Жіе қақтығысы: Юань Шао мен Гунсунь Цзань арасындағы шайқас
Battle of Jieqiao
Жіеқао шайқасы (191 ж.): Юань Шао мен Гунсунь Цзань арасындағы ерте кездесу. Ци және Цин провинциялары үшін күрес, сары басқандарға қарсы жеңістен кейін соғыс басталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юань Шао мен Гонсун Занның шайқасы (191)
Battle between warlords Yuan Shao and Gongsun Zan (191)
Цзецяо шайқасы, сондай-ақ Цзе көпірінің шайқасы деп те аталады, Шығыс Хань әулетінің соңында 191 жылы Юань Шао мен Гонсун Зан әскери басшылары арасында болды. Бұл Қытайдың солтүстігіндегі Цзи және Цин провинцияларына билік ету үшін күрестегі бәсекелес әскери басшылар арасындағы алғашқы маңызды қарулы қақтығыс еді. Шайқас орны, әдетте, Гуанчжоң округінің шығысында, Джулу округінде (қазіргі Уэй округі, Синьтай, Хэбэй) деп есептеледі.
The Battle of Jieqiao, also known as the Battle of Jie Bridge, was fought between the warlords Yuan Shao and Gongsun Zan in 191 in the late Eastern Han dynasty. It was the first significant clash of arms between the rival warlords in the contest for dominion of Ji and Qing provinces in northern China. The site of the battle is generally considered to be a site east of Guangzong County, Julu Commandery (present day Wei County, Xingtai, Hebei).
Өмірбаян
191 жылдың қыс айларының соңында, сары туран көтерілісшілерінің қалдықтарына қарсы сәтті науқаннан кейін Гонгсун Зан, Янченг шайқасындағы ағайындысы Гонгсун Юэнің қазасын себеп етіп, Юань Шаоға соғыс жариялады. Оның әскері Цинь және Сары өзендері аралығымен оңтүстік-батысқа қарай Джи провинциясына бет алды. Көп ұзамай Юань бақылауындағы бірнеше қалалар жақтарын ауыстыруға мәжбүр болды. Юань Шао толыққанды соғыстың басталуын болдырмау үшін асыққан түрде келісуге тырысты. Ол Бохайдың бас әкімшісі лауазымын Гонгсун Занның туысы Гонсун Фанға ұсынды. Бірақ Гонсун Фан Бохай гарнизонымен бірге рулысына қосылды.
Late in the winter of 191, following a victorious campaign against remnants of the Yellow Turban rebels, Gongsun Zan took the pretext of his cousin Gongsun Yue's death in the Battle of Yangcheng to declare war on Yuan Shao. His army marched southwest between the Qing and Yellow rivers into Ji Province. Very quickly a number of cities under Yuan's control were compelled to change sides. Yuan Shao hurriedly made conciliatory gestures, in a bid to forestall a full blown war. He gave his official position as Grand Administrator of Bohai to Gongsun Fan, a cousin of Gongsun Zan. Gongsun Fan, however, took the Bohai garrison to join his clansman.
Шайқас
Көп ұзамай Юань Шао өзі күшпен келді, екі жақ Цзи көпірінен оңтүстікке қарай 40 шақырым жерде кездесті. Гонсун Занның әскері 40 мың адамнан тұрды, оның ішінде 30 мың жаяу және 10 мың атты әскер болды. Ол жаяу әскерін шаршы құрап сапқа тізіп, атты әскерін оң және сол қанаттарға бөлді. Орталыққа оның "ақ атты еріктілері" (白馬義從) орналастырылды – оның жауынгерлік күшінің ядросын құрайтын элиталық атты бөлім. Сан жағынан артық болғанымен, олардың сыртқы келбеті әсерлі болғанға ұқсайды; «Үш патшалық туралы жазбаларда» олардың «тулары мен қарулары аспан мен жерді жарықтандырған» делінеді. Юань Шаоның әскері де шамамен сондай мөлшерде болғанымен, ол негізінен жаяу әскерден тұрды. Оның қолбасшысы Цюй И 800 таңдаулы сарбаз бен 1000 арбалетшімен авангардқа орналасты. Олардың артында он мыңдаған жаяу әскерлер тұрды, оларға Юань Шаоның өзі басшылық етті. Юаньнің авангарды тым жұқа орналасқандығын байқаған Гонсун Зан атты әскеріне шабуыл жасауға бұйрық берді. Мақсаты – қарсыластың қатарын бұзып, оның күшін жойып, содан кейін қашқан әскерлерін қуу болды. Цюй Идің сарбаздары қалқандарының артына тығылып, шабуылды күтті. Гонсунның атты әскері он қадамдай жақындағанда, арбалетшілер бұрандалы оқтарды жіберді, ал содан кейін найзаларымен көтерілген жаяу әскерлер шабуылға шықты. Қызу шайқастан кейін Юань Шаоның қатарында құлаған аттар мен Гонсун Занның өлген әскерлері көбейді. Гонсунның генералы Ян Ган (嚴綱) шайқаста қаза тапты. Юань Шаоның әскері мың бас кесілген бас әкелді. Жаудың қатарын бұзуға сәттілік болмаған Гонсунның атты әскері шайқастан қашып, жаяу әскер олардың соңынан ерді. Гонсун Зан Цин өзенінің жағасындағы қатарды қайта құрып, ұстап тұруға тырысты. Оның тыл әскері Цзи көпірінде Цюй Идің әскерімен шайқасып, кері шегінуге мәжбүр болды. Тастап кетілген Гонсунның лагері тез басып алынды, оның яқ мүйізінен жасалған туы жоғалып кетті. Гонсунның жеңіліске ұшырағанын көрген Юань Шао бірнеше ондаған арбалетші мен жүз қарулы сарбаздан тұратын күзетшілер тобымен алға жылжыды. Гонсун Занның негізгі күштерінен бөлінген 2000 атты әскер оны күтпеген жерден шабуылдады. «Үш патшалық туралы жазбаларда» айтылғандай, лагерьдің көмекшісі Тянь Фэн Юань Шаоға төмен қабырғаның артында паналауға көмектесуге асықты. Юань қаруын жерге лақтырып, «Нағыз ер адам қатардың алдында өлуге тиіс. Қабырғаның артында бекер отыру – өмір сүрудің жолы емес!» деді. Жау аттылары Юань Шаоның кім екенін білмей, кері шегіне бастады, ал Цюй И оларды қуу үшін келді. Бұл оқиға негізгі шайқас оқиғасынан бөлек, бірақ Юань Шаоның батылдығын көрсетеді.
Soon, Yuan Shao himself came in force and the two sides met 40 km south of Jie Bridge, a crossing on the Qing River. Gongsun Zan's army had a reported strength of 40,000, consisting of 30,000 infantry and 10,000 cavalry. He arrayed his infantry in a square and divided his cavalry between the left and right wings. In the centre were placed his "white horse volunteers" (白馬義從), an elite mounted unit which formed the core of his fighting force. Whilst the numbers may have exaggerated, their appearance must have been impressive; Records of Three Kingdoms describes how their "flags and armour lit up Heaven and Earth". Though Yuan Shao's army was of comparable size, it consisted almost entirely of infantry. His commander Qu Yi was placed at the vanguard with 800 crack troops and 1,000 crossbowmen. Behind them stood masses of footsoldiers, numbering in the tens of thousands, commanded by Yuan Shao himself. Observing that Yuan's vanguard was thinly spread, Gongsun Zan ordered a charge by his cavalry. The aim was to "break the enemy line" destroying the core of an opposing army and then rolling up its retreating multitudes. Qu Yi's men hid behind their shields and awaited the onslaught. When Gongsun's cavalry was a mere ten paces away, the crossbowmen loosed waves of bolts, followed by the footsoldiers, who rose with their spears. After a general melée the front of Yuan Shao's line was littered with fallen horses and Gongsun Zan's dead. Gongsun's general Yan Gang (嚴綱) was killed in the fighting. Yuan Shao's army is said to have taken 1,000 heads. Having failed to breach the enemy line, Gongsun's cavalry wheeled around and streamed away from the battle, followed by the infantry. Gongsun Zan attempted to rally and hold the line at the Qing River. His rearguard clashed with Qu Yi's men at Jie Bridge and were driven into retreat. The abandoned Gongsun camp was quickly overrun, its yak tail standard lost. Seeing that Gongsun was all but defeated, Yuan Shao advanced with a bodyguard of several tens of crossbowmen and a hundred men at arms. He was caught by surprise by 2,000 horsemen who had been detached from Gongsun Zan's main force. According to the Records of Three Kingdoms, the aide de camp Tian Feng was about to support Yuan Shao behind a low wall for refuge. Yuan threw his helmet to the ground, and said, "A real man should die in front of the ranks. To be idle behind a wall, that is no way to live!" The enemy horsemen, ignorant of Yuan Shao's identity, were beginning to withdraw when Qu Yi arrived on the scene to drive them away. This story, somewhat detached from the main battle sequence, emphasizes Yuan Shao's bravery.
Салдары
Цзецзяо шайқасы Гонсун Цаньның оңтүстікке қарай жылжуын тоқтатты, бірақ Гонсун мен Юань арасындағы ұзақ созған күресте шешуші болмады, және бұл күрес 199 жылға дейін жалғасты. Гонсун бір жыл өткен соң, 192 жылдың қысында, сол жолмен қайта оралды. Бұл шайқас Гонсун Цань үшін жеңіліс болғанымен, оның әскеріне елеулі зиян келтірмеді. Шайқастан қашқан көптеген сарбаздар, шайқас өткен күндер мен апталар ішінде Гонсунға қайта қосылды. Бұл шайқастың ерекшелігі – ол «Үш патшалық тарихында» егжей-тегжейлі сипатталған. Әскерлердің орналасуы және қолданылған тактика, әдетте дәстүрлі қытай тарихтарында назардан тыс қалған, жеткілікті түрде анық. Бұл шайқас, тіпті тәжірибелі атты әскердің де, білікті басшылықпен ұйымдастырылған жаяу әскерге қарсы тиімді еместігін көрсетеді. Сондай-ақ, ескере кететін нәрсе – қатысқан әскерлердің саны көп болғанымен, нақты шайқастың барысын бүкіл әскердің шағын, элиталық бөлігі ғана анықтайды. Басты күш жеңілген соң, рухсыз әскерлердің көпшілігі олардың артынан дереу ілеседі.
The Battle of Jieqiao halted the southern advance of Gongsun Zan but it was by no means decisive in the protracted struggle between Gongsun and Yuan which lasted until 199. Gongsun returned a year later, in the winter of 192, along the same route. Even though the battle was a setback for Gongsun Zan, it did not significantly impact his army. Many of the soldiers who fled found their way back to Gongsun in the days and weeks after the battle. The battle is unique in that it is described in detail in Records of Three Kingdoms. The arrangement of the armies and the tactics used, usually neglected by traditional Chinese histories, are reasonably clear. The battle demonstrates the ineffectiveness of even an experienced cavalry force against a disciplined infantry unit with competent leadership. It is also significant to note that although the numbers involved are very high, the actual fighting is decided by only a small elite portion of the entire army. Once the core was defeated, the demoralized masses quickly follow.