Кіріспе

1120 жылы Рим католик шіркеуінің ордені құрылды.

1126 жылы, папа II Онорийдің паптық бекітуімен, орденде тоғыз үй болды; тағы басқалары Батыс Еуропа бойынша тез арада құрылды, сондықтан 14-шы ғасырдың ортасында ерлерге арналған 1300-ге жуық және әйелдерге арналған 400-ге жуық монастырь болды. Норбертиндер вендтерді дінге көшіруде және Елба мен Одер өңірлеріне христиан дінін әкелуде маңызды рөл атқарды. Уақыт өте келе, жеңілдіктер мен босаңсулар пайда болды, осының нәтижесінде орден ішінде реформалар мен жартылай тәуелсіз қауымдастықтар құрылды. 19-шы ғасырдың басына таман орденге нүкіс тиді, тек Габсбург монархиясындағы сегіз үй ғана сақталды. Бірақ, орден қайта жандана бастады, 20-шы ғасырдың басында 20 монастырь мен 1000 діни қызметкер болды. 2005 жылы монастырьлардың саны 100-ге жуықтап, барлық континентке тарады. 1893 жылы Берн аббаттығынан әке Бернард Пеннингс және тағы екі Норбертин АҚШ-қа Висконсин штатының солтүстігіндегі бельгиялық иммигранттарға көмек көрсету үшін келді. Висконсин штатындағы Де-Пер қаласы жаңа әлемдегі алғашқы Норбертин аббаттығының орналасқан жері болды. Басқа да іс-әрекеттердің қатарында астрономиялық обсерваторияны (Мира, Гримберген) басқару да болды. 2015 жылы орденде 1000 ер және 200 әйел мүше болды. Барлық Норбертин қасиеттілері мен бақыттыларының мерекесі 13 қарашада ішкі түрде тойланады. Норбертиндер Грин-Бэй, Висконсин аймағында да белсенділік танытты, 1970 жылдардың ортасына дейін WBAY теле және радио станцияларына ие болды. Норбертиндер 1990 жылға дейін екі жергілікті ұлдарға арналған орта мектепті басқарды және қазіргі таңда Де-Пер мен Грин-Бэйде төрт жергілікті мектепті басқарып келеді. Осы мектептердің арасында әлемдегі жалғыз Норбертин жоғары білім беру мекемесі – Сент-Норберт колледжі бар.

Қаноналар

Орденде бірнеше әйелдер монастырьлары бар, олар техникалық түрде канониссалар деп аталғанымен, жабық діни тәртіптің өмірін ұстанады, сондықтан көбінесе Норбертиндік монахындар деп аталады. Норбертиндік ерлер қауымдастығы сияқты, әйелдер қауымдастығы да тәуелсіз. Католик шіркеуінің діни қауымдастықтарының арасында Норбертиндік орден канониссалардың рухани өмірін діни қызметкерлер мен діндар бауырластардың рухани өмірімен тең дәрежеде қарастырған. Орта ғасырларда премонстранттардың тіпті бірнеше қос монастырьлары болды, онда ерлер мен әйелдер бір аббатхананың құрамында, бірақ бір-біріне жақын орналасқан монастырьларда өмір сүрді, ал қауымдар шіркеу ғимаратын ортақ пайдалану арқылы бірлігін көрсетті. Бүгінде канониссалар қоры тек басқа канониссалармен ғана емес, сонымен қатар канониктер қауымымен де байланыс құруы жиі кездеседі.

Премонстренциялық ырым

Премонстрациялықтар – бұл Рим папасы V Пий екі жүз жылдан кем тарихы бар тәжірибелерді жойғаннан кейін өзінің ритуалын сақтап қалған діни ордендердің бірі болды. Премонстрациялық ритуалы ерекше түрде салтанаттылықпен ерекшеленді. Премонстрациялық ритуалы латын ритуалының ішінде Пасхалық құпияға ерекше назар аударумен де сипатталды. Бұл әсіресе Жасылқұрбан мерекесінің сегізінші күні күнделікті жоғары жасылқұрбан мен құлшылықта байқалды, әсіресе баптистерияға процессиямен аяқталатын кешкі құлшылықта, мұндай процессия латын ритуалында тек Амвросиан ритуалында ғана кездеседі. Премонстрациялық ритуалының тағы бір ерекшелігі – әр аббаттық және приоратта Құдай анаға арналған күнделікті құрметті жасылқұрбанның өткізілуі.

Құрылымы

Норбертин аббатшылықтары (және көптеген приораттар) автономды болғандықтан, тәжірибелер мен апостолдықтар жергілікті Шіркеудің қажеттіліктеріне байланысты әртүрлі болады. Кейбір монастырлар көңіл тартуға бейім, ал басқалары пасторлық қызметте өте жанданды. Дегенмен, олардың бәрі қасиетті Августин ережесімен және алты жыл сайын өткізілетін Бас Шығарылыммен (Жалпы тараумен) бекітілген Конституциямен басшылыққа алынады. Бас Шығарылымға ерлер мен әйелдер қауымдастықтарынан өкілдер қатысады. Орденнің басшысы, Бас Аббат, Римде тұрады, ал оған міндеттерін орындауда Дефиниторлар (Жоғары Кеңес) және Орден өмірінің әртүрлі салаларына – мысалы, дінге қатысты рәсімдерге және аббаттар аралық байланысқа арналған комиссиялар көмектеседі.

Даулар

Солтүстік Ирландияның тарихи зәбірленулерді зерттеу комиссиясы Норбертин орденінің мүшесі Брендан Смиттың төрт он жылдан астам уақыт бойы педофилиялық әрекеттерін жалғастыруға мүмкіндік берілгенін тергеді, тіпті Смит 1994 жылы, оның қылмыстары үшін түрмеге қамалған жылы, "Діни өмір салған жылдарында мен 50-ден 100 балаға дейін зорлық жасаған болуым мүмкін. Бұл сан екі есеге артуы, тіпті одан да көп болуы мүмкін" деп мойындеді. Істі қараған сарапшылар Смиттың әрекеттерін жасыру үшін әдейі жоспар жасалғанын, ал оның Килнакрот аббаттығындағы жоғары лауазымдағы тұлғаларының немқұрайлылық танытқанын айтады.