Монастырь басшысы атағы және христиан дініндегі орны

Кіріспе

Діни атақ
Христиандықтағы терминнің қолданылуы

Абат – түрлі батыс христиан дәстүрлеріндегі ерлер монастырінің тәуелсіз басшысына берілетін діни лауазым. Бұл атау "әке" деген мағына беретін еврейше "аб" сөзінің сирия тіліндегі "абба" түрінен шыққан. Әйелдер үшін қолданылатын баламасы – абыстай.

Шығу тегі

Бұл атақ Мысыр мен Сириядағы монастырларда туындап, Жерорта теңізінің шығысына тарады және көп ұзамай барлық тілдерде монастырь басшысының атау ретінде қабылдана бастады. Сөз арамей тіліндегі "әке" немесе "абба" деген мағынаны білдіретін "ав" сөзінен шыққан (қазіргі еврей тілінде де осы мағынасы сақталған: אבא және арамей тілінде: ܐܒܐ). Септуагинтада бұл "аббас" деп жазылған. Бастапқыда бұл атақ кез келген монахқа құрметпен айтылатын сөз болған, бірақ кейіннен канондық заңмен белгілі бір дін қызметкерлеріне ғана шектелді. Кейде бұл атақ түрлі дін қызметкерлеріне қолданылды, мысалы, Франк монархиясының сарайында Аббас палатинус ("сарайдың") және Аббас кастренсис ("лагерьдің") Меровинг және Каролинг егемендерінің сарайы мен әскерінің капелландары болды. Абат атағы батыс монастырлық ордендерінде кеңінен қолданыла бастады, олардың құрамында дін қызметкерлері де болды.

Монастырь тарихы

Аббат (лат. abbas, араб. ابّ (ʾabb), грек. ἀββᾶς (abbas), сирий. ܐܒܐ ('abbā, "әке"); Abt сөзімен салыстырыңыз) – монахтар қауымының басшысы және басқарушысы, Шығыста гегумен немесе архимандрит деп те аталады. Әйел монахтар қауымының басшысы ағылшын тілінде аббесса деп аталады.

Ерте тарих

Мысырда, монахтықтың алғашқы отанында, абат немесе архимандриттің билігі толық анықталмаған еді. Кейде ол бір ғана қауымды, ал кейде бірнеше қауымды басқарды, олардың әрқайсысының өз абаты болды. Әйгілі Иоанн Кассиан Тебеид абатының 500 монахты басқарғанын айтады. Әйгілі Бенедикт ережесі бойынша, Клюни реформаларына дейін Батыста қалыпты жағдай, абат тек бір қауымға ғана билік ететін. Бұл ереже, әрине, жиі бұзылатын, бірақ Клюни ордені құрылғанға дейін барлық үйлерге билік ететін жоғарғы абат идеясы толыққанды мойындалған жоқ. Монахтар көбінесе діннен тыс адамдар болды, және абаттар да бастапқыда олардан ерекшеленбеді. Құдайға сыйынғанда және басқа да діни қажеттіліктер үшін абат пен оның монахтары ең жақын шіркеуге баруға міндетті болды. Бұл ереже монастырь шөлде немесе қаладан алыс орналасқанда қиындық тудырды, сондықтан кейбір монахтарды дінге қабылдау қажеттігі туды. Бұл жаңалық оңай енгізілмеді, себебі діни лауазым жоғары рухани өмірмен үйлеспейді деп есептелді, бірақ V ғасырдың соңына қарай, кемінде Шығыста, абаттардың көпшілігі дін қызметкері, тіпті жұбаны болған. Бұл өзгеріс Батыста баяу тарады, онда абат лауазымын VII ғасырдың соңына дейін діннен тыс адамдар басып келді. Абаттардың діннен тыс мәртебесіне қарамастан, шіркеу кеңестеріне қатысып, дауыс бергендері шіркеулік басшылықты жүзеге асырғанын көрсетеді. Мысалы, 448 жылы Константинопольдің бірінші соборында 23 архимандрит немесе абат 30 епископпен бірге қол қойды. 787 жылы Никеяның екінші соборы абаттарға өз монахтарын жұбаннан төменгі дәрежелерге қабылдау құқығын мойындады, бұл құқық әдетте епископтарға ғана берілетін. Абаттар әдетте епископтық билікке бағынышты болды және Батыста 11 ғасырға дейін осылай болды. Юстиниан кодексінде (lib. i. tit. iii. de Ep. leg. xl.) абаттың епископтың бақылауында екені нақты көрсетілген. Абаттың епископтық бақылаудан ішінара босатылуының алғашқы жағдайы 456 жылы Арль соборында Лерин абаты Фаустусқа қатысты, бірақ епископтардың артық талаптары мен қалаулары, абаттардың мақтаныштан гөрі, осы епископтық бақылауға наразылық тудырды, осының нәтижесінде бұл жиірек кездесе бастады. 6 ғасырда діни орындарды ішінара немесе толығымен епископтық бақылаудан босату және оларды тек Папаға жауапты ету практикасы Папа Григорий I-нің ықпалымен дамыды. Жақсы ниетпен енгізілген бұл ерекшеліктер 12 ғасырға қарай кең таралған жамандыққа айналды, іс жүзінде «империя ішінде империя» құрып, епископты оның епархиясындағы ықпалды орталықтарға қатысты барлық биліктен айырды.

In Egypt, the first home of monasticism, the jurisdiction of the abbot, or archimandrite, was but loosely defined. Sometimes he ruled over only one community, sometimes over several, each of which had its own abbot as well. Saint John Cassian speaks of an abbot of the Thebaid who had 500 monks under him. By the Rule of St Benedict, which, until the Cluniac reforms, was the norm in the West, the abbot has jurisdiction over only one community. The rule, as was inevitable, was subject to frequent violations; but it was not until the foundation of the Cluniac Order that the idea of a supreme abbot, exercising jurisdiction over all the houses of an order, was definitely recognised. Monks, as a rule, were laymen, nor at the outset was the abbot any exception. For the reception of the sacraments, and for other religious offices, the abbot and his monks were commanded to attend the nearest church. This rule proved inconvenient when a monastery was situated in a desert or at a distance from a city, and necessity compelled the ordination of some monks. This innovation was not introduced without a struggle, ecclesiastical dignity being regarded as inconsistent with the higher spiritual life, but, before the close of the 5th century, at least in the East, abbots seem almost universally to have become deacons, if not priests. The change spread more slowly in the West, where the office of abbot was commonly filled by laymen till the end of the 7th century. The ecclesiastical leadership exercised by abbots despite their frequent lay status is proved by their attendance and votes at ecclesiastical councils. Thus at the first Council of Constantinople, AD 448, 23 archimandrites or abbots sign, with 30 bishops. The second Council of Nicaea, AD 787, recognized the right of abbots to ordain their monks to the inferior orders below the diaconate, a power usually reserved to bishops. Abbots used to be subject to episcopal jurisdiction, and continued generally so, in fact, in the West till the 11th century. The Code of Justinian (lib. i. tit. iii. de Ep. leg. xl.) expressly subordinates the abbot to episcopal oversight. The first case recorded of the partial exemption of an abbot from episcopal control is that of Faustus, abbot of Lerins, at the council of Arles, AD 456; but the exorbitant claims and exactions of bishops, to which this repugnance to episcopal control is to be traced, far more than to the arrogance of abbots, rendered it increasingly frequent, and, in the 6th century, the practice of exempting religious houses partly or altogether from episcopal control, and making them responsible to the pope alone, received an impulse from Pope Gregory the Great. These exceptions, introduced with a good object, had grown into a widespread evil by the 12th century, virtually creating an imperium in imperio, and depriving the bishop of all authority over the chief centres of influence in his diocese.

Орта ғасырдың кейінгі кезеңдері

12 ғасырда Фулда аббаттары Кельн архиепискобының үстемдігін талап етті. Аббаттар көбінесе епископтық мәртебеге ие болды, ал ертегі кеңестердің тыйымдарына және св. Бернард пен басқалардың наразылығына қарамастан, митра, сақина, қолғап және сандал сияқты епископтық белгілерді қабылдады. 11 ғасырға дейін папалар кейде аббаттарға митра кию құқығын берген деген пікір бар, бірақ бұл талапқа негізделген құжаттар нақты емес (J. Braun, Liturgische Gewandung, 453 бет). Бірінші нақты мысал – 1063 жылы Александр II-нің Кентерберидегі св. Августин монастырының аббаты Егелсинусқа митра киюге рұқсат берген бұйрығы. Англиядағы митра киетін аббаттар: Абингдон, Сент-Албан, Бардни, Батл, Бьюри-Сент-Эдмундс, Кентерберидегі св. Августин, Колчестер, Кройленд, Эвешем, Гластонбери, Глостер, Хулмдегі св. Бенет, Хайд, Малмсбери, Питерборо, Рамси, Рединг, Селби, Шрусбери, Тависток, Торни, Вестминстер, Винчкомб және Йорктегі св. Мария. 1154 жылы Адриан IV (Николас Брейкспир) осы құқықты Сент-Албан аббатына берді, өйткені ол осы монастырда тәрбиеленген. Сент-Албан аббатынан кейін Вестминстер және Рамси аббаттары ең жоғары мәртебеге ие болды. Шотландияның Парламентіне қатысқан митра киетін аббаттар: Арброт, Камбускеннет, Купар-Энгус, Данфермлин, Холируд, Иона, Келсо, Килвиннинг, Кинлосс, Линдорес, Пейсли, Мелроуз, Скун, Сент-Эндрюс Приораты және Свитхарт. Аббаттарды епископтардан ажырату үшін, олардың митралары арзан материалдардан жасалуы және алтынмен әшекейленбеуі керек еді, бірақ бұл ереже көп ұзамай ескерілмей қалды. Сондай-ақ, олардың пасторлық таяғының (крозиер) иілімі сыртқа емес, ішке қарай бұрылуы керек еді, бұл олардың билігі өз монастырымен шектелгенін көрсетеді. Аббаттардың белгілі бір епископтық белгілерді (pontificalia) қабылдауы епископтық функцияларға қол сұғуға әкелді, оған Латеран кеңесі 1123 жылы арнайы, бірақ тиімсіз түрде қарсы тұрды. Шығыста аббаттар, егер олар дін қызметкерлерінің дәрежесінде болса және епископтың келісімімен, 787 жылы өткен екінші Никей кеңесінде тонзура беруге және оқушылар қатарына қабылдауға рұқсат алған еді. Бірақ батыста да аббаттар біртіндеп жоғары талаптар қоя бастады, соның нәтижесінде 1489 жылы Иннокентий IV оларға субдиакондық және диакондық дәрежесін беруге рұқсат берді. Әрине, олар әрқашан және барлық жерде өз монахтарын қабылдап, оларға діни киім кигізуге құқылы болды. Аббаттың билігі әкелік, бірақ абсолютті, алайда канондық заңмен шектелген. Монахтық өмірдің басты мақсаты – өзімшілдіктен және жеке пайданы іздеуден арылу болды, ал бағыну осы жетілуге жетудің жолы деп есептелді. Аббаттың бұйрықтарын орындау қасиетті міндет еді, тіпті оның бұйрықтарысыз әрекет ету де кейде құқық бұзушылық деп саналды. Кассиан және басқалар, мысалы, египеттік монахтардың жоғары тұрғандардың бұйрықтарына толық бағынуының мысалдарын, олардың пікірінше, жеке ерікті толық жою жетілудің мақсаты болған, толық сипаттады – бір монах құрғақ таяқты айлар бойы күнде суаруы немесе оның күшінен асып түсетін үлкен тасты жылжытуға тырысуы.

In the 12th century, the abbots of Fulda claimed precedence of the archbishop of Cologne. Abbots more and more assumed almost episcopal state, and in defiance of the prohibition of early councils and the protests of St Bernard and others, adopted the episcopal insignia of mitre, ring, gloves and sandals. It has been maintained that the right to wear mitres was sometimes granted by the popes to abbots before the 11th century, but the documents on which this claim is based are not genuine (J. Braun, Liturgische Gewandung, p. 453). The first undoubted instance is the bull by which Alexander II in 1063 granted the use of the mitre to Egelsinus, abbot of the monastery of St Augustine at Canterbury. The mitred abbots in England were those of Abingdon, St Alban's, Bardney, Battle, Bury St Edmunds, St Augustine's Canterbury, Colchester, Croyland, Evesham, Glastonbury, Gloucester, St Benet's Hulme, Hyde, Malmesbury, Peterborough, Ramsey, Reading, Selby, Shrewsbury, Tavistock, Thorney, Westminster, Winchcombe, and St Mary's York. Of these the precedence was yielded to the abbot of Glastonbury, until in AD 1154 Adrian IV (Nicholas Breakspear) granted it to the abbot of St Alban's, in which monastery he had been brought up. Next after the abbot of St Alban's ranked the abbot of Westminster and then Ramsey. Elsewhere, the mitred abbots that sat in the Estates of Scotland were of Arbroath, Cambuskenneth, Coupar Angus, Dunfermline, Holyrood, Iona, Kelso, Kilwinning, Kinloss, Lindores, Paisley, Melrose, Scone, St Andrews Priory and Sweetheart. To distinguish abbots from bishops, it was ordained that their mitre should be made of less costly materials, and should not be ornamented with gold, a rule which was soon entirely disregarded, and that the crook of their pastoral staff (the crosier) should turn inwards instead of outwards, indicating that their jurisdiction was limited to their own house. The adoption of certain episcopal insignia (pontificalia) by abbots was followed by an encroachment on episcopal functions, which had to be specially but ineffectually guarded against by the Lateran council, AD 1123. In the East abbots, if in priests' orders and with the consent of the bishop, were, as we have seen, permitted by the second Nicene council, AD 787, to confer the tonsure and admit to the order of reader; but gradually abbots, in the West also, advanced higher claims, until we find them in AD 1489 permitted by Innocent IV to confer both the subdiaconate and diaconate. Of course, they always and everywhere had the power of admitting their own monks and vesting them with the religious habit. The power of the abbot was paternal but absolute, limited, however, by the canon law. One of the main goals of monasticism was the purgation of self and selfishness, and obedience was seen as a path to that perfection. It was sacred duty to execute the abbot's orders, and even to act without his orders was sometimes considered a transgression. Examples among the Egyptian monks of this submission to the commands of the superiors, exalted into a virtue by those who regarded the entire crushing of the individual will as a goal, are detailed by Cassian and others, e. g. a monk watering a dry stick, day after day, for months, or endeavoring to remove a huge rock immensely exceeding his powers.

Тағайындаулар

Бос орын туған кезде, діоцез епископы монастырь монахтарының арасынан абатты таңдайтын, бірақ сайлау құқығы юрисдикция бойынша монахтардың өздеріне берілді, сондай-ақ сайлауды бекіту және жаңа абатты баталау епископқа қалды. Архиепископтың діоцездық юрисдикциясынан босатылған аббаттықтарда, растау мен баталауды Папа Римский жеке өзі жүргізуге тиіс болды, ал жаңа абаттың Римге сапарының шығындары аббатхананың мойнында болды. Аббаттың жасы кемінде 30-ға толуы, заңды тууы, кем дегенде 10 жыл монастырьда монах болып өмір сүргені және мұндай монастырлар әдетте тұрақтылық деңгейін көрсеткеннен кейін ғана осы мәртебеге көтеріледі – яғни, белгілі бір санында уәде берген монахтар, белгілі бір жылдар бойы құрылғандығы, экономикалық, кәсіби және құқықтық жағынан берік негіз болуы керек. Бұрын монастырь тек приорлық болып саналған, оны приор басқарған, ол жоғары тұрған тұлға болғанымен, абатқа тән заңдық билікке ие болмаған. Абат монахтардың толық құқықты монахтарының арасынан сайланады. Таңдалғаннан кейін, ол бата сұрауы керек: абаттың батасын монастырь орналасқан діоцез епископы немесе оның рұқсатымен басқа абат немесе епископ береді. Мұндай баталау рәсімі шамалы еселігімен епископтыққа тағайындау рәсіміне ұқсас, онда жаңа абатқа мітра, сақина және скипетр – лауазымның белгілері ретінде табыс етіледі және оған қол қою және бата беру рәсімі жасалады. Бұл салтанатты рәсім жаңа абатқа заңдық билік орнын бергенімен, ол қосымша діни билік бермейді, бұл жоғары рухани шен емес (дегенмен, кейбір абаттар епископтыққа бекітілген). Осы батаны алғаннан кейін, абат тек рухани жағынан ғана емес, сонымен қатар канондық құқық бойынша монахтарының жоғары бастығы болады және аколит және лектор шендерін беруге құқылы болады (бұрын ол осы шендердің орнына келген кішігірім шендерді бере алатын еді, олар қасиетті шендер емес). Аббаттық – ерекше діни институттардың бірі болып саналады, себебі ол көбінесе жергілікті епископқа емес, Папа Римскийге немесе абат-приматқа бағынады. Абат өзінің бауырлары сияқты киім киеді, бірақ дәстүр бойынша оған кеуде кресін қосады. Аумақтық абаттар жоғарыда айтылғандардың барлығын орындайды, бірақ сонымен қатар олар жауапты монастырь маңындағы аумаққа билік ету үшін Пападан мандат алуы керек.

When a vacancy occurred, the bishop of the diocese chose the abbot out of the monks of the monastery, but the right of election was transferred by jurisdiction to the monks themselves, reserving to the bishop the confirmation of the election and the benediction of the new abbot. In abbeys exempt from the archbishop's diocesan jurisdiction, the confirmation and benediction had to be conferred by the pope in person, the house being taxed with the expenses of the new abbot's journey to Rome. It was necessary that an abbot should be at least 30 years of age, of legitimate birth, a monk of the house for at least 10 years, and such monasteries are normally raised to this level after showing a degree of stability—a certain number of monks in vows, a certain number of years of establishment, a certain firmness to the foundation in economic, vocational and legal aspects. Prior to this, the monastery would be a mere priory, headed by a prior who acts as superior but without the same degree of legal authority that an abbot has. The abbot is chosen by the monks from among the fully professed monks. Once chosen, he must request blessing: the blessing of an abbot is celebrated by the bishop in whose diocese the monastery is or, with his permission, another abbot or bishop. The ceremony of such a blessing is similar in some aspects to the consecration of a bishop, with the new abbot being presented with the mitre, the ring, and the crosier as symbols of office and receiving the laying on of hands and blessing from the celebrant. Though the ceremony installs the new abbot into a position of legal authority, it does not confer further sacramental authority it is not a further degree of Holy Orders (although some abbots have been ordained to the episcopacy). Once he has received this blessing, the abbot not only becomes father of his monks in a spiritual sense, but their major superior under canon law, and has the additional authority to confer the ministries of acolyte and lector (formerly, he could confer the minor orders, which are not sacraments, that these ministries have replaced). The abbey is a species of "exempt religious" in that it is, for the most part, answerable to the pope, or to the abbot primate, rather than to the local bishop. The abbot wears the same habit as his fellow monks, though by tradition he adds to it a pectoral cross. Territorial abbots follow all of the above, but in addition must receive a mandate of authority from the pope over the territory around the monastery for which they are responsible.

Қазіргі абаттар жоғары емес

Аббат атағы (француз тілінде; итал. abate), Еуропа құрлығындағы католик шіркеуінде кеңінен қолданылатын, ағылшын тіліндегі "Әке" сөзімен мағыналас (этимологиясы жақын), және тонзура алғандардың барлығына шартты түрде қолданылады. Бұл атақтың қолданылуы Франция короліне, Папа Лев X пен Франциск I арасындағы (1516 жылғы) конкордат арқылы, Франциядағы көптеген аббаттықтарға мақтаулы аббаттарды (abbés commendataires) тағайындауға берілген құқыққа байланысты туды деген пікір бар. Осы қызметтерді алу үміті көптеген жастарды шіркеуге тартты, соның нәтижесінде abbés деген топ қалыптасты. Оларды кейде "сарқырама аббаттар" (abbés de cour) деп атады, ал кейде (ирониялық түрде) "әулие үміт аббаттары" (abbés de sainte espérance) – немесе сөз тіркесімен, "Үміт аббаттары" деп атады – және бұл атақ ресми мәртебеге ие болды. Олардың шіркеумен байланысы көбінесе сыртымқы болды, негізінен теологиялық білімді орташа деңгейде алғаннан кейін, аббат атағын қабылдап, жаңсақ өмір салған, ұзақ емес, қою күлгін түсті, тар жағалы пальто киген. Білімді және бос уақыты көп адамдар ретінде, олардың көпшілігі француз аристократиясының үйлеріне ұстаз немесе кеңесші ретінде қабылданды. Көптеген әулеттердің өзінде аббат болды. Бұл топ революциядан кейін жойылды; бірақ аббат атағы, адамдар санасында ешқандай шіркеулік функциямен байланысын жоғалтқандықтан, кез келген дін қызметкеріне қолданылатын қолайлы жалпы термин ретінде сақталды.

Шығыс христиан

Шығыс православие және Шығыс католик шіркеулерінде абат гегумен деп аталады. Әйелдер монастырының жетекшісі – хегуменэ деп аталады. Архимандрит (сөзбе-сөз айтқанда, қоршаудың басшысы) атағы бұрын осыған ұқсас мәнді білдірген. Шығыста, Corpus Juris Civilis-те белгіленген принцип әлі де қолданылады, оған сәйкес көптеген абаттар тікелей жергілікті епископқа бағынады. Ставропегиялық мәртебеге ие монастырлар тек бас епископқа немесе оның епископтар синодына бағынады, ал жергілікті епископқа емес.

Атақтың құрметті және басқа да қолданылуы

Қазіргі уақытта Батыс шіркеуінде "аббат" атағы тек монастырлардың аббаттарына берілсе, Шығыста "монастырлықтар" (яғни, ұялас өмір кешедін) діни қызметкерлеріне, тіпті монастырға қатысы болмаған жағдайда да, қызметтері үшін құрмет ретінде беріледі, бұл Католик шіркеуінің Латын шіркеуіндегі монах атағына ұқсас. Шығыс православие шіркеуінде тек монахтар ғана архимандрит дәрежесіне көтерілуге құқылы. Үйленген діни қызметкерлер Архиерей немесе Протопресвитер дәрежесіне көтеріледі. Православие шіркеуінде монах емес, ұялас өмір кешедін діни қызметкерлер кездеспейді, жесір қалған үйленген діни қызметкерлерден басқа. Екатерина II тұсында Ресей шіркеуінде абат және архимандрит атақтары құрметті атақтар ретінде беріліп, кез келген монахқа, тіпті монастырь басшысы болмаса да берілуі мүмкін. Грек тәжірибесінде абат атағы немесе лауазымы монастырь басшысы болып қызмет ететін адамға сәйкес келеді, бірақ архимандрит атағы монастырь басшысы бола алатын кез келген ұялас өмір кешедін діни қызметкерге берілуі мүмкін. Немец евангелистік шіркеуінде неміс атағы Абт (абат) кейде француз аббаттары сияқты құрметті белгі ретінде беріледі және Реформация кезінде колледждік негіздерге айналған кейбір монастырлардың басшыларын белгілеу үшін сақталған. Олардың ең танымалсы – 1163 жылы Галлермунд графы Вильбранд құрған және 1593 жылы реформаланған Ганновердегі Локкум аббаттығы. Локкум аббаты әлі де пасторалды таяқшаны алып жүреді, Ганновердің барлық діни қызметкерлерінен жоғары тұрады және патшалық консисториясының мүшесі болды. Аббаттықтың басқару органы аббат, приоры және "монастырь" немесе Стифтшерен қауымынан (каноннан) тұрады. Англия шіркеуінде Норвич епискобы Генрих VIII-нің патшалық жарлығымен "Санкт-Бенет аббаты" деген құрметті атаққа ие болды. Бұл атақ Англияның Римнен бөлінуіне байланысты, онда король Генрих жаңадан тәуелсіз шіркеудің жоғарғы басшысы ретінде барлық монастырларды, негізінен олардың иеліктері үшін, Сент-Бенеттен басқа, сақтап қалды, өйткені абат пен оның монахтары байлыққа ие болған жоқ және қарапайым тіршілікпен өмір сүрді, Норвич епискобын қызметтен шеттету арқылы абатты оның орнына отырғызды, осылайша бүгінге дейін сақталған қос атақ пайда болды. Сонымен қатар, Кентербери архиепискобының таққа отырғызылуы кезінде үш рет таққа отырғызу рәсімі болады: біріншісі – Кентербери епархиялық епискобы ретінде тақта, екіншісі – Сент-Августин креслосында Бүкіл Англияның Приматы ретінде, үшіншісі – Кентербери титулярлық абысы ретінде шіркеу үйінде. Англикан қауымында бірнеше бенедиктин аббаттықтары бар. Олардың көпшілігінде митра киген абаттар бар.

Although currently in the Western Church the title "abbot" is given only abbots of monasteries, the title archimandrite is given to "monastics" (i. e., celibate) priests in the East, even when not attached to a monastery, as an honor for service, similar to the title of monsignor in the Latin Church of the Catholic Church. In the Eastern Orthodox Church, only monastics are permitted to be elevated to the rank of archimandrite. Married priests are elevated to the parallel rank of Archpriest or Protopresbyter. Normally there are no celibate priests who are not monastics in the Orthodox Church, with the exception of married priests who have been widowed. Since the time of Catherine II the ranks of Abbot and Archimandrite have been given as honorary titles in the Russian Church, and may be given to any monastic, even if he does not in fact serve as the superior of a monastery. In Greek practice the title or function of Abbot corresponds to a person who serves as the head of a monastery, although the title of the Archimandrite may be given to any celibate priest who could serve as the head of a monastery. In the German Evangelical Church, the German title of Abt (abbot) is sometimes bestowed, like the French abbé, as an honorary distinction, and survives to designate the heads of some monasteries converted at the Reformation into collegiate foundations. Of these the most noteworthy is Loccum Abbey in Hanover, founded as a Cistercian house in 1163 by Count Wilbrand of Hallermund, and reformed in 1593. The abbot of Loccum, who still carries a pastoral staff, takes precedence over all the clergy of Hanover, and was ex officio a member of the consistory of the kingdom. The governing body of the abbey consists of the abbot, prior and the "convent", or community, of Stiftsherren (canons). In the Church of England, the Bishop of Norwich, by royal decree given by Henry VIII, also holds the honorary title of "Abbot of St. Benet." This title hails back to England's separation from the See of Rome, when King Henry, as supreme head of the newly independent church, took over all of the monasteries, mainly for their possessions, except for St. Benet, which he spared because the abbot and his monks possessed no wealth, and lived like simple beggars, deposing the incumbent Bishop of Norwich and seating the abbot in his place, thus the dual title still held to this day. Additionally, at the enthronement of the Archbishop of Canterbury, there is a threefold enthronement, once in the throne the chancel as the diocesan bishop of Canterbury, once in the Chair of St. Augustine as the Primate of All England, and then once in the chapter house as Titular Abbot of Canterbury. There are several Benedictine abbeys throughout the Anglican Communion. Most of them have mitred abbots.

Өнер мен әдебиеттегі абаттар

"Абат" – Danse Macabre сахналарында дәстүрлі түрде бейнеленген архетиптердің бірі. Сан алуан абаттардың өмірі христиан агиографиясына маңызды үлес қосты, олардың ең танымалдарының бірі – Ұлы Григорийдің Нурсиялық әулие Бенедикт туралы жазған өмірбаяны. 1106–1107 жылдары орыс православие абысы Даниил қасиетті жерлерге саяхат жасап, өзінің басынан өткендерін жазды. Оның күнделігі Ресейде кеңінен таралды және кем дегенде жетпіс бес қолжазбасы бүгінге дейін сақталған. Волоколамск абысы, Ресей (1439–1515) әулие Иосиф, ереске қарсы, монастырь және литургиялық тәртіп, сондай-ақ христиандық қайырымдылық туралы көптеген ықпалды еңбектер жазды. "Редволл әңгімелері" сериясында Редволл тұрғындары абат немесе абысының басшылығымен өмір сүреді. Бұл "абаттар" Редволлдың бауырлары мен әпкелері тарапынан жоғары тұрушы ретінде тағайындалады және нағыз абаттар сияқты, әкелік қамқорлық көрсетеді. "Абат" – Ву Тан кланынан шыққан RZA-ның лақап аты болған.