Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рим-католик діни ордені
Roman Catholic religious order
Траппистер, ресми түрде Қатаң сақтау цистерциандары ордені (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae, қысқартылған OCSO) деп белгілі және бастапқыда Ла-Траппедегі Біздің ханымның реформаланған цистерциандары ордені деп аталған, цистерциандардан бөлініп шыққан, усақ тірлікке бейім монахтардың католик діни ордені. Олар Әйіпті Бенедикт ережесін ұстанады және монахтар мен қарындастар қауымдастықтарын біріктіреді, олар тиісінше траппистер және траппистиндер деп аталады. Олар осы қозғалыстың және діни орденнің пайда болған Ла-Траппе аббаттығының атымен аталған. Бұл қозғалыстың бастауы 1664 жылы абат Арман Жан ле Бутхильер де Рансе енгізген реформалармен басталды, кейіннен трапписттік қауымдастықтардың құрылуына және 1892 жылы жеке діни орден ретінде ресми түрде құрылуына әкелді.
The Trappists, officially known as the Order of Cistercians of the Strict Observance (Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae, abbreviated as OCSO) and originally named the Order of Reformed Cistercians of Our Lady of La Trappe, are a Catholic religious order of cloistered monastics that branched off from the Cistercians. They follow the Rule of Saint Benedict and have communities of both monks and nuns that are known as Trappists and Trappistines, respectively. They are named after La Trappe Abbey, the monastery from which the movement and religious order originated. The movement first began with the reforms that Abbot Armand Jean le Bouthillier de Rancé introduced in 1664, later leading to the creation of Trappist congregations, and eventually the formal constitution as a separate religious order in 1892.
Тарих
Орден өзінің атын француз провинциясы Нормандияда орналасқан Ла Траппа аббаттығынан немесе Ла Гранде Траппадан алады, онда реформа қозғалысы басталды. Арман Жан ле Бутхилье де Рансе, бастапқыда Ла Траппаның мақтаулы абаты, реформаны жетекке алды. Мақтаулы абат ретінде де Рансе монастырьдан кіріс алатын, бірақ монах емес және басқа да монахтық міндеттері жоқ, зайырлы адам болды. Дени Бутхильедің екінші ұлы, ол мол байлыққа ие болды және шіркеу мансабына дайындалған, Тур архиепископының көмекші епископы болып тағайындалуға тиіс болды. Алайда, 1660 және 1662 жылдар аралығында өмірінің өзгеруінен кейін де Рансе өзінің мүліктерінен бас тартып, ресми түрде аббаттыққа қосылды және 1663 жылы оның тұрақты абаты болды. 1664 жылы көптеген цистерциан монастырьларындағы тәжірибелердің жеңілдеуіне қарсылық ретінде де Рансе қатаң реформа енгізді. Де Рансе реформасы ең алдымен тәубеге негізделген; ол ауыр жеңіл еңбек, үнсіздік, азық-түлік, әлемнен оқшаулану және көптеген оқулардан бас тартуды талап етті. Ауыр еңбек ішінара тәубелік жаттығу болды, ішінара монастырды өзін-өзі қамтамасыз етудің жолы болды, соның арқасында әлеммен байланыс ең төменгі деңгейде сақталды. Бұл қозғалыс де Рансе реформаларын қабылдаған көптеген басқа цистерциан монастырьларына тарады. Уақыт өте келе бұл монастырлар да таралып, өздерінің жаңа негіздерін құрды. Бұл монастырлар өздерін Ла Траппаға қатысты, олардың реформаларының бастауы және көзі болғандықтан, «траппист» деп атады. 1792 жылы Француз революциясы кезінде Ла Траппа аббаттығы, сол кездегі барлық басқа монастырлар сияқты, француз үкіметімен тартылып алынды және траппистер қуылды. Ол кезде Ла Траппа монахы болған Августин де Лестранж бірнеше монахты Швейцарияның Фрибург кантонында орналасқан Валь-Сенттегі қираған және шатырсыз бұрынғы картузиандық шарттық үйге жаңа монастырды құруға жетекшілік етті. Мұнда монахтар Бенедикт Нурсияның ежелгі салттарын және Цитоның алғашқы әдет-ғұрыптарын сақтай отырып, одан әрі қатаң реформа жүргізді. 1794 жылы Папа Пий VI Валь-Сентті аббаттық және траппистердің ана үйі мәртебесіне көтерді, ал Дом Августин аббаттықтың бірінші абаты және траппист қауымының жетекшісі болып сайланды. Алайда, 1798 жылы француздар Швейцарияға басып кірген кезде монахтар қайтадан жер аударылды және Dom Augustin мен оның Val Sainte монахтары Ла Траппада қауымды қайта құруға мүмкіндік алғанша, жаңа үй іздеуге мәжбүр болды. 1834 жылы Киелі Тақ барлық француз монастырьларын Нотр-Дам-де-ла-Трапп цистерциан монахтарының қауымына біріктірді, Ла-Траппа абаты қауымның бас викарийі болды. Алайда, Валь-Сент пен Нотр-Дам-де-л’Этерните тәуелділіктері арасында айырмашылықтар болды, өйткені Нотр-Дам-де-л’Этерните 1795 жылы Валь-Сент құрған аббаттық болды. Бұл 1847 жылы Киелі Тақтың жарлығымен траппистердің екі түрлі қауымының құрылуына әкелді. Олар «Ла Траппедегі Біздің Ханымның Ежелгі Реформасы» және «Ла Траппедегі Біздің Ханымның Жаңа Реформасы» деп аталды, біріншісі де Рансе конституциясын ұстанды, ал екіншісі Киелі Тақтың сол жарлығында белгіленген бірнеше салалардан басқа, Сент-Бенедикт ережесімен және Цитоның ежелгі конституциясымен біріктірілді. 1909 жылы Марианхилл траппистері Киелі Тақтың жарлығымен траппист орденінен бөлініп, Марианхилл миссионерлері қауымын құрды. Траппист теологиясының ең танымал ғалымдарының бірі - Томас Мертон, мистикалық дәстүрдегі көрнекті автор, белгілі ақын және әлеуметтік және әдеби сыншы. 1941 жылы Гетсимани аббаттығына кірді, онда оның жазған шығармалары мен әлемдік көшбасшыларға жолданған хаттары XX ғасырдың ең көп оқылатын рухани және әлеуметтік еңбектерінің бірі болды. Мертонның көп оқылатын шығармаларына оның «Жеті қабатты тау» атты автобиографиясы, сондай-ақ «Көңілді ойлаудың жаңа тұқымдары» және «Ешкім арал емес» кіреді. Траппистердің алғашқы қасиеттісі Рафаэль Арнаис Барон болды, ол Паленсиядағы Дуэнас қаласындағы Сан-Исидро-де-Дюэнас аббаттығының монастырлық қызметкері болды. Оның ерекшелігі - қант диабетімен ауырып, қиындыққа ұшыраған кездері де, діни өмірге деген зор берілгендігі мен жеке басының құдайшылдығы. Ол 1938 жылы 27 жасында қант диабеті асқынуынан қайтыс болды, 1992 жылы Иоанн Павел II-і оны ақылды деп жариялады, ал 2009 жылы Папа Бенедикт XVI-ы қасиетті деп жариялады.
The order takes its name from La Trappe Abbey or La Grande Trappe, located in the French province of Normandy, where the reform movement began. Armand Jean le Bouthillier de Rancé, originally the commendatory abbot of La Trappe, led the reform. As commendatory abbot, de Rancé was a secular individual who obtained income from the monastery but was not a professed monk and otherwise had no monastic obligations. The second son of Denis Bouthillier, a Councillor of State, he possessed considerable wealth and was earmarked for an ecclesiastical career as coadjutor bishop to the Archbishop of Tours. However, after undergoing a conversion of life between 1660 and 1662, de Rancé renounced his possessions, formally joined the abbey, and became its regular abbot in 1663. In 1664, in reaction to the relaxation of practices in many Cistercian monasteries, de Rancé introduced an austere reform. De Rancé's reform was first and foremost centered on penitence; it prescribed hard manual labour, silence, a meagre diet, isolation from the world, and renunciation of most studies. The hard labour was in part a penitential exercise, in part a way of keeping the monastery self supportive so that communication with the world might be kept at a minimum. This movement spread to many other Cistercian monasteries, which took up de Rancé's reforms. In time, these monasteries also spread and created new foundations of their own. These monasteries called themselves "Trappist" in reference to La Trappe, the source and origin of their reforms. In 1792, during the French Revolution, La Trappe Abbey, like all other monasteries at the time, was confiscated by the French government and the Trappists expelled. Augustin de Lestrange, a monk of La Trappe at that time, led a number of monks to establish a new monastery in the ruined and unroofed former Carthusian charterhouse of Val Sainte in the Canton of Fribourg, Switzerland, where the monks subsequently carried out an even more austere reform practising the ancient observances of Benedict of Nursia and the first usages of Cîteaux. In 1794, Pope Pius VI raised Val Sainte to the status of an abbey and motherhouse of the Trappists, and Dom Augustin was elected the first abbot of the abbey and the leader of the Trappist congregation. However, in 1798, when the French invaded Switzerland, the monks were again exiled and had to roam different countries seeking to establish a new home, until Dom Augustin and his monks of Val Sainte were finally able to re establish a community in La Trappe. In 1834, the Holy See formed all French monasteries into the Congregation of the Cistercian Monks of Notre Dame de la Trappe, with the abbot of La Trappe being the vicar general of the congregation. However, there were differences in observances between the dependencies of Val Sainte and those of Notre Dame de l'Eternité, an abbey itself founded by Val Sainte in 1795. This led to two different Trappist congregations being formed by decree of the Holy See in 1847. These were named the 'Ancient Reform of Our Lady of La Trappe' and the 'New Reform of Our Lady of La Trappe', the former following the Constitutions of de Rancé, with the latter following the Rule of Saint Benedict combined with the ancient constitution of Cîteaux, except in a few areas prescribed by the Holy See in the same decree. In 1909, the Trappists of Mariannhill were separated from the rest of the Trappist Order by decree of the Holy See to form the Congregation of Mariannhill Missionaries. One of the most notable Trappist theologians was Thomas Merton, a prominent author in the mystic tradition and a noted poet and social and literary critic. He entered the Abbey of Gethsemani in 1941 where his writings and letters to world leaders became some of the most widely read spiritual and social works of the 20th century. Merton's widely read works include his autobiography, The Seven Storey Mountain, as well as New Seeds of Contemplation and No Man is an Island. The first Trappist saint was Rafael Arnáiz Barón, who was a conventual oblate of the Abbey of San Isidro de Dueñas in Dueñas, Palencia. His defining characteristic was his intense devotion to a religious life and personal piety despite the setbacks of his affliction with diabetes mellitus. He died in 1938 aged 27 from complications of diabetes, and was beatified in 1992 by Pope John Paul II and canonised in 2009 by Pope Benedict XVI.
Монастырь өмірі
Траппистер, бенедиктиндер мен цистерциандар сияқты, Сент-Бенедикт ережесін ұстанады. "Қатаң сақтау" траппистердің ережені мұқият ұстану мақсатын білдіреді. Олар ережеде (шамамен 58 жылға дейін) сипатталған үш серт береді: тұрақтылық, монахтық өмірге адалдық және бағыну. Бенедикттің сөзді азайту туралы талабы траппистердің көбінесе қажет болғанда ғана сөйлейтінін білдіреді; сондықтан бекер сөйлеуге қатаң тыйым салынады. Дегенмен, көпшілік пікірдің қарамастан, олар үнсіздік серті бермейді. Бенедикттің айтуынша, сөз шәкірттің тыныштығы мен қабылдау қабілетін бұзады және адамды Құдайдың еркіне емес, өз еркіне бағындыруға жетелеуі мүмкін. Жақсылыққа немесе күлкіге апаратын сөз жаман деп есептеледі және тыйым салынады. Сөйлеуді қажетсіз ету үшін траппистердің қол тілі, бірнеше монастырлық қол тілдерінің бірі жасалды. Траппистер әдетте тамақ ішер кезде үндемей, оқылатын мәтінді тыңдайды. Бенедиктиндер мен цистерциандардан өзгеше, траппистер "қара ет" (шошқа, сиыр, қой, бұғы және т.б.) жеуден толық бас тартады, бұл қасиетті Бенедикт "төрт аяқты жануарлар" деп сипаттаған. Алайда, олар әдетте қатаң вегетариандық өмір салтын ұстанбайды, себебі олар құс, балық және теңіз өнімдерін тұтынады, бірақ олардың диетасы көбінесе көкөністер, бұршақ және дәнді өнімдерден тұрады. Кейбір монастырларда еттік тауықтар өсіріледі.
Trappists, like the Benedictines and Cistercians from whom they originate, follow the Rule of Saint Benedict. "Strict Observance" refers to the Trappists' goal of following the Rule closely. They take the three vows described in the Rule (c. 58): stability, fidelity to monastic life, and obedience. Benedict's precept to minimize conversation means that Trappists generally speak only when necessary; thus idle talk is strongly discouraged. However, contrary to popular belief, they do not take a vow of silence. According to Benedict, speech disturbs a disciple's quietude and receptivity, and may tempt one to exercise one's own will instead of the will of God. Speech that leads to unkind amusement or laughter is considered evil and is forbidden. A Trappist sign language, one of several monastic sign languages, was developed to render speaking unnecessary. Meals are usually taken in contemplative silence as Trappists listen to a reading. Unlike the Benedictines and Cistercians, Trappists fully abstain from "flesh meats" (pig, cattle, sheep, venison, etc), described by Saint Benedict as "four footed animals". However, they generally do not live as strict vegetarians, as they consume poultry, fish and seafood, though their diet mostly consists of vegetables, beans, and grain products. Some monasteries also raise broiler chickens.
Қол еңбегі
Сент-Бенедикт ережесінің 48-тарауында: «Егер олар өз қолдарының еңбегімен өмір сүрсе, ғана олар шын мәнінде монахтар». Осылайша, траппист монахының өмірі рухани іс-әрекеттерімен қатар қолмен жұмыс істеуге негізделген. Қол еңбегінің нақты нәтижелері, қауым мен кедейлердің экономикасын қолдауға бағытталғаннан бөлек, монахтың жұмысы оның және қауымның рухани өсуіне де үлес қосады және нығайтады. Өндірілетін тауарлар сыр, нан және басқа да азық-түліктерден бастап киім-кешек пен табыттарға дейін жетеді. Олардың ең танымал өнімі – траппист сырасы. Бұл сыра әлемдік сыра өндірісінде бірегей саналады және жоғары сапасы мен талғамды дәмімен мақтанады. Бұл монастырлар сыраны монахтардың өзі үшін де, жалпы халыққа сату үшін де пісіреді. Траппист сырасында қалдық қанттар мен тірі ашытқы бар, және дәстүрлі сыралардан айырмашылығы, ол уақыт өте келе жақсарады. Тре-Фонтан аббатханасының траппист монахтары жаңа митрополит архиепископтарының паллиясын жасау үшін қой жүнін пайдаланатын қозыларды өсіреді. Папа Пётр мен Пауыл мерекесінде паллиялар киесін беріледі; митрополит архиепископтары осы паллияларды өздерінің епархияларындағы жекелеген рәсімде, тиісті елдерінде Папаның өкілі болып табылатын апостолдық нунцийден алады. Айова штатының Пеоста ауылындағы Нью-Меллерей аббатханасының монахтары өздері үшін де, халыққа сату үшін де табыттар жасайды. Роскреадағы Цистерциан колледжі – Ирландиядағы ұлдарға арналған пансиондық орта мектеп. Бұл әлемдегі жалғыз қалған траппист мектебі және Ирландиядағы екі монастырьлық орта мектептің бірі.
The 48th chapter of the Rule of St. Benedict states "for then are they monks in truth, if they live by the work of their hands". Thus, the life of a Trappist monk is centered on manual labor in addition to their spiritual activities. In addition to the tangible results of manual labor, which goes to support the economy of the community and the poor, the monk's work also contributes and reinforces the monk's and community's spiritual growth. The goods produced range from cheeses, bread and other foodstuffs to clothing and coffins. Their most famous products are Trappist beers. These are a unique category within the beer world, and are lauded for their high quality and flavor. These monasteries brew beer both for the monks themselves and for sale to the general public. Trappist beers contain residual sugars and living yeast, and, unlike conventional beers, will improve with age. The Trappist monks of the Tre Fontane Abbey raise the lambs whose wool is used to make the pallia of new metropolitan archbishops. The pope blesses the pallia on the Feast of Saints Peter and Paul; the metropolitan archbishops receive those pallia in a separate ceremony within their home dioceses from the hands of the apostolic nuncio, who personally represents the pope in their respective countries. The monks of New Melleray Abbey in rural Peosta, Iowa produce caskets for both themselves and sale to the public. Cistercian College, Roscrea, a boys' boarding secondary school in Ireland, is the only Trappist school left in the world, and one of only two remaining monastic secondary schools in Ireland.
Ұйым
Цистерциандық монастырлар таралуын жалғастырып келеді, олардың көптегені 20 ғасырда Еуропадан тыс жерлерде негізделді. Атап айтқанда, соңғы 60 жылда әлемдегі траппистік монастырлардың саны екі еседен астамға өсті: 1940 жылы 82-ден 1970 жылы 127-ге, ал 21-ші ғасырдың басында 169-ға дейін. 1940 жылы Азия мен Тынық мұхиты аймағында алты траппистік монастырь, Африкада бір ғана траппистік монастырь, ал Латын Америкасында мүлдем болмаған. Әлем бойынша 1592 траппистине қарындас та болды.
Cistercian monasteries have continued to spread, with many founded outside Europe in the 20th century. In particular, the number of Trappist monasteries throughout the world has more than doubled over the past 60 years: from 82 in 1940 to 127 in 1970, and 169 at the beginning of the 21st century. In 1940, there were six Trappist monasteries in Asia and the Pacific, only one Trappist monastery in Africa, and none in Latin America. and 1,592 Trappistine nuns across the world.