 1959 жылғы Edsel интерьері Ford-пен ортақтығын арттыру үшін бірнеше мүмкіндіктерден айырылды. Түймелі Teletouch беріліс басқару элементтері және айналмалы күмбезді жылдамдық көрсеткіші алынып тасталды, өйткені Edsel Ford Fairlane 500 приборлық тақтасының сәл жаңартылған нұсқасын ұсынды (опциялық климатты басқару және толық жұмсақ приборлық тақта қайтадан қолжетімді болды). Ford-тан ерекшеленетін ішкі әрленулерді пайдаланумен қатар, Edsel Corsair үшін 70/30 бөлінген артқы орындықты ұсынды; олардың артқы қанаттары Ford-пен ортақ болғанымен, Edsel-дің артқы бөлігі төрт сопақ тік артқы шамдармен ерекшеленді. 1960 жылғы Edsel 1959 жылдың 15 қазаны мен 19 қарашасы аралығында өндірілді. Луисвилл құрастыру зауытында барлығы 2846 дана өндірілді (пилоттық үлгілерді қоспағанда).

Ұсынысты тоқтату

Форд 1959 жылғы 19 қарашада Эдсел бағдарламасының тоқтатылғанын жариялады. Дегенмен, өндіріс қараша айының соңына дейін жалғасты, нәтижесінде 2,846 дана 1960 модельдік жылғы автомобильдер шығарылды. Эдселдің жалпы сатылымы шамамен 116 000 дананы құрады, бұл компанияның күтілген өндіріс шығынын жабатын деңгейінен кемі екі есеге төмен болды. Компания бұл жобадан 350 миллион доллар (қазіргі шақтағы доллармен есептегенде - $) шығынға ұшырады. Барлығы 118 287 Эдсел автомобильдері құрастырылды, оның ішінде 7 440 данасы Канаданың Онтарио провинциясындағы Оуквилл қаласында өндірілді. АҚШ автоөнеркәсібінің стандарттары бойынша, бұл өндіріс көрсеткіштері өте төмен болды, әсіресе үш модельдік жылға бөлінгенде. 1959 жылғы 20 қарашада United Press International (UPI) ақпараттық агенттігі Фордтың баспасөз хабарламасынан кейін қолданылған Эдселдердің құны жағдайы мен жасына байланысты 400 долларға дейін төмендегенін хабарлады. Кейбір газет нарықтарында дилерлер 1960 жылғы Эдсел модельдеріне қатысты газет жарнамалық келісімдерін қайта жаңартуға тырысты, ал басқалары өздерінің дилерлік жарнамаларынан бұл атауды мүлдем алып тастады. Форд компаниясы 1960 жылғы (және 1959 жылғы қалдық) модельдерді сатып алған тұтынушыларға 300-400 долларлық купондарды, жаңа Форд өнімдерін сатып алуға қолдануға болатынын мәлімдеді, бұл құнның төмендеуін өтеу үшін жасалды. Компания дилерлерге сатылмаған немесе жарияланғаннан кейін алынған қорлар үшін де кредиттер берді.

Эдселдің сәтсіздігі

Тарихшылар Эдселдің сәтсіздігін түсіндіру үшін бірнеше теория ұсынды. Көптеген адамдар көліктің сыртқы түрін кінәлайды. "Тұтынушылар есебі" нашар сапаның Эдселдің басты мәселесі болғанын мәлімдеді. Маркетинг сарапшылары Эдселді корпоративтік мәдениеттің американдық тұтынушыларды түсінбеуінің көрнекті мысалы деп санайды. Бизнес-талдаушылар өнімге қатысты Ford басшылығының ішкі қолдауының жеткіліксіздігін атап көрсетеді. Автор және Эдсел зерттеушісі Ян Дойч айтуынша, Эдсел – "қолайсыз уақытта дұрыс емес машина" еді.

Жұмыссыз көлік, уақытында

Edsel брендіне қарсы әрекет еткен сыртқы күштердің бірі 1957 жылдың соңында экономикалық дағдарыстың басталуы болды. Дегенмен, 1957 жылдың күзінде Edsels таныстырылған кезде нарық күрт өзгерді. Орташа бағадағы автомобильдерді өндіретін тәуелсіз компаниялар банкроттыққа бет бұра бастады. Өзінің шығындарын өтеу үшін Packard, қаржылық қиындыққа тап болған Studebaker компаниясын сатып алды. Басқарма 1958 жылдан кейін құрметті Packard таңбасымен өндірісті тоқтату туралы шешім қабылдады. 1957–58 жылғы Packard автомобильдері – Packard стилін қолданатын (сондай-ақ "Packardbakers" деп те аталады) Studebaker кузовымен жасалған машиналар. Экономикалық тұрғыдан тиімді автомобильдерге деген тұтынушылардың өсіп келе жатқан қызығушылығын пайдалануға тырысқан American Motors компаниясы назарын ықшам Rambler модельдеріне аударды және 1957 жылғы модельден кейін Nash және Hudson брендтерін тоқтатты. Chrysler компаниясының DeSoto маркасының сатылымы 1957 жылғы ең жоғары көрсеткіштен 1958 жылы 50%-дан астам төмендеді. 1959 жылғы модельде DeSoto сатылымының жаңаруына үміт болмағандықтан, Хайленд Паркте 1961 жылға дейін таңбаны тоқтату жоспары жасалды. Форд компаниясының басшылығындағы "зор жандардың" болуына және осы автомобильге олардың ықпалына қарамастан, жоба "комитетпен жобалаудың" қауіп-қатерлерін көрсетеді. Көптеген автомобиль өндірушілердің сатылымы, тіпті жаңа модельдерді ұсынбағандардың да, төмендеді. Отандық брендтердің ішінде тек Rambler және Lincoln 1957 жылға қарағанда 1958 жылы көбірек автомобиль өндірді. Тұтынушылар жанармайды үнемдеуге қабілетті автомобильдерді, әсіресе 1957 жылдан бастап АҚШ-та жылына 50 000-нан астам сатылатын Volkswagen Beetle-ді сатып ала бастады. Edsels қуатты қозғалтқыштармен жабдықталған және жылдам үдеуді ұсынды, бірақ оларға жоғары октанды жанармай да қажет болды, ал жанармай үнемдеуі, әсіресе қала ішінде, тіпті 1950 жылдардың соңындағы стандарттармен де нашар болды. Ford Motor Company дұрыс маркетингтік зерттеу жүргізді, бірақ Ford пен Mercury арасындағы алшақтықты толтыру үшін дұрыс өнімді таба алмады. 1958 жылға қарай сатып алушылар экономикалық тұрғыдан тиімді автомобильдерге қызығушылық танытты, ал Edsel сияқты үлкен машинаны сатып алу және иелену тым қымбат деп есептеді. 1959 жылы Форд Falcon-ды таныстырғанда, ол алғашқы жылы 400 000-нан астам дана сатылды. Фордтың Edsels үшін кеңейтілген өндірістік қуатқа және қосымша жабдықтарға салған инвестициясы компанияның Falcon-мен кейінгі табысқа жетуіне көмектесті. 1965 жылға қарай орташа бағадағы автомобильдер нарығы қалпына келді, және бұл жолы Фордтың Galaxie 500 LTD машинасы болды. LTD-нің табысы Chevrolet компаниясын 1965 жылдың ортасында Impala төрт есікті модельдеріне Caprice атты жаңа, жоғары сапалы жиынтықты қосуға итермеледі.

"Эдсел" - есімді табу қиын

Көліктің аты, Edsel, оның танымалдылығының төмендігіне себеп болған қосымша фактор ретінде жиі айтылады. Көлікті Эдсел Фордтың (бұрынғы компания президенті және Генри Фордтың ұлы) есімімен атау оның әзірлену кезеңінде ұсынылған. Бірақ Фордтар отбасы мұндай атауға қарсылық білдірді. Генри Форд II әкесінің атының мыңдаған дөңгелек қақпақтарында көрсетілгісі келмейтінін айтты. Форд компаниясы атауды анықтау үшін ішкі зерттеулер жүргізіп, тіпті қызметкерлерін кинотеатрлардың алдына кино көрермендердің бірнеше идеяға қатысты пікірін білу үшін жіберді. Бірақ ешқандай нақты қорытындыға келмеді. Форд, Foote, Cone & Belding жарнама агенттігінен атау табуды сұрады. Агенттік 6000-нан астам мүмкіндіктерді ұсынғанда, Фордтың Эрнест Брич оларды бір атау әзірлеу үшін шақырғанын, 6000 емес екенін мәлімдеді. Citation, Corsair, Pacer және Ranger атаулары алғашқы фавориттердің қатарында болды және ақырында көліктің сериялық атаулары ретінде таңдалды. Маркетингтік зерттеулерді басқаратын Дэвид Уоллес және оның әріптесі Боб Янг, еркін ойлы ақын Марианна Мурды пікір мен ұсыныс беру үшін бейресми түрде шақырды. Мурдың дәстүрден тыс ұсыныстары ("Utopian Turtletop", "Pastelogram", "Turcotinga", "Resilient Bullet", "Andante con Moto" және "Mongoose Civique") шығармашылық ойды ояту мақсатымен жасалған және ресми түрде бекітілмеген, сондай-ақ келісімшарттық сипатқа ие болған жоқ.

Шанақ конструкциясы

Эдселдің ең есте қаларлық дизайны сол кездегі басқа көліктерден ерекшеленетін "ат мойны" (horsecollar) пішіндес торкөз болды. Ол кездегі бір танымал әзілге қарағанда, Эдселдер "лимон сорып жатқан Олдсмобильге ұқсайтын" еді. Томас Э. Бонсалдың "Диерборндағы апат" (2002) кітабына сәйкес, "E машинасының" алдыңғы бөлігіне тік мотивті ұсынған стилист Боб "Робин" Джонс болды. Эдселдің алдыңғы бөлігі бастапқы концепцияға мүлдем ұқсамайды. Эдсел жобасының бас дизайнері Рой Браун ортада жұқа, нәзік тесік жасауды жоспарлаған. Бірақ инженерлер қозғалтқыштың салқындатуына қатысты қиындықтар туындауынан қорыққандықтан, жоспарланған дизайнға келісім бермеді, соның нәтижесінде сақина пішіндес дизайн ұсынылды. Эрнест Брич одан кейін торкөздің биік және кең болуын талап етті, бұл "ат мойнына" (horsecollar) әкелді. 1959 жылғы модельдерде жақсартылған тік торкөз 1960 жылғы модельдерде тоқтатылды, олар сол жылғы Ford модельдеріне ұқсас болды, бірақ сәйкессіздік ретінде, жаңа алдыңғы бөлігі 1959 жылғы Pontiac-қа өте ұқсас болды. Сондай-ақ, 1958 жылғы Эдсел универсалдарының артқы шамдарына қатысты шағымдар да туды. Олардың линзалары бумеранг пішіндес және кері орналастырылған еді. Алыстан қарағанда, олар бұрылыс жасалып жатқан бағытқа қарама-қарсы бағыттағы жебелер сияқты көрінетін. Сол жаққа бұрылыс сигналы жанғанда, оның жебе пішіні оңға қарай көрсетіп, керісінше жағдай орын алатын. Алайда, Ford платформасындағы универсалдарға артқы жағынан ерекше көрініс беруге көп мүмкіндік болмады, себебі корпоративтік басшылық ешқандай металл бөліктерін өзгертуге тыйым салған. Тек артқы шамдар мен әрлеуге қол тигізуге рұқсат болды. Бумерангтардан өзге, бөлек бұрылыс сигналдарына орын болғанымен, АҚШ автоиндустриясы оларды бұрын ұсынбаған еді, сондықтан олар туралы мұқият қарастырылмаған болуы мүмкін.

Қозғалтқыш жүйелерінің ерекшеліктері

Телетучтың автомат берілісті таңдау құрылғысы өте күрделі еді. Бұл мәселе, негізінен, рульдің орталық бөлігінде, батырмалардың орналасқан жерінде, бұрқақтың батырмасының дәстүрлі орны болғандықтан туындады. Кейбір жүргізушілер мүйізді дабыл қағуға ниеттенгенде, қателікпен жылдамдық режимін ауыстырып қойды. Эдселдер жылдам болғанымен, беріліс батырмаларының орналасуы көшеде жарысуға қолайлы емес еді. Сондай-ақ, аялдамадағы жарысшылар арасында батырмалар туралы әзілдер тарады: D – Drag (тарту), L – Leap (секіру), R – Race (жарыс) (Drive, Low және Reverse орнына). Телетучтың басқару сымдары да түтік коллекторына тым жақын орналасқандықтан, селектор механизмінің болжамсыз қозғалысына және кейбір жағдайларда толық істен шығуына себеп болды. Электрлік жүйе жүргізушілерді Телекөсіру моторын артық жүктемеу үшін, міндетті түрде, тұрақтан кері, бейтараптан қозғалысқа ауыстыруды талап етті. Мотор сонымен қатар, тау беткейінде тұрақтан шығуға жеткіліксіз қуатқа ие болды, сондықтан дилерлер жүргізушілерге тұрақ батырмасын басу алдында тұрақ тежегішін қоюды ұсынды. Ол кездегі механиктер 410 куб дюймдік Edsel "E 475" қозғалтқышына күдікпен қарады, себебі оның толығымен жалпақ цилиндр бастары ерекше жану камераларынан мүлдем айырылған еді. Бастар бұрышпен орналасқан, ал «шатырлы» поршеньдер бір жағынан қысым аймағын, екінші жағынан жану камерасын құрады. Осылайша, жану цилиндрдің ішінде толығымен жүзеге асты. Бұл конструкция 1958 жылы тағы да ұсынылған Chevrolet-тің 348 куб дюймдік "W" қозғалтқышына ұқсас болды. Бұл жоба өндіріс құнын төмендетіп, көміртегінің жиналуын азайтуға көмектессе де, көптеген механиктерге жатсыды.

Компания саясаты және Роберт Макнамараның рөлі

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Генри Форд II Роберт Макнамараны «Whiz Kids» тобының бірі ретінде таңдап, Фордты жаңаруға көмектесу үшін сақтап қалды. Макнамараның шығындарды қысқару және бақылаудағы шеберлігі Фордтың соғыстан кейінгі құлдыраудан құтылуына септігін тигізді. Осының нәтижесінде Макнамара Фордта айтарлықтай билікке ие болды. Макнамара, үлкен Генри Форд сияқты, Форд таңбасына толық бейілді болды және компанияның басқа өнімдеріне көңіл бөлмеді. Сондықтан Макнамара компанияның Continental, Lincoln, Mercury және Edsel маркалы автомобильдеріне қызығушылық танытпады. Макнамара Continental, Lincoln, Mercury және Edsel автомобильдері үшін жеке бөлімшелер құруға қарсы болды және Lincoln, Mercury және Edsel-ді M E L бөлімшесіне біріктіруді ұйымдастырды. Макнамара Continental бағдарламасының тоқтатылуын қамтамасыз етті және 1958 жылы модельді Lincoln моделінің қатарына қосты. Одан кейін ол 1958 жылғы модельдер үшін қолданылған екі дөңгелек аралығы мен жеке кузовтарды жою арқылы Edsel-ге назар аударды. Оның орнына, Edsel 1959 жылы Ford платформасын бөлісіп, Ford-тың ішкі құрылымын пайдаланатын болды. 1960 жылға қарай Edsel, әртүрлі безендірулері бар Ford-тан аздап ерекшеленді. Макнамара 1959 жылы Edsel-дің жарнамалық бюджетін де қысқартты, ал 1960 жылы оны дерлік толығымен жойды. 1959 жылдың күзіндегі соңғы соққы Макнамара Генри Форд II және Форд басшылығының қалған бөлігін Edsel-дің сәтсіздікке ұшырағанына және компанияны құртпастан бұрын өндірісті тоқтату уақыты келгеніне көндірді. Макнамара Lincoln таңбасын тоқтатуға тырысты, бірақ бұл әрекет 1961 жылы Элвуд Энгельдің классикалық жаңа дизайнымен аяқталды. Макнамара президент Джон Кеннеди оны Қорғаныс министрі етіп тағайындағаннан кейін Фордты тастап кетті. 1964 жылғы президенттік сайлау кезінде республикалық үміткер Барри Голдуотер сол кездегі Қорғаныс министрі Макнамараны Edsel-дің сәтсіздігіне кінәлады. Ақырында, Голдуотерге қаржылық көмек көрсеткен Фордтың бұрынғы атқарушы вице-президенті Эрнест Р. Брич сенатордың штабына «Мырза Макнамара Edsel машинасының жоспарлауына немесе бағдарламаның кез келген бөлігіне қатысы болған жоқ» деп хат жазды. Алайда, Макнамараға қарсы айыптаулар жылдар бойы жалғасты. Дүниежүзілік банкте басшылық қызметін атқарган кезінде Макнамара өзінің баспасөз хатшысына Бричтің хатының көшірмелерін айыптаулар айтылған кезде баспасөзге таратуды бұйырды. Ханойдағы Хо Ши Мин мұражайында Edsel қабырғаны бұзып өтіп жатқан сурет бар, ол Вьетнам соғысындағы АҚШ әскери сәтсіздігін символдық түрде бейнелеуге арналған. Макнамара Фордтағы мансабынан кейін АҚШ Қорғаныс министрі болды және Вьетнамдағы АҚШ әскери күштерінің күшеюін бақылады.

Комета

Эдсел Фордқа 250 миллион доллардан астам (1958 жылғы доллармен есептегенде) шығын әкелсе де, бұл жоба компанияға ұзақ мерзімді пайда әкелді, себебі Форд 1960 жылдары шағын автомобильдерді дамытуға 100 миллион доллардан астам инвестиция салды. Эдсел бөлімшесі жабылу алдында, 1960 модельдік жылға Эдсел Комет шағын автокөлігін шығаруды жоспарлаған, ол Ford Falcon көлігімен бірдей платформада жасалатын еді. Седан мен универсалдың сынақ үлгілері 1959 жылдың қараша айына дейін дамытылды (Эдсел жабылуға бірнеше күн қалғанда). 1962 жылы Комет Mercury маркасымен шығарылды; бұл модель 1977 жылға дейін өндірілді.

Метеор

1961 жылы Lincoln Mercury компаниясы Mercury Meteor моделін кіріс деңгейіндегі толық көлемді седан ретінде ұсынды, ол Mercury Monterey моделінен төмен орналасты. Бастапқыда 1961 жылғы Edsel Ranger үшін жобаланған Meteor-дің базалық жабдықталуы сопақ артқы шамдармен (кейін горизонтальды орналасуға ауыстырылды), 1960 жылғы Ranger және Comet модельдерінен (Edsel ретінде жобаланған) алынған. 1962 жылы толық көлемді Meteor шығарылымы тоқтатылып, Mercury бұл атауды жаңадан енгізілген орта класты автомобильдер желісіне (1963 жылға дейін Ford Fairlane-нің баламасы) көшті.

Дизайн әсері

Edsel сауда белгісінің тік торшасы заманауи сатып алушылар мен сыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз қабылданып, бірақ кейінгі бірнеше автомобиль өндірушілер, Pontiac, Jaguar, Subaru, Lancia, Alfa Romeo және Saab сияқты, нарықта сәттірек тар, тік бағытталған торшаларды қолданды; BMW 4 сериясы (G22) – Edsel-ге ұқсас жағымсыз сынға ұшыраған тік торшасы бар заманауи модельдер желісі. Технологиялық прогресс арқасында Edsel машиналарында ұсынылған, өзін-өзі реттеуші тежегіштер, автоматты климат-бақылау жүйесі, рульге орнатылған беріліс басқару элементтері және балалар қауіпсіздігі үшін артқы есіктердің құлыптары сияқты мүмкіндіктер енді қолданылмайтын идеялар емес, көптеген қазіргі өндірістегі автомобильдерде опция ретінде немесе стандартты жабдық ретінде қолданылады.

Жинақтаушылар

Бренд сәтсіздікке ұшырағаннан кейін жарты ғасырдан астам өткен соң, Edsel көне автомобильдерді ұнататын хоббишілер арасында жоғары бағаланатын коллекциялық заттарға айналды. 10 000-нан аз Edsel сақталған және олар құнды коллекциялық заттар саналады. Edsel-дің үш модельдік жылдарының кез келгенінен шыққан жаңа күйдегі кабриолет 100 000 доллардан астамға сатылуы мүмкін. Корпустың стилі бойынша ең сирек Edsel – 1960 жылғы Ranger кабриолеті, оның барлығы 76 дана ғана жасалған. Бүгінде олардың шамамен 25-і сақталған. Модель бойынша ең сирек Edsel – 1960 жылғы Ranger deluxe интерьері бар 4 есікті 57B моделі. Бастапқыда 1960 жылғы Corsair ретінде шығарылуы жоспарланған, алайда тек 31 дана ғана өндірілді. Edsel-дің барлық үш жылдығының пластик масштабты модельдерін Aluminum Metal Toys (AMT) компаниясы 1/25 масштабта шығарды. AMT 1990 жылдары 1958 жылғы Pacer қатты шатырының жаңа және толыққанды жиынтығын шығарды. Die-cast модельді автомобильдерді өндіруші Yat Ming компаниясы 1958 жылғы Citation-ды 1/18 масштабта қатты және кабриолет корпустық стильдерінде ұсынды. Yat Ming сонымен қатар бірнеше түс комбинацияларында Citation кабриолетінің 1/43 масштабтағы die-cast үлгісін шығарды. Franklin Mint компаниясы 1958 жылғы Citation кабриолетінің 1/24 және 1/43 масштабтағы die-cast модельдерін өндірді. Danbury Mint компаниясы 1958 жылғы Bermuda универсалының 1/24 масштабтағы die-cast көшірмесін жасады.