Кіріспе

Флора (Flōra) – гүлдер мен көктемнің римдік құдайы, табиғат пен гүлдердің (әсіресе мамыр гүлінің) символы. Рим мифологиясында ол басқа көптеген құнарлылық құдайыларының арасында салыстырмалы түрде маңызды емес болғанмен, көктеммен байланысы және жастық құдайы ретіндегі рөлі көктемнің басталуымен бірге оған ерекше мән берді. Ол өзіне жеке фламиний (Flamen) – Флоралис, flamines minores тобына жататын, құдайлардың он бес құдайының бірі болды. Оның грек аналогы – Хлорис.

Этимология

Flōra атауы прото-италиялық *flōsā ("гүлдер құдайы") сөзінен туындайды, ол өзі прото-италиялық *flōs ("гүл"; латынша flōs, flōris "гүл, гүл құлпырады") сөзінен шыққан. Ол оскан құдайы Флузамен туыс, бұл культ Италия халықтары арасында кеңінен танылғандығын көрсетеді. Атаудың түпкі тамыры прото-үнді-еуропалық *bʰleh₃ōs ("гүл атады") сөзіне жетеді.

Фестиваль

Оның Флоралия мерекесі 28 сәуір мен 3 мамыр аралығында өткізіліп, өмір циклінің, ішімдіктің және гүлдердің жаңаруын символдайтын. Мереке алғаш рет б.з.д. 240 жылы құрылды, ал Сибил кітаптарының кеңесімен оған б.з.д. 238 жылы ғибадатхана берілді. Мереке кезінде ерлер гүлдермен безендіріліп, әйелдер әдетте рұқсат етілмейтін көңілді костюмдер киді, бес күнге созылған комедиялық спектакльдер мен пантомималар қойылды – итыфалдық, және қажет болған жағдайда жалаңаштандыру да болды, одан кейін күніне ешкілер мен қоянды аулау өтті. 23 мамырда оның құрметіне тағы бір (раушан) фестивалі өткізілді. Ол – нимфа. Флора жел құдайы Фавонийге үйленген, оны Зефир деп те атайды, ал оның серігі Геркулес болды. Аңыз бойынша, Флора Фавонийден қашып кеткен, бірақ ол оны ұстап алып, үйленді және гүлдерге билік берді. Флора Ренессанс гуманистері арасында ежелгі Римде болғаннан гөрі неоязық қайта жаңғыру кезінде көбірек танылды.

Музыка

Флора – 1894 жылғы «Флораның оянуы» балетінің басты кейіпкері.

Мүсіндік

Флораға арналған көптеген ескерткіштер бар, мысалы, Римде (Италия), Валенсияда (Испания) және Щечинде (Польша).

Негізгі

Овидий, Фасти V.193 212
Макробий, Сатурналия I.10.11 14
Лактанций, Божественные установления I.20.6 10