Пәрл Мэй Бейли: Американдық әнші және актрисаның өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық актриса және әнші (1918–1990)

Перл Мэй Бейли (29 наурыз 1918 – 17 тамыз 1990) – американдық актриса, әнші және автор. Водевильде өнер көрсеткеннен кейін, ол 1946 жылы «Сент-Луис әйелі» спектаклінде Бродвейде дебют жасады. 1968 жылы «Hello, Dolly!» атты толық қара актерлік құрамға арналған қойылымдағы басты рөлі үшін ол арнайы «Тони» сыйлығын алды. 1986 жылы ол ABC телеарнасының «Cindy Eller: A Modern Fairy Tale» арнайы бағдарламасындағы әулие-әже рөлі үшін «Күндізгі Эмми» сыйлығына ие болды. Оның «Takes Two to Tango» әні 1952 жылы үздік ондыққа енді. 1976 жылы ол «Screen Actors Guild Life Achievement Award» сыйлығын алған алғашқы афроамерикандық болды. Бейли 15 жасында сахнада әншілік дебютін жасады. Оның ағасы Билл Бейли стэп биші ретінде мансабын бастады және оған Филадельфиядағы «Перл» театрындағы әуесқойлар конкурсына қатысуды ұсынды. Бейли жеңіп, екі аптаға аптасына 35 доллар төленді. Алайда, театр оның шарты аяқталмас бұрын жабылып, оған ақы төленбеді. Кейін ол Харлемдегі танымал «Аполлон» театрында ұқсас конкурсқа жеңіп, ойын-сауық саласында мансап құруға шешім қабылдады. Ол сондай-ақ Бруклиндегі Әулие Петр Клавер католик шіркеуінің хорында, Бернард Квинн мырзаның тілегі бойынша өнер көрсеткені белгілі.

Мансап

Бейли 1930-шы жылдары Филадельфияның қара түнгі клубтарында ән айтып, билеп бастады, көп ұзамай Шығыс жағалауының басқа бөліктерінде өнер көрсете бастады. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бейли USO ұйымымен бірге Америка әскерлері үшін өнер көрсетіп, ел аралап жүрді. Гастрольден кейін ол Нью-Йорк қаласында қалды. Түнгі клубтардағы жеке өнернамаларынан кейін ол Кейб Каллоуэй және Дьюк Эллингтон сияқты әртістермен бірге жұмыс істеді. 1946 жылы Бейли Бродвейде «Сент-Луис әйелі» спектаклінде дебют жасады. 1967 жылы Бейли мен Кэб Каллоуэй «Hello, Dolly!» мюзиклінің қара түсті актерлік құрамдағы нұсқасын қойды. Гастрольдік нұсқасының үлкен табысынан кейін продюсер Дэвид Меррик оны Бродвейге көшірді, онда спектакль сол кездегі ең сәтті қойылымдардың біріне айналды және ұзақ жылдар бойы сахнада тұрған мюзиклді жаңартты. Бейли рөлі үшін арнайы «Тони» сыйлығымен марапатталды, ал «RCA Victor» компаниясы екінші түпнұсқалық актерлік құрамның альбомын шығарды, ол жазбаға арнайы жазылған овертюрасы бар жалғыз альбом болды. «Нью-Йорк Метс» командасының жанкүйері Бейли 1969 жылғы әлем чемпионатына қатысқан 5-ші ойынға дейін «Ши» стадионында ұлттық әнұранды орындады және команданы қолдағандығын көрсеткен әлем чемпионатының тарихи фильміне кірді. Ол сондай-ақ 1981 жылы «Нью-Йорк Янкиз» және «Лос-Анджелес Доджерс» командалары арасындағы әлем чемпионатының 1-ші ойынында «Янки» стадионында ұлттық әнұранды орындады. Бейли «ABC» телеарнасында «The Pearl Bailey Show» (1971 жылдың қаңтар – мамыр айлары) атты жеке шоуын жүргізді, онда Люсиль Болл, Бинг Кросби және Луи Армстронг (оның өмірінің соңғы жылдарындағы бірнеше өнернамаларының бірі) сияқты көптеген танымал қонақтар болды. 1971 жылғы телешоуынан кейін ол «Tubby the Tuba» (1976) және «Disney’s The Fox and the Hound» (1981) сияқты анимациялық фильмдерге дауыс берді. 1975 жылы Бейли Бродвейге оралып, «Hello, Dolly!» мюзиклінің қара түсті актерлік құрамында басты рөлді ойнады. 1975 жылдың қазан айында Бетти Форд оны Мысыр президенті Анвар Садатқа Ақ үйдің мемлекеттік кешінде Таяу Шығыстағы бейбітшілік жолындағы бастаманың бір бөлігі ретінде ән айтуға шақырды. Ол 1985 жылы 67 жасында Вашингтондағы Джорджтаун университетінде теология мамандығы бойынша білім алды. Ол диплом алу үшін жеті жыл бойын оқыды. «Westinghouse» және «Paramount Chicken» компанияларымен жұмыс істеді. Өмірінің соңғы жылдарында Бейли бірнеше кітап жазды: «The Raw Pearl» (1968), «Talking to Myself» (1971), «Pearl’s Kitchen» (1973) және «Hurry Up America and Spit» (1976). 1975 жылы президент Джеральд Форд оны Біріккен Ұлттар Ұйымына арнайы елші етіп тағайындады, ол үш президенттің басшылығымен қызмет етті. Оның соңғы кітабы «Between You and Me» (1989) жоғары біліммен байланысты тәжірибелерін баяндайды. 1985 жылдың 19 қаңтарында ол Рональд Рейганның екінші инаугурациясына дейінгі кеште ұлттық телеарнада көрсетілді. 1988 жылы Бейли президент Рейганнан «Еркіндік медалін» алды.

Bailey began by singing and dancing in Philadelphia's black nightclubs in the 1930s, and soon started performing in other parts of the East Coast. In 1941, during World War II, Bailey toured the country with the USO, performing for American troops. After the tour, she settled in New York. Her solo successes as a nightclub performer were followed by acts with entertainers such as Cab Calloway and Duke Ellington. In 1946, Bailey made her Broadway debut in St. Louis Woman. In 1967, Bailey and Cab Calloway headlined an all black cast version of Hello, Dolly! The touring version was so successful that producer David Merrick took it to Broadway, where it played to sold out houses and revitalized the long running musical. Bailey was given a special Tony Award for her role, and RCA Victor released a second original cast album, the only recording of the score to have an overture written especially for the recording. A passionate fan of the New York Mets, Bailey sang the national anthem at Shea Stadium prior to Game 5 of the 1969 World Series, and appears in the World Series highlight film showing her support for the team. She also sang the national anthem prior to Game 1 of the 1981 World Series between the New York Yankees and Los Angeles Dodgers at Yankee Stadium. Bailey hosted her own variety series on ABC, The Pearl Bailey Show (January – May 1971), which featured many notable guests, including Lucille Ball, Bing Crosby and Louis Armstrong (one of his last appearances before his death). Following her 1971 television series, she provided voices for animations such as Tubby the Tuba (1976) and Disney's The Fox and the Hound (1981). She returned to Broadway in 1975, playing the lead in an all black production of Hello, Dolly!. In October 1975, she was invited by Betty Ford to sing for Egyptian president Anwar Sadat at a White House state dinner as part of Mideast peace initiative. She earned a degree in theology from Georgetown University in Washington, D. C. in 1985 at age 67. It took her seven years to earn her degree. Westinghouse and Paramount Chicken. In her later years, Bailey wrote several books: The Raw Pearl (1968), Talking to Myself (1971), Pearl's Kitchen (1973) and Hurry Up America and Spit (1976). In 1975, she was appointed special ambassador to the United Nations by President Gerald Ford, a position she held under three presidents. Her last book, Between You and Me (1989), details her experiences with higher education. On January 19, 1985, she appeared on a nationally televised broadcast gala the night before the second inauguration of Ronald Reagan. In 1988, Bailey received the Presidential Medal of Freedom from President Reagan.

Жеке өмір

Бейли ерте жасында бірнеше сәтсіз некелерге тұрды. Ол 30 жасында үшінші немесе төртінші күйеуі Джон Рэндольф Пинкетке тұрмысқа шығып, төрт жылдан кейін оны физикалық зорлық-зомбылық жасады деп айыптады. 1952 жылдың 19 қарашасында Бейли Лондон қаласында джаз дауылпашысы Луи Беллсонға үйленді. Олар шамамен 38 жыл бірге тұрды, ол 1990 жылы қайтыс болды. Беллсон Бейлиден алты жас кіші және ақ нәсілді болған. Сол кезде түрлі нәсілді жұбайлар сирек кездесетін, ал Беллсонның әкесі Бейлидің нәсіліне байланысты осы некеге қарсы болған. 1960 жылдың 20 сәуірінде олардың ұлы дүниеге келді. Тони Беллсон 2004 жылы қайтыс болды. Ди Ди Беллсон 2009 жылдың 4 шілдесінде 49 жасында, әкесі 14 ақпанда қайтыс болғаннан кейін бес ай өткен соң дүние салды. Бейли, республикашыл болғандықтан, 1970 жылы президент Ричард Никсон оны елдің "Махаббат Елшісі" деп тағайындады. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымының бірнеше мәжілісіне қатысып, кейіннен 1976 жылғы президент сайлауында президент Джеральд Фордтың үгіт науқанында пайда болды. 1968 жылы оған Нью-Йорк қаласының азаматтарға берілетін ең жоғары наградасы – "Қола медальон" табысталды. Бейли актриса Джоан Кроуфордпен жақын дос болған. 1969 жылы Кроуфорд пен Бейли олардың тағы бір досы Жипси Роуз Лимен бірге USO наградасын қабылдады. Сол жылы Бейли USO-ның "Жыл әйелі" деп танылды. 1977 жылдың мамырында Кроуфорд қайтыс болғаннан кейін Бейли оны қарындасы сияқты еске алды және оның қорымында ән шырқады. Бейлидің тағы бір жақын досы – американдық қоғам қайраткері Перл Места. Местаның өмірінің соңғы күндері Бейли оны жиі барып көріп, оған ән айтқан.

Өлім

Бейли 1990 жылғы 17 тамызда Филадельфиядағы Томас Джефферсон университетінің ауруханасында қайтыс болды. Бейли отыз жылдан астам уақыт бойы жүрек ауруларымен ауырған.